Cursus

Promovendus en Face of Science Patricia Kret vertelt in het Leidsch Dagblad over haar onderzoek naar het gebruik van amuletten in de Romeinse oudheid en het vroege christendom. Hoe gingen mensen van toen met hun onzekerheden en angsten om?

WORLDING AMERICA onderzoekt hoe 'spel' een sleutelrol is geweest in het vroegere en huidige proces van het creëren van Amerika als een coherente en hegemonische 'wereld', van 1503 tot heden.

Hoe zet Rusland propaganda in en wat kenmerkt Russische propaganda als het gaat om taal en argumentatie?

Congres/symposium

Door lexicale en morfo-syntactische patronen te documenteren onder P'urhepecha-sprekers in Mexico en de Amerikaanse diaspora, zal dit project de bronnen van taalvariatie onderzoeken. De daaropvolgende online dialectatlas zal dienen als een online bron voor sprekers, leerlingen en onderzoekers van de…

Tegenwoordig spreken de meeste Europeanen een taal die behoort tot de Indo-Europese taalfamilie. Maar welke talen of taalfamilies werden er in Europa gesproken vóór de komst van de Indo-Europeanen? Het EUROLITHIC-project zoekt antwoorden op deze vraag.

Een taalkundige prehistorie van het Tarimbekken in Noordwest-China

Er wordt vaak geclaimed—in zowel academische als populaire publicaties—dat blindegeleidehonden een moderne uitvinding zijn. Maar hulphonden bestonden ook tijdens de Middeleeuwen, zoals dit project aantoont.

Wat is waarheid, en kan kunst ons die laten ervaren zonder woorden? Dit onderzoek verkent hoe beelden, muziek en metaforen ons begrip van de wereld verdiepen, en wat voor waarheid daarin schuilt.

Van circa 1540 tot 1600 ontvluchtten duizenden de door oorlog geteisterde zuidelijke Lage Landen. Zij trokken naar de Britse eilanden, Duitsland en de noordelijke Lage Landen. Onderzoek naar deze ontheemdingscrisis, die een centrale rol speelde bij de vorming van Nederland en België, weerspiegelt 21e-eeuwse…

Hoe zorg je ervoor dat studenten nog iets leren, als ze AI in een paar minuten een complete scriptie kunnen laten schrijven? Over deze en andere vragen gingen medewerkers van de Faculteit Geesteswetenschappen met elkaar in gesprek tijdens een speciaal AI-symposium. ‘Juist in ons vakgebied zijn schrijven…

Alledaagse taal uit het verleden kennen wij nauwelijks, maar taalkundig onderzoek van een unieke brievencollectie opent perspectieven. Buitgemaakte brieven van mannen, vrouwen en zelfs kinderen stonden centraal in het Leidse Brieven als Buit-project onder leiding van prof. dr. Marijke van der Wal, dat…

Dit deelproject pleit voor een nauwkeurige en forensische reconstructie van de financiële stromen van en naar de Sovjetrepublieken in Centraal-Azië in de naoorlogse periode.

Hoe stelden mensen in Centraal- en Oost-Europa zich de toekomst voor tijdens de overgangen van de jaren 1980 en 1990? De overkoepelende term 'postcommunisme' geeft geen antwoord op deze vraag. Dit project onderzoekt hoe schrijvers en cultuurtheoretici de potentiële toekomst van hun samenlevingen zagen…

Dit project stelt het idee van een liberale Amerikaanse wereldorde ter discussie. Het onderzoekt hoe illiberale denkbeelden het buitenlands beleid van de VS vormden en wat dat betekent voor internationale politiek vandaag.

De Swahilikust kent een lange geschiedenis van transoceanische islamitische verbindingen die teruggaat tot de 25e eeuw. Toch heeft de boekdrukkunst de wereld veranderd; niet alleen de onze. In dit project worden unieke vormen en archieven van intellectuele geschiedenis ontrafeld die vanuit Zuid-Zuid-verbindingen…

Tijdens de vroege moderne tijd werden veel middeleeuwse manuscripten in stroken perkament gesneden, die opnieuw werden gebruikt om de bindingen van nieuw gedrukte boeken te versterken. Tot voor kort kwamen deze hergebruikte stukjes middeleeuwse manuscripten alleen aan het licht wanneer de vroege moderne…

Hoe gingen negentiende-eeuwse niet-Engelstalige vertalers en auteurs creatief om met het gedicht Beowulf?

Dit project bekijkt het Oudgrieks vanuit het perspectief van de alledaagse schrijvers. Een corpus van meer dan 60.000 Griekse teksten op papyrus, van privébrieven tot petities en contracten geeft ons toegang tot de Griekse taal zoals die werd geschreven door gewone mensen in de oudheid (van 300 v.Chr.…

Dit onderzoek gaat over hoe Russisch staatsgelieerd media de oorlog in Oekraïne framen voor een internationaal publiek en hoe deze frames over grenzen heen circuleren en worden overgenomen, aangepast of betwist door buitenlandse media en politieke actoren.

Dit onderzoek gaat over welke metaforen problemen veroorzaken in machinevertalingen en wanneer, waarom en voor wie.

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Lezing

In dit project worden reisverslagen over Nederlands-Indië bestudeerd die zijn geschreven tussen 1800 en het einde van de Tweede Wereldoorlog. Door zowel Nederlandse reisteksten als inheemse reisteksten in het Javaans en Maleis te analyseren, wordt een nieuw, tweestemmig perspectief op (de geschiedschrijving…

Alumni-activiteit, Merlijnlezing

Dit subproject van 'Van Homo Economicus naar Politiek Dier' analyseert het Griekse economische denken in de filosofische kringen van de late 5e en 4e eeuw.

In een tijdperk vóór GoogleDocs en LinkedIn vertrouwden 19e-eeuwse wetenschappers op het schrijven van brieven voor samenwerking, peer-feedback en het opbouwen en onderhouden van academische netwerken.

Dit onderzoek gaat over hoe literaire vertalers en journalisten reageren op en omgaan met machinevertaalde metaforen, en wat de gevolgen daarvan zijn voor de beroepspraktijk.

Universitair docent Claire Weeda van de Universiteit