Geschiedenis; perspectieven in en op het verleden

De Leidse faculteit heeft een levendige traditie op het terrein van strafrechtelijke waarheidsvinding en bewijs.

De MSc Economie van de Publieke Sector volgt de jaarindeling van Universiteit Leiden. Het studiejaar is ingedeeld in twee semesters, die weer zijn verdeeld in twee blokken.

Perspectieven op religie en zingeving

Ruimte maken voor verschil

Iedereen kan sinds kort de schrijvende chatbot genaamd ChatGPT gebruiken. Is deze kunstmatige-intelligentie-tool een bedreiging voor ons onderwijs?

Supergeleiding bij kamertemperatuur zou enorme besparingen opleveren voor hoogspanningsleidingen en apparatuur als MRI-scans. Maar er was nog geen theorie die laat zien of en hoe het kan. Leids fysicus Jian-Huang She ontwierp er een. Deze verklaart hogetemperatuur supergeleiding uit een bizarre kwantumkritische…

Eén van de gehonoreerde projecten is Bridging art, design and technology through Critical Making van onze hoogleraar Prof. dr. Janneke Wesseling en dr. Florian Cramer (Willem de Kooning Academy).

Van artsen wordt verwacht dat ze recente inzichten uit onderzoek toepassen om de zorg voor patiënten te verbeteren. Dit is een van de redenen om onderzoek te integreren in het onderwijs aan studenten geneeskunde. Mayke Vereijken (ICLON) concludeert in haar proefschrift dat studenten betrokkenheid bij…

Gul Özateşler onderzocht machtsverhoudingen en ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen. Dat deed ze aan de hand van een casus: de gedwongen verhuizing van zigeuners uit de Turkse stad Bayramiç in 1970. Waarom gebeurde dat, en hoe?

Dr. Catherijne Knibbe is bij de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen benoemd tot hoogleraar Grondslagen van de individuele farmacotherapie.

‘Vrijwel elke kritische reflectie op AI en de richting waarin AI zich op dit moment ontwikkelt, ontbreekt’, zegt Reijer Passchier, hoogleraar digitalisering en de democratische rechtsstaat aan de OU en universitair docent staatsrecht in Leiden, in een opiniestuk in de Volkskrant.

Moritz Jesse, Universitair Hoofddocent Europees Recht aan het Europa Instituut, heeft zijn boek “The Civic Citizens of Europe: The Legal Potential for Immigrant Integration in the EU, Belgium, Germany, and the United Kingdom

Gul Özateşler onderzocht machtsverhoudingen en ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen. Dat deed ze aan de hand van een casus: de gedwongen verhuizing van zigeuners uit de Turkse stad Bayramiç in 1970. Waarom gebeurde dat, en hoe?

Een consortium met onder meer Leidse economen, psychologen en bestuurskundigen gaat het maatschappelijk draagvlak voor de waterstoftransitie in Nederland onderzoeken. Ze kijken naar gevolgen op de arbeidsmarkt, de houding van burgers ten opzichte van waterstof en de investeringsbereidheid van bedrij…

Hoe leren we taal? Er valt veel te leren van zangvogels, zo is gebleken. Maar nog nooit zijn baby’s en zangvogels direct met elkaar vergeleken terwijl ze een niet-bestaande taal leren. Taalkundige Claartje Levelt, bioloog Carel ten Cate en informaticus Jelle Zuidema gaan het uitvoeren.

Livia van 7 zat in groep vier. Ze kon heerlijk kletsen en al goed voorlezen. Thuis tenminste. Op school las ze nooit hardop en had ze zelfs nog nooit een woord gesproken. Wat was hier aan de hand? Oratie van Maretha de Jonge, hoogleraar Orthopedagogiek, op 14 september 2018.

Op 3 mei jongstleden werd de 10e Niko Tinbergenlezing georganiseerd. De lezingen werden dit jaar verzorgd door Steven Pinker en Rivke Jaffe. De beelden van de lezing van Steven Pinker zijn nu online terug te kijken en daarnaast is er een fotoreportage gemaakt.

