Er is een redelijke kans dat jij via een sociaal medium bij deze leeslijst terecht gekomen bent. Nu is het onze taak om jouw aandacht erbij te houden. We gaan ons best doen. Er is zoveel afleiding; van meldingen op je telefoon, tot een ander scherm dat misschien ook om aandacht schreeuwt. Ieder sociaal…

Sinds de ontdekking dertig jaar geleden was het een mysterie: hoe beweegt lichaamseigen marihuana zich tussen zenuwcellen in de hersenen? Mario van der Stelt ontdekte met zijn onderzoeksgroep hoe het zit. Dat inzicht kan helpen bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor pijn en neurologische aan…

Om te weten hoe hersenen werken, is het essentieel om ze goed in kaart te brengen. Dat blijkt mogelijk met een microscopietechniek waarin Leidse natuurkundigen uitblinken. Deze Amerikaans-Nederlandse doorbraak kan de menselijke zoektocht naar het begrip van hersenfuncties aanzienlijk vooruithelpen.

Wat gebeurt er in de hersenen van mensen met een psychiatrische ziekte? Met een zwaartekrachtsubsidie van 23.23 miljoen euro gaan wetenschappers uit verschillende vakgebieden de komende tien jaar op zoek naar biologische oorzaken. ‘Door onze krachten te bundelen hopen we de diagnose en behandeling voor…

Hoe dragen vetten en enzymen in de hersenen bij aan multiple sclerose? In zijn promotieonderzoek combineerde Daan van der Vliet chemie en neurowetenschap om nieuwe inzichten te krijgen in het ontstaan van hersenziekten.

Martina Huber, Jacqueline Labra Munoz onderzoeken de ziekte van Alzheimer. Ze bestudeerden ferritine, ofwel de opslag van ijzer in de hersenen. Een inbalans van ijzer kan een rol spelen bij deze vorm van dementie.

In de videoserie ‘Werkplaats’ van Universiteiten van Nederland behandelen wetenschappers actuele onderwerpen aan de hand van fysieke tools. In de nieuwste aflevering bespreekt econoom en neurowetenschapper Kim Fairley het effect van de legalisering van online gokken op ons gedrag.

Een pilletje op een festival, een biertje in de kroeg, of een sigaret bij de koffie. We wéten dat het slecht voor ons is, maar doen het toch. Hoe komt dat?

Citizen Scientist Frank Kiwy ontdekte 34 dubbelsterren vanuit zijn achtertuin. Hij staat daarmee dan ook als eerste auteur in het vakblad in The Astrophysical Journal. Astronoom Frans Snik omschrijft de ontdekking als ‘Een mooi resultaat’ in de Volkskrant.

Thomas Moerland studeerde geneeskunde en wiskunde in Leiden en heeft een fascinatie voor het ontstaan en de werking van intelligentie. Hij bundelde dat allemaal in een populair-wetenschappelijk boek: Van IQ naar AI.

Onder de naam BrainTrain trekken onderzoekers van de Universiteit Leiden langs middelbare scholen om adolescenten weerbaarder te maken tegen desinformatie op nieuwsmedia en hun socials. In een bruisende les ontdekken leerlingen hoe makkelijk hun brein is te foppen. ‘Man, ik kreeg een hartaanval.’

Dit collegejaar ontvangen zeven (teams van) docenten een Grassroots of Grass shoots subsidie. Lees hier over hun projecten.

Een indrukwekkende toespraak van decaan Jasper Knoester, een lezing door toponderzoeker Mario van der Stelt over boodschappers in de hersenen, en de uitreiking van de facultaire prijzen. 2025 startte hoopvol en feestelijk, met een toost op een mooi jaar samenwerken binnen en buiten de faculteit.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) investeert 197 miljoen euro in 11 infrastructurele projecten met grote waarde voor wetenschap en samenleving. De Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) participeren in 8 van de 11 voorstellen.

Medewerkers van het LUMC en de Universiteit Leiden gingen in zeven weken meer dan 35 duizend keer de deur uit voor een korte wandeling, een Ommetje. De Healthy University Leiden riep de Ommetje-wandelcompetitie in het leven om een gezonde leefstijl van werknemers te promoten. Dit leverde tot nu toe…

Waarom krijgt de één mentale klachten na nare ervaringen in de jeugd en de ander niet? Om daar achter te komen, zoekt het Leidse onderzoeksproject THRIVE deelnemers tussen de 18 en 24 die onder meer hun brein in de hersenscanner willen laten bekijken. Meld je aan en help om meer inzicht te krijgen in…

Het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen is een moeilijk proces. Farmaceutisch wetenschapper Xuhan Liu heeft met behulp van kunstmatige intelligentie methoden ontwikkeld die kunnen helpen bij het sneller en goedkoper ontwerpen van medicijnen. Promotie op 15 februari.

In de hoop iets te leren over het menselijke brein, maken Leidse onderzoekers een opstelling om enkele fotonen, lichtdeeltjes, in iemands oog te schieten. ‘Het oog is een doorgang naar de hersenen.’

BFW-masterstudent Brechtje de Jong en Farmaciestudent Ilse de Weert hebben de KNMP Studentenprijs 2024 gewonnen. Ze krijgen de prijs voor hun uitstekende resultaten tijdens hun studie en onderzoeksstages.

Marlien van Mever verdiepte zich in de analyse van piepkleine monsters, bijvoorbeeld hersenvocht van transgene muizenmodellen. Ze valideerde methoden die daardoor nu bruikbaar zijn in het onderzoek naar hersenziekten als migraine en epilepsie. Van Mever promoveert 14 juni.

