De basiliek van Sint-Servatius in Maastricht is de oudste kerk van Nederland. Al in de zesde eeuw na Christus wordt hier een gebedshuis gebouwd. Het monument, zijn omgeving en de archeologische ondergrond zijn een belangrijke bron voor de kennis van middeleeuws en vroeg-Christelijk Nederland, maar ook…

Nieuwe digitale methoden en een explosie van data hebben archeologisch onderzoek voorgoed veranderd. Karsten Lambers, Universitair Hoofddocent Archeologische Informatica, vertelt erover.

Vrijdag 11 november 2016 zijn de jaarlijkse prijzen van het LUF Internationaal StudieFonds (LISF) uitgereikt. Archeologie-student Ivo Verheijen won de LISF-prijs voor het beste eindverslag van zijn buitenlandstage.

'We maken de aarde nu dusdanig warm, dat je je kan afvragen of er ooit nog een ijstijd komt’

Wanneer ontdekte de mens het vuur? De zoektocht naar het antwoord op die vraag slaat steeds creatievere paden in. De nieuwste inzichten liggen niet verscholen in archeologische resten, maar in menselijk dna. De Volkskrant interviewde Wil Roebroeks over de meest recente ontwikkelingen.

In de rubriek ‘O, zit het zo!’ onderzoeken Odeke en Jordy hoe een Neanderthaler zich eigenlijk scheerde. Op reconstructies zien we vaak gladde gezichten, maar hoe kregen ze dat voor elkaar zonder moderne scheermesjes?

Osteoarcheoloog Rachel Schats onderzoekt sporen van malaria in oude skeletten. Hoewel malaria als ziekte niet is terug te zien in botmateriaal, kun je wel sporen ervan terugvinden, bijvoorbeeld in de vorm van porositeit ontstaan door de bloedarmoede die door de ziekte wordt veroorzaakt. Rachel was te…

Op het Indonesische eiland Sulawesi hebben archeologen de oudste grottekening ooit gevonden waar mensen en dieren op staan. De afbeelding is zeker 43.900 jaar oud, zeggen onderzoekers in het vakblad Nature. Gerrit Dusseldorp sprak in het Jeugdjournaal over het belang van deze vondst.

Bij opgravingen in Zambia vonden archeologen de resten van een houten constructie van een half miljoen jaar oud. Dr. Wei Chu en dr. Gerrit Dusseldorp, experts op het gebied van de vroege mens, werd door verschillende media geïnterviewd over deze unieke vondst.

Een oeroude kaak bewijst dat de denisovamens, een aan de neanderthaler verwante menssoort, 160.000 jaar geleden in de Himalaya leefde. De Kijk vroeg Roebroeks om een reactie over deze spectaculaire nieuwe vondst.

Waar of niet waar?

Tijdens de Dies voor alumni op 11 februari zijn de jaarlijkse Leidse universitaire scriptieprijzen uitgereikt. De winnaar van 2017 is Erik Kroon van de Faculteit der Archeologie. Hij deed innovatief onderzoek naar veranderingen in aardewerktechnologie.

Per 1 september 2024 wordt Dr. Jos Bazelmans benoemd tot bijzonder hoogleraar Delta-archeologie aan de Faculteit der Archeologie van de Universiteit Leiden. Hij combineert zijn werkzaamheden aan de universiteit met die van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

The marine shipping industry is one of the strongest emitters of nitrogen oxides (NOx), a pollutant detrimental to ecology and human health. Over the last 20 years, the pollution produced by power plants, the industry sector, and cars has been decreasing.

Meer dan 140 kinderen en tweehonderd dieren werden rond 1450 in één keer geofferd in het huidige Peru. Het offer was mogelijk een reactie op extreem slecht weer, veroorzaakt door El Niño. Alex Geurds in de Volkskrant: 'Zó veel kinderen in een keer – daar was waarschijnlijk een uitzonderlijke reden voor.…

Hoe was het om wakker te worden tussen dinosauriërs of te leven tijdens de pest in de middeleeuwen? AI-beelden daarvan gaan viraal op Instagram en TikTok, maar zijn deze beelden accuraat?

De Volkskrant zette de 21 mooiste wetenschapsbeelden van 2021 op een rij. Drie van de beelden worden geduid door Leidse archeologen.

Archeoloog Mike Field besteedde zijn vakantie in augustus aan de zwaarste paardenrace ter wereld, de Mongol Derby: duizend kilometer in tien dagen over de Mongoolse steppe, de postbodes van Dzjengis Khan achterna. Field werd drie keer uit het zadel geworpen maar haalde de finish.

Op 8 maart, Internationale Vrouwendag, staan ​​gelijke kansen voor vrouwen wereldwijd, empowerment en gendergelijkheid centraal. De rol van vrouwen in het verleden is jarenlang vrijwel onzichtbaar geweest. Vier archeologen reflecteren op deze ongelijkheid in zichtbaarheid: van jager-verzamelaars in…

De Nederlandse bodem zit vol met prehistorische resten. Maar hoe vind je deze?

Museumpark Archeon heeft tijdens het Licht Festival gebruikt gemaakt van AI-beeldmateriaal, iets wat veel kritiek met zich mee bracht. Archeoloog Gerrit Dusseldorp gaf zijn mening over het gebruik van deze beelden via socialmedia-kanaal Bluesky.

Overblijfselen uit het verleden liggen voor een groot deel verborgen in rivieren, meren en zeeën. Helaas kijken we zelden onder water, en onbekend maakt onbemind. Martijn Manders vertelt in zijn oratie waarom onderwaterarcheologie zo belangrijk is voor het begrijpen van onze geschiedenis.

Editie NL dook in historische gezichtsreconstructies. In het item van 6 oktober 2021 stond naast een middeleeuwse monnik ook Krijn centraal, een neanderthaler waarvan een reconstructie te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden. Gerrit Dusseldorp geeft duiding.

Uit een onderzoek gepubliceerd in Nature blijkt dat cacao eerder gedomesticeerd is dan we dachten. En niet door Maya's, maar door de Mayo-Chinchipe bevolking uit Ecuador. Jaime Pagán-Jiménez, zelf niet betrokken bij het Nature-onderzoek, reageerde in een interview op NEMO Kennislink. Hij noemt

Het NPO3 programma Keuringsdienst van Waarde ging in de uitzending van 18 juli 2019 op zoek naar de oorsprong van BBQ-smaak. Prehistorisch-vuurexpert Andrew Sorensen toonde in het programma vuurmaaktechnieken van de prehistorische mens.

In de Volkskrant reageert Gerrit Dusseldorp op de ontdekking van met gif bestreken prehistorische pijlpunten uit Zuid-Afrika. Dit verklaart het succes van pijl en boog bij het jagen op groot wild.

Bij een zandwinningsproject voor een nieuwe haven van Surabaya, waarbij Harold Berghuis als geoloog was betrokken, keek hij plotseling uit over zo’n honderd hectare opgespoten land dat bezaaid lag met fossielen. Een promotieonderzoek was geboren. De Telegraaf publiceerde een groot artikel over de 'Indiana…

Een nieuwe, door studenten samengestelde tentoonstelling in de F1-gang van het Van Steenisgebouw brengt de geschiedenis tot leven aan de hand van opmerkelijke vondsten uit de Amsterdam, een koopvaardijschip van de VOC dat in 1749 verging. 'Het verhaal van de Amsterdam is echt uniek, vooral gezien het…

Een internationaal team van onderzoekers, heeft de genetische geschiedenis van onze vroegste modern menselijke voorouders herschreven. Door gebruik te maken van de grootste dataset tot nu toe van genetisch materiaal van Europese prehistorische jager-verzamelaars (356 individuen) tussen 35.000 en 5000…

Dit project combineert en heroverweegt al het beschikbare bewijsmateriaal van het Scheurrak SO1 en gebruikt nieuwe archiefdatabases en moderne archeologische technieken om nieuw licht te werpen op de Baltische graanhandel en de Hollandse scheepsbouwindustrie rond de eeuwwisseling.

Malaria. Dat is toch een tropische ziekte? Niet alleen. Nederland is bijvoorbeeld pas sinds 1970 officieel malaria-vrij. Ook in de middeleeuwen kwam de ziekte hier waarschijnlijk veel voor. Rachel Schats onderzoekt sporen van malaria in middeleeuwse skeletten. 'We hebben het altijd over de pest als…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Op 3 september 2025 zijn ruim 30 archeologische objecten teruggegeven aan Peru, Panama en Costa Rica. De objecten komen uit een privécollectie van de nazaten van arts en amateurarcheoloog dr. Hans Feriz. In haar testament had zijn dochter vastgelegd dat de in het verleden door haar vader verzamelde…

In het nieuwe bordspel Epoch - Early Inventors ga je op onderzoek in het prehistorische landschap. Je verzamelt voedsel en grondstoffen om nieuwe gereedschappen en vaardigheden te ontwikkelen en je eert de goden door voorwerpen te offeren. Dr. Maikel Kuijpers was vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling…

Quentin Bourgeois, universitair hoofddocent in de Europese Prehistorie, wordt met ingang van 1 februari 2026 vice-decaan onderwijs van de Faculteit der Archeologie van de Universiteit Leiden voor een termijn van vier jaar. Quentin Bourgeois volgt Alex Geurds op die per 1 januari 2026 decaan is geworden…

Quentin Bourgeois coördineert een opgraving op de heide bij Epe waar prehistorische grafheuvels worden opgegraven. Hij zet hierbij magnetometers in die minuscule magnetische afwijkingen in de bodem registreren.

Deze stukken ‘kauwgom’ onthullen belangrijke informatie over degenen die er zo'n 10.000 jaar geleden op kauwden.