Als eerste Nederlandse universiteit sluit de Universiteit Leiden zich aan bij het internationale netwerk Healthy Universities. Leefstijlworkshops, beloningen voor goed gedrag en de nieuwste interventies stimuleren studenten en medewerkers gezonder te leven. De opgedane ervaringen worden weer gebruikt…

Dat een sociale angststoornis vaak bij meerdere personen in een familie voorkomt was al bekend. Onderzoek van promovenda Janna Marie Bas-Hoogendam toont nu aan dat sprake is van erfelijke hersenkarakteristieken die samenhangen met sociale angst. Promotie op 14 januari.

Stimulerende drugs als khat en cocaïne hebben negatieve impact op dagelijkse handelingen als autorijden, werk of sociaal gedrag. Dat komt door beschadiging van controlefuncties in de hersenen. Psycholoog Manuel Ruiz draagt bij aan beter begrip en behandeling van drugsmisbruik. De Spanjaard Ruiz promoveert…

Haar bijnaam was Goeie Mie. Toch heeft ze als gifmengster het Guinness Book of Records gehaald. Hoe verandert iemand die goed doet in een seriemoordenares? Dat verhaal vertelt de Leidse psycholoog Fieke Harinck in de Nacht van Kunst & Kennis op 19 september.

Voor de een lijkt de vakantie alweer een eeuwigheid geleden, de ander teert er nog maanden op. Wat is het geheim van een ontspannen terugkeer? Psycholoog Margot van der Doef, expert in werk-privébalans, geeft adviezen. ‘Ga niet van nul naar honderd.’

Veel mensen houden van muziek. Maar waarom precies – dat weten we nog niet. Ook weten we weinig over individuele verschillen in muziekbeleving. Rebecca Schaefer gaat hiernaar onderzoek in aanloop naar het SNAAR-festival in Utrecht. Op een unieke manier: mbo-studenten worden de onderzoekers.

In het basisonderwijs is er veel aandacht voor hoofdrekenen en handig rekenen. Dit zou wel eens ten koste kunnen gaan van rekenen op papier. Zo verklaart psychologe Marian Hickendorff in haar promotieonderzoek de achteruitgang in rekenprestaties van basisschoolleerlingen. Bovendien kiest lang niet elke…

Wat is de invloed van verwachtingen op onverklaarde lichamelijke klachten? Andrea Evers bestudeert de rol van placebo- en nocebo-effecten op het ontstaan en verloop van deze klachten. Daarnaast onderzoekt de Leidse gezondheidspsycholoog of hierop aansluitende behandelingen mogelijk zijn. Ze ontvangt…

Geldzorgen kunnen per persoon verschillen, en betrekking hebben op verschillende zaken; bijvoorbeeld de energierekening, zorgkosten, of huishoudelijke uitgaven. De nieuwe Nationale Monitor Geldzorgen wil meer inzicht krijgen in geldzorgen en financiële kwetsbaarheid van Nederlanders.

In de Nacht van Kunst en Kennis op 14 september, kun je in Leiden op diverse plaatsen terecht voor een shot kunst en kennis. Maar dan is toch al de finale van IG Nobel, die mini-lezinkjes over onderzoek? Inderdaad. Past naadloos in het festival.

Als een pilletje zonder werkzame stofjes toch helpt, dan heet zo'n positieve verwachting een placebo-effect. Een negatieve verwachting heet een nocebo-effect. Beide zijn te sturen met verbale suggesties en conditionering. Deze combineren is volgens de onderzoeksgroep van Andrea Evers de meest veelbelovende…

Een internationaal samenwerkingsverband van hersenonderzoekers van 35 onderzoekscentra – van de VS tot China – waaronder het Leiden Institute for Brain and Cognition (LIBC), heeft van meer dan 1400 gezonde vrijwillers resting-state functionele MRI-data verzameld en online beschikbaar gesteld voor on…

Een festival dat muziek en wetenschap verbindt, of een digitale 'tijdmachine' voor wetenschapsgeschiedenis: vier Leidse projecten gericht op wetenschapscommunicatie krijgen subsidie, in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda.

Spinozapremiewinnaars Naomi Ellemers, Ineke Sluiter, Marijn Franx (Leiden) en Piet Gros (Utrecht) maakten op maandag 27 september 2010 bekend wat ze met hun premie van € 2,5 miljoen gaan doen. Dat gebeurde in Den Haag bij de officiële uitreiking door demissionair staatssecretaris van OCW, Marja van…

Stop twee vrijgezellen in één container en je krijgt … wetenschap! Psychologen van de Universiteit Leiden doen vanaf 19 augustus onderzoek naar daten op festival Lowlands.