Weinig onderzoekers zien heil in onderzoek naar glioblastoom, een ongeneselijke hersentumor. Alexander Kros bracht collega’s bij elkaar die de uitdaging aangaan. Europese onderzoeksfinancier ERC stelde onlangs 10,6 miljoen euro ter beschikking, een jaar eerder stelde NWO 3 miljoen euro beschikbaar.…

Het risico op terugkeer van een hersentumor blijkt beter te voorspellen door onder de microscoop het aantal afweercellen in de tumor te tellen. Dat blijkt uit onderzoek van het LUMC, Erasmus MC en de Universiteit van Heidelberg.

In februari eert de Universiteit Leiden twee wetenschappers die op invloedrijke, innovatieve en toonaangevende wijze de uitdagingen van de moderne samenleving het hoofd hebben geboden. Catherine Malabou en Safiya Umoja Noble ontvangen een eredoctoraat voor hun baanbrekend onderzoek in respectievelijk…

Chronische pijn, misselijkheid of braken door chemotherapie. Als je er last van hebt, kan medicinale cannabis een uitkomst zijn. Het nadeel is alleen wel dat patiënten er high van kunnen worden. Leidse onderzoekers van het Oncode Instituut doen daarom onderzoek naar alternatieven waar je dat niet van…

Anne-Laura van Harmelen ontvangt een Vidi-financiering van NWO. Met dit talentprogramma gaat Van Harmelen onderzoeken wat de sociale en neurobiologische mechanismen van veerkracht bij jongeren met jeugdtraumatische ervaringen zijn.

RARE-NL, een nieuw samenwerkingsverband van diverse universitaire ziekenhuizen, gaat op zoek naar behandelingen voor zeldzame ziekten. Namens het LUMC neemt hoogleraar Teun van Gelder deel aan het initiatief.

Onderzoekers van de universiteiten van Amsterdam en Leiden hebben samen met het Nederlands Kanker Instituut en Oncode Institute een ERC Synergy Grant van 10,6 miljoen euro ontvangen. Daarmee willen ze een nieuwe aanpak ontwikkelen voor de bestrijding van glioblastoom, een dodelijke primaire hersentumor…

Congres/symposium

Leiden is in 2022 European City of Science en dat wordt gevierd onder de naam Leiden2022. Tijdens Leiden2022 worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals lezingen, workshops, excursies en tentoonstellingen. Ter gelegenheid van Leiden2022 is ook Postbus 71 geopend: de plek waar je met al je…

Voor veel scheikundigen aan de universiteit is het de ultieme droom: een middel ontwikkelen dat écht bij patiënten terechtkomt. Maar de weg daarnaartoe is lang en onzeker. Nu mag het Leidse middel nizubaglustat door naar de derde fase van klinisch onderzoek. Dat is mogelijk dankzij een investering van…

Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…

De snelste chemische reactie in het universum vindt plaats in ons oog.

Organen en weefsels uit het lab kunnen in de toekomst mensen met orgaanfalen genezen. Micha Drukker is ervan overtuigd dat dit dankzij stamcellen werkelijkheid wordt. Op 18 november houdt de hoogleraar Stem Cells, Developmental Biology and Technology for Innovative Drug Research zijn oratie.

Nanomaterialen kunnen veel verder doordringen in onze voedselketen dan tot nu toe werd gedacht. Dat komt doordat de deeltjes in elk organisme in de keten van vorm en grootte blijken te veranderen. Onderzoekers van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden ontdekten dit bij toeval, toen zij een door…

Hoe spoor je mensen met een hoog risico op hart- en herseninfarcten op? En hoe kun je slagaderverkalking beter behandelen? Die vragen houden onderzoeker Marie Depuydt bezig. Ze doet onderzoek naar cellen van ons afweersysteem die ervoor zorgen dat slagaderverkalking steeds erger wordt. ‘Het is een uitdagende…

Mensen nemen de wereld waar via verschillende zintuigen: we zien, voelen, horen, proeven en ruiken. De verschillende zintuigen waarmee we waarnemen bestaan uit meerdere informatie kanalen, ook wel multimodaal genoemd. Betekent dit dat wat we waarnemen als multimedia kan worden gezien?

Kunnen mensen aanvoelen waar het noorden is, door middel van zogenoemde magnetoreceptie? Die vraag intrigeert masterstudent Björn Keyser (Media Technology) zo erg dat hij een crowdfundingsactie heeft opgezet om dit samen met het California Institute of Technology te onderzoeken.

Achttien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Festival

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Herman Spaink kent veel stoffen die misschien wel de ziekte tuberculose kunnen helpen bestrijden. In Leiden is labruimte om ze veilig te onderzoeken heel schaars. Bij de Indonesische Universitas Gadjah Mada lukt het binnenkort wel, in een gloednieuw lab. En dat is hoog tijd, aldus Spaink: ‘de ziekte…

Tien Leidse wetenschappers ontvangen een Veni-subsidie van wetenschapsfinancier NWO. Met de subsidie, van maximaal 280.000 euro, kunnen de onderzoekers drie jaar lang hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen.

Kunnen mensen enkele fotonen waarnemen? Wat is onze plek in het heelal? Hoe maken we quantumcomputers stabieler? Vijf wetenschappers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen hebben financiering ontvangen voor hun onderzoeksproject binnen de Nationale Wetenschapsagenda.

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…