Sinds de ontdekking dertig jaar geleden was het een mysterie: hoe beweegt lichaamseigen marihuana zich tussen zenuwcellen in de hersenen? Mario van der Stelt ontdekte met zijn onderzoeksgroep hoe het zit. Dat inzicht kan helpen bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor pijn en neurologische aan…

Mechanica speelt een grotere rol in bloedvatvorming, en andere ontwikkelingsbiologie, dan lang gedacht. Cellen blijken te reageren op mechanische signalen, zoals druk. Via de extracellulaire matrix, een netwerk van vezelachtige eiwitten, zouden cellen die mechanische signalen over grote afstanden kunnen…

Hersenscans, hartaanvallen en kredietscores: veel wetenschap draait om data. Maar hoe kom je van een berg data tot een bruikbaar inzicht? In een Bachelor Honours Class ontdekken studenten wat datawetenschap voor hun vakgebied kan betekenen.

Als we het woord ‘vogelhuis’ horen, verwerken we dat dan als één geheel of zien onze hersens het als ‘vogel’ en ‘huis’? Promovenda Jiaqi Wang zocht het uit voor sprekers van het Mandarijn Chinees.

Veel afgestudeerde geesteswetenschappers vinden werk in het digitaal erfgoed, maar een goed pedagogisch model om het onderwijs hierop aan te laten sluiten, ontbreekt. Universitair docenten Karin de Wild en Peter Verhaar willen hier met een Comeniusbeurs verandering in brengen.

De Raad van State wees een algemene wet voor mijnbouwschade af. Gerrit Dijkstra en Frits van der Meer leggen in FD uit waarom dat volgens hen onterecht is.

Onderzoek

Een consortium onder leiding van Eefje Cuppen, hoogleraar Governance of Sustainability bij het Instituut Bestuurskunde, heeft een NWO-subsidie gekregen voor een onderzoeksproject naar de sociale, maatschappelijke en technische aspecten van de energietransitie.

De Leidse delegatie die naar Oxford International Model United Nations (OxIMUN) geweest is, heeft de beste prestatie uit haar geschiedenis neergezet. Van de twaalf leden wister er zeven een award binnen te slepen. Daar komt bij dat alle prijzen gewonnen zijn door studenten die voor het eerst aan een…

Lezing

Lezing

Ernstigere droogtes die ook langer zullen aanhouden: het wordt vooral een probleem voor geïrrigeerde landbouwgrond. Gemengde bossen met een verscheidenheid aan plantensoorten zijn het minst kwetsbaar. Dit ontdekte milieuwetenschapper Qi Chen. Zij vergeleek de effecten van droogte op verschillende ecosystemen…

De faculteitsraad is het medezeggenschapsorgaan van de faculteit. De raad fungeert als de vertegenwoordiger van studenten en personeel, en als klankbord voor het faculteitsbestuur. De overlegvergaderingen tussen de faculteitsraad en het faculteitsbestuur zijn openbaar en vinden ongeveer om de zes…

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.

Data Science & AI-student Nataliia Bagan weet wiskunde, taal en kunstmatige intelligentie op een bijzondere manier te combineren. Haar bachelorscriptie over het verbeteren van het redeneervermogen van grote taalmodellen leverde haar een nominatie op voor de Leiden Science Young Talent Award 2025.

Met wiskunde kun je voorspellingen doen over trombose. Wiskundige Mark Alber heeft zelfs modellen ontwikkeld die helpen bij het kiezen van de juiste behandeling. Tijdens de Kloostermanlezing op 27 juni legt hij uit hoe dit werk. Ben jij erbij?

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Antoaneta Dimitrova, Hoogleraar Comparative Governance, schreef in haar column bij het Montesquieu Instituut over de Bulgaarse nationale verkiezingen van afgelopen 4 april.

Tegen 2050 kunnen we 40 procent van onze behoefte aan schaarse aardmetalen uit oude smartphones, batterijen en windturbines halen. Hard nodig, want anders hebben we waarschijnlijk niet genoeg om de energietransitie te volbrengen. Dat beschrijft een internationaal onderzoeksteam met de Leidse Tomer Fishman…

Het lukte David Versluis om een babydarm virtueel na te bootsen. Dat is belangrijk voor onderzoek naar verbeteringen in kunstmelk. Zulk onderzoek vindt nu vooral aan de hand van poepluiers plaats, en dat werkt niet optimaal. Versluis promoveert 23 april.

Het onderzoek van Marloes van Moort richt zich op validatieprocessen in de context van begrijpend lezen. De resultaten laten zien dat lezers tijdens het lezen tekstuele informatie ‘toetsen’ aan informatie uit de tekst én uit hun eigen kennis. Het onderzoek levert een belangrijke bijdrage aan verdere…

Universitair hoofddocent Lettie Dorst heeft een Vidi-beurs ontvangen om onderzoek te doen naar machinevertaalprogramma’s. Google Translate en ChatGPT vertalen metaforische woorden en uitdrukkingen nog geregeld verkeerd, met veel te letterlijke, onjuiste en soms onbegrijpelijke vertalingen tot gevolg.…

Waterkrachtcentrales hoeven niet funest te zijn voor vissers en natuur. Dan moeten we nieuwe dammen strategischer plaatsen, maar ook sommige bestaande dammen aanpassen of zelfs verwijderen. Dat lieten Valerio Barbarossa en Rafael Schmitt zien met een computermodel van het Aziatische Mekong-bekken.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Maar liefst zeven Leidse FWN-studenten ontvingen maandag 29 november een Jong Talent Prijs van de Koninklijke Hollandse Maatschappij der Wetenschappen. Mark van den Bosch en Karlijn Kruiswijk sleepten een afstudeerprijs in de wacht, een groep jonge astronomen won de ET Outreach Award en de andere vijf…

Onderzoekers stellen in ‘Science’ dat het Proto-Indo-Europees ongeveer 8.120 jaar geleden ontstond in een gebied ten zuiden van de Kaukasus. Universitair docent Guus Kroonen vindt dat onwaarschijnlijk, zo stelt hij in NRC.

Sociaal

Zeg je Nederlandse politiek, dan zeg je polderen. In de Volkskrant geeft hoogleraar Henk te Velde zijn visie op de hang naar consensus.

Met statistische modellen geeft Marta Fiocco artsen meer zekerheid. Bijvoorbeeld over de overlevingskans van kankerpatiënten. Of over de beste dosis bij een chemotherapie. ‘Je wilt kanker bestrijden, maar niet met meer gif dan nodig is’, zegt ze in Leidraad.

Magneten voor elektrische auto’s en windturbines bevatten maar een kleine hoeveelheid van het zeldzame aardmetaal dysprosium. Toch veroorzaakt dit metaal een groot deel van de milieu-impact en kosten, ontdekten milieuwetenschappers Stellina Samuel, Robert Istrate en René Kleijn.

Lezing, LUCL Colloquium

Niet alleen donkere materie, maar ook gewone materie en donkere energie worden gevolgd in de grootste kosmologische computersimulatie ooit. In de FLAMINGO-simulatie zie je over de loop van miljarden jaren virtuele sterrenstelsels en clusters van sterrenstelsels ontstaan. Dat is geen makkelijke klus:…

Leidse wetenschappers leiden het COLIBRE-project, een baanbrekende reeks simulaties van het heelal. Door ook koude gaswolken en kosmisch stof te modelleren—de fysica die eerdere simulaties misten—tonen ze voor het eerst een realistisch beeld van hoe sterrenstelsels ontstaan en zich ontwikkelen.

Vanaf woensdag 13 juli 2022 zal Leiden 4 dagen lang het Europees wetenschappelijke middelpunt zijn met het grootste interdisciplinaire congres van Europa, het EuroScience Open Forum (ESOF). We spreken met Marja Spierenburg, hoogleraar Anthropology of Sustainability and Livelihood. Naast keynote speaker…

De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Zorg- en welzijnspersoneel is minimaal 25 procent van de werktijd kwijt aan administratie.* Tijd die ook ingezet kan worden voor zorg. Met kunstmatige intelligentie kan een groot deel geautomatiseerd worden. Het LUMC is daarom als eerste in Nederland gestart met programmeringsstages voor AI-taalmodellen…

Wat vind je echt belangrijk? En hoe zet je stappen richting je doelen, juist als het spannend is? Tijdens de startmodule van het Personal Professional Skills Lab ga je daar als eerstejaars student over in gesprek. ‘Uiteindelijk worstelt iedereen met dezelfde dingen.’