Waarom worden mensen hooligans? Hoe reageert ons brein op andermans emoties? Deze en vele andere vragen passeren op 6 november de revue tijdens het publiekssymposium ‘Mensen kijken, de wereld van het sociale brein’ van het Leiden Institute for Brain and Cognition (LIBC).

Veel Nederlanders hebben moeite met rondkomen. Bijzonder Hoogleraar Wilco van Dijk, verbonden aan de Universiteit Leiden en het Nibud, onderzoekt hoe we ons financieel gezonder kunnen gedragen. Oratie op 1 april.

Hoe weet je welk leed iemand voelt die dit zelf niet kan formuleren, vraagt Mariska Kret zich af in haar eerste wetenschapscolumn voor NRC. 'Het is hoog tijd om het debat over de betekenis van wilsbekwaamheid bij beslissingen rond het levenseinde te verfijnen.'

Dove en slechthorende jongeren groeien vaak op in een horende omgeving. Heeft dit gevolgen voor hun sociaal-emotioneel functioneren? Maartje Kouwenberg (Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie) concludeert dat het niet zo zwart-wit ligt. Promotie op 18 april 2013.

Andrea Evers is de nieuwe hoogleraar van de kersverse sectie ‘Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie. Met een consolidator grant van de European Research Council (ERC) maakt ze een vliegende start in Leiden. Haar ambitie? 'Alleen door samenwerken met andere disciplines komen we tot nieuwe inzichten.’…

Een nieuw gezondheidsprogramma gaat patiënten met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten belonen voor het volhouden van een gezonde leefstijl. Een onderzoeksgroep met onder andere psycholoog Andrea Evers kreeg er 2,5 miljoen euro voor van de Hartstichting en ZonMw.

Hoogleraar psychologie Willem Heiser (statistische methoden en datatheorie) is op 31 januari 2014 benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Na zijn afscheidsrede ontving hij de koninklijke onderscheiding wegens uitzonderlijke wetenschappelijke, maatschappelijke en bestuurlijk-organisatorische…

Is interdisciplinariteit vooral een buzzwoord voor beleidsmakers of leidt het echt tot vernieuwende concepten en verrassende uitkomsten? Herman Paul en Andrea Evers zijn mede-auteurs van de KNAW uitgave 'Grensverleggend: kansen en belemmeringen voor interdisciplinair onderzoek'.

De Leidse psycholoog Pascal Haazebroek staat op de short list voor de landelijke e-Learningprijs 2013. Hij laat studenten online elkaars filmpjes beoordelen met reviews, sterren en likes. 'Sociale media maken massaal onderwijs weer sociaal.'

Mensen met beperkingen vinden dat hun expertise over bijvoorbeeld het locked-in-syndroom onvoldoende wordt gehoord. 'Zonde', stelt psycholoog Femke Nijboer, 'want zo missen zorg en industrie een kans op betere producten.'

Reinforcement learning, agents en classificatie: dit zijn slechts enkele van de onderwerpen die onderzoekers op de BNAIC/BeneLearn-conferentie 2020 hebben besproken. Het was de eerste keer dat de Universiteit Leiden als gastheer optrad voor de jaarlijkse Belgisch Nederlandse Kunstmatige Intelligentie…

Leren gaat het makkelijkst vanuit interesse. Maar die interesse is vaak meervoudig, en waaiert diverse kanten uit, stelt Sanne Akkerman, hoogleraar Onderwijswetenschappen. Hoe richt je het onderwijs daarop in? Oratie op 6 oktober.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden werken samen met Ouwehands Dierenpark om beter inzicht te krijgen in de emoties en intelligentie van orang-oetans. Het publiek van de dierentuin kan nu zien hoe orang-oetans zich uitleven op computer-touchscreens.

Drie Leidse wetenschappers ontvangen een ERC Advanced Grant. Daarmee doen zij de komende vijf jaar onderzoek naar exoplaneten, de vrije wil en deeltjesfysica.

Bonobo’s hebben net als mensen meer aandacht voor beelden waarop soortgenoten emotioneel gedrag vertonen dan voor neutrale scenes. Dat ontdekte de Leidse onderzoeker Mariska Kret tijdens onderzoek in Apenheul.