Het Event Horizon Telescope (EHT)-team, dat de allereerste foto van een zwart gat maakte, heeft vandaag een nieuwe afbeelding gepresenteerd. De afbeelding toont hetzelfde zwarte gat in gepolariseerd licht. Het is voor het eerst dat het astronomen is gelukt om polarisatie – een kenmerk van magnetische…

Computer says no: einde verhaal. Twintig jaar geleden een hilarische uitspraak in de Britse tv-serie Little Britain, nu de werkelijkheid. We volgen allemaal weleens blind de technologie, met wisselende gevolgen. Voor ISGA-docent en onderzoeker Daan Weggemans een onderwerp om op te promoveren.

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben een Veni-subsidie ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

10 oktober is de Dag van de Duurzaamheid. Hoe staat het met de duurzaamheid bij de Universiteit Leiden? Het schiet op. Hoogleraar Milieubiologie en decaan van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen, Geert de Snoo, schetst alweer een nieuw vergezicht: biodiversiteit.

De hersenstructuur van jongeren met een antisociale gedragsstoornis verschilt wezenlijk met die van hun typisch ontwikkelende leeftijdsgenoten. Dat blijk uit een internationale mega-analyse van ruim tweeduizend MRI-scans, gepubliceerd in The Lancet Psychiatry. Dr. Moji Aghajani, één van de hoofdonderzoekers,…

Wouter Moerland is voor twee jaar aan de gemeente Leiden verbonden als adviseur op het gebied van ecologie. De alumnus Biologie vertelt bevlogen over zijn werk. ‘Er wordt hard gewerkt om natuur in de stad meer kansen te geven.’

In het wetenschappelijk onderzoek van het ICLON komen diverse aspecten van onderwijs aan bod. De onderzoekers zijn altijd geïnteresseerd in de vraag: hoe kan dit onderzoek in de onderwijspraktijk worden toegepast? In dit artikel belichten we een zestal onderzoeksprojecten.

De ploeg van schaatscoach Jac Orie gooit in aanloop naar de Olympische Winterspelen in Pyeongchang (Zuid-Korea) een nieuw wapen in de strijd: intensieve data-analyse door de Leidse wetenschapper Arno Knobbe. Frank Beijen schreef erover voor NWO.

Dertig jaar lang ging het AD jaarlijks op zoek naar de beste haring. Daar kwam een einde aan toen econoom Ben Vollaard aan de hand van een statistische analyse beweerde het doorgestoken kaart was. Maar daar zit een luchtje aan, aldus Leidse statisticus Richard Gill. ‘De manier waarop je de data rangschikt…

Na 25 jaar is het deze december eindelijk zo ver: de lancering van de lang verwachte James Webb ruimtetelescoop. Leidse astronomen kijken vol spanning mee: niet alleen waren zij betrokken bij de bouw van belangrijke instrumenten aan boord, de telescoop zal ook vele nieuwe geheimen van het heelal onthullen,…

Drie projecten met Leidse onderzoekers ontvangen van NWO een subsidie voor de bouw of vernieuwing van grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Zij gaan werken aan elektronenmicroscopie, een X-omics initiatief en een röntgentelescoop. De projecten maken deel uit van de Nationale Roadmap voor Grootschalige…

De week van de opvoeding staat dit jaar in het teken van ‘Opvoeden is samenspel’. De strekking is dat ouders er niet alleen voor staan in de opvoeding. Opvoeding door anderen dan alleen de biologische ouder, ook wel ‘alloparenting’ genoemd, komt in alle rangen en standen voor. John Bowlby, geboren…

Gepest worden is niet alleen op dat moment erg naar, het doet bovendien wat met kinderen op de lange termijn. En zelf pesten werkt ook negatief op de ontwikkeling. Daarover vertelt ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe in de Week tegen pesten, 23-27 september 2019. Hoe roepen we pesten een halt to…

De evolutie van taal, doeltreffender medicijnen of de duiding van archeologische vondsten. Steeds meer onderzoekers werken met supercomputers die snel grote hoeveelheden data kunnen verwerken. Mede daarom wordt het universitaire datacenter sterk uitgebreid en vernieuwd. 'Dankzij datamining krijgen we…

Als student meepraten op bestuursniveau? Jonatan Wirix-Speetjens deed het de afgelopen twee jaar als assessor van de Faculteit Geesteswetenschappen. Vanaf september neemt Ebrar Kaya het stokje van hem over. In dit interview blikken we met hen terug én vooruit op het assessorschap.

Psychologen laten zich horen over de plannen om de internationale bacheloropleidingen op te heffen in de Randstad en Tilburg. Het inititatief #Ikbeneenpsycholoog van Judith Schomaker op LinkedIn vindt navolging. Lees een selectie van de posts en ook het blog van Eiko Fried over de consequenties.

Van 13 tot 15 oktober reisden de eerstejaarsstudenten van de Advanced MSc in International Relations and Diplomacy (MIRD) naar Brussel, het hart van de Europese Unie, om belangrijke EU- en VN-instellingen te bezoeken.

Radiotelescoop LOFAR brengt het heelal in kaart. Dat levert niet alleen bijzondere beelden op, maar vooral ook immense hoeveelheden data. Huub Röttgering, directeur van de Leidse Sterrewacht, vertelt over de uitdagingen van het werken met die enorme datasets.

Puzzelen houdt je brein fit, maar welke puzzel is het beste? Sudoku's, legpuzzels en kruiswoordraadsels trainen elk andere vaardigheden. Ineke van der Ham in de Volkskrant: 'Varieer vooral met het soort puzzels.'

Op de dag van de dies begint rector magnificus Carel Stolker aan zijn tweede termijn. Hoe blikt hij terug op de eerste vier jaar en welke plannen heeft hij? Dat vragen burgemeester Lenferink, bestuurskundestudent Mikal Tseggai, hoogleraar Eveline Crone en diverse andere collega’s aan hem.

Natuurkundige Diego Garlaschelli schreef mee aan een uitgebreide review in het vakblad Nature Reviews Physics. Verrassend genoeg ging het niet over natuurkunde, maar over netwerken van banken en andere financiële instituten, en de manier waarop die netwerken financiële crises in de hand werken.

Live meekijken met een CT-scan in plaats van achteraf de beelden pas te analyseren. Als het aan de Leidse wiskundige Jan-Willem Buurlage ligt, is dat binnenkort realiteit. Hij ontwikkelt methodes om de algoritmes achter 3D-scans sneller te maken. Best een uitdaging: ‘Net als wiskundigen zijn computers…

In de moderne participatiesamenleving krijgen burgers de mogelijkheid om initiatieven te ontplooien en (mede)verantwoordelijk te zijn voor publieke taken. Overheden moeten initiatiefnemers daartoe ruimte bieden en faciliteren. Dit blijkt echter makkelijker gezegd dan gedaan. Na in juni al een voorstudie…

Planten, algen en bacteriën zetten zonlicht om in chemische energie. In een workshop van het Lorentz Center inventariseren onderzoekers de mogelijkheden om dit proces van fotosynthese te benutten en imiteren, met het oog op een duurzame brandstofvoorziening. De vrijdagmiddagsessie is openbaar.

De Leidse hoogleraar Museums, Collections and Society Pieter ter Keurs doet onderzoek naar de herkomst van museale verzamelingen. Belangrijk bij teruggave van erfgoed. Maar hij is vooral geïnteresseerd in de vraag waarom mensen verzamelen.

Na het klimaat snijden psychologen opnieuw een groot thema aan: oorlog en vrede. Of, misschien meer: samenwerking en conflict. Want hoe welwillend we ons ook opstellen na elkaar, in relaties ligt wrijving altijd op de loer. Onderzoekers Angelo Romano en Tom Roth bieden verklaringen en praktische adv…

Het Leiden Leadership Programme gaat innoveren. Na 12 jaar krijgt het honoursprogramma voor masterstudenten een andere opzet. We vragen twee betrokkenen naar de hoed en de rand van het nieuwe LLP. ‘Je leert welke leiderschapsstijl bij jou past en hoe je zelf impact kunt maken.’

Als uitwisselingsstudent was alumna Jessica Ma al op zoek naar de brug tussen statistiek en de echte wereld. Ze deed hier het zelfvertrouwen op om haar interesses te volgen en vond na een aantal omzwervingen haar plek bij Disney in de Verenigde Staten.

Zorgrobots, zelfrijdende auto’s en deepfakes met behulp van kunstmatige intelligentie (AI). De tentoonstelling BrAInpower in Rijksmuseum Boerhaave toont spectaculaire toepassingen en vertelt hoe AI zulke grote sprongen kon maken. Bas Haring, hoogleraar Publiek begrip van wetenschap, is de gastconservator.…

Je dokter stelt aan je voor om een behandeling te kiezen die beter is voor het milieu. Hoe reageren patiënten daarop? Artsen en psychologen ontdekten samen dat het weinig invloed heeft op het vertrouwen in de arts.

Steeds drukker is het in populaire banen rond de aarde voor ruimtevaart. Niet alleen met satellieten, vooral met meer afval, wat onveilig is. Zhuang Tian promoveert op de juridische kant van afgedankte ruimte-apparaten. Wie troep veroorzaakt, moet het weer opruimen.

T&T DataConsultancy. Sinds drie jaar geven Thomas Prikkel en Thomas Helling trainingen in onder andere datavisualisatie; eerst bij het LSDS en sinds vorig jaar ook via CPL (Centre for Professional Learning) bij het Leiden Legal Technologies Program. Ze benadrukken het belang van technologische kennis…

Met relatief simpele aanpassingen, kun je bij melkveebedrijven in het veenweidegebied de stikstofverliezen terugdringen. Dat blijkt uit het promotie-onderzoek van de Leidse milieuwetenschapper Jeroen Pijlman, dat hij uitvoerde bij het Louis Bolk Instituut. Zo kunnen eiwitarmere grasrassen en de smalle…

Afgelopen jaar werd hij Docent van het Jaar vanwege zijn innovatieve (online) onderwijs, nu moet Alexander van Oudenhoven het roer opnieuw omgooien en weer fysiek lesgeven. Hoe zijn de eerste weken bevallen? ‘Laten we toepassen wat we geleerd hebben in de lockdownperiode.’

Vijf leerlingen van het Hofstad Lyceum bezochten op 31 maart het Huis van Europa, naast het Binnenhof. Daar debatteerden studenten van het Pre-University College van de Universiteit Leiden en kandidaat-leden voor het Europees parlement. Op het Hofstad Lyceum, waarmee het Pre-University College samenwerkt,…

Petr Steindl werkt aan quantumstippen in optische microholtes voor zijn phd onderzoek. Hij manipuleert enkele fotonen om complexe lichtstructuren te bouwen. Toepassingen zijn veilige quantumcommunicatie en de poorten in een quantumcomputer.

Verzorg de patiënt thuis als dat kan. Jildau Bouwman is benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Remote Health monitoring’ aan Universiteit Leiden. De systeembioloog en Digital Healh Innovation-boegbeeld van TNO gaat onderzoeken hoe digitale oplossingen kunnen bijdragen aan betere gezondheidszorg thuis. ‘Zorg…

Veertig archeologiestudenten staan onwennig met een schep tussen de weilanden in Oss. Tijdens hun allereerste dag veldwerk gaan ze spieren aanspreken waarvan ze nog niet wisten dat die bestonden.

De universiteit is de laatste jaren duurzamer geworden, maar er is nog meer winst te behalen. Vooral op het gebied van het onderwijs en onderzoek. Een werkgroep van medewerkers en studenten bereidt een nieuwe Duurzaamheidsvisie 2030 voor. Programmamanager Daphne van den Berg vertelt hoe dat tot stand…

Iedereen kan sinds kort de schrijvende chatbot genaamd ChatGPT gebruiken. Is deze kunstmatige-intelligentie-tool een bedreiging voor ons onderwijs?

Hoe kunnen we met Population Health Management de burgers van Den Haag helpen om gezond te worden en te blijven? Deze vraag stond dinsdag 15 januari centraal tijdens de 5e werkconferentie van de LUMC-Campus Den Haag. Ruim 150 artsen, onderzoekers, docenten, zorgprofessionals, bestuurders en beleidsmakers…

Psycholoog Ellen de Bruijn onderzoekt de effecten van hormonale schommelingen op gedrag en hersenen tijdens de levensloop van vrouwen. Met een ERC Consolidator grant versterkt zij met drie PhD’s en een postdoc haar EEG-onderzoek naar de fases waarin meisjes en vrouwen te maken krijgen met sterke hor…

In hoeverre lijkt exoplaneet Proxima b op onze aarde? En is er ook leven te vinden? Astronomen hopen daar antwoorden op te vinden met de nieuwe Europese Extremely Large Telescope (ELT). Met een NWO-onderzoeksfinanciering van 18 miljoen euro kan een Nederlands consortium verder bouwen aan de instrumenten…

Kindermisbruik in het buitenland: de Nederlandse overheid roept burgers op om niet weg te kijken bij ‘verdachte situaties’, maar zelf sluit zij haar ogen voor de dieperliggende oorzaken van het probleem. Koning, die recent gepromoveerd is aan de Universiteit Leiden op transnationaal misbruik van kinderen,…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste lessen over lesgeven. Deze maand: Zsuzsika Sjoerds en Sebo Uithol leren studenten met hun app ‘Family Dinner’ kritisch denken. Met succes: ‘De oude tentamens zijn te makkelijk geworden.’

Experimentele technieken maken het mogelijk de piepkleine onderdelen van de mens als biologisch systeem in kaart te brengen: het DNA, de eiwitten, de cellen. Maar hoe vormen al die radertjes samen eigenlijk een mens? Wiskundig bioloog prof.dr. Roeland Merks helpt biologen de mens weer in elkaar te zetten.…

Vijf projecten met onderzoekers van Universiteit Leiden ontvangen van NWO een subsidie voor de bouw of vernieuwing van grootschalige onderzoeksfaciliteiten.

Interview met Hemmo Smit en Sjoerd Huisman over de vervanging van statistiekprogramma SPSS door R.

Van alumna en Raad van Advieslid Anne Marie van Rietschoten mogen filosofie en ethiek vaste vakken worden in de rechtenstudie. In ons maandelijkse flitsinterview met alumni vertelt Anne Marie onder andere waarom ze dit van belang vindt.

Op donderdag 9 september gaf de burgemeester van Leiden het officiële startschot voor een uniek, tienjarig onderzoeksproject in de polder bij Oud Ade. Tijdens een feestelijke opening in de boerenbuitenlucht plantte hij samen met alle betrokken partijen ceremonieel de eerste boompjes. Want één ding staat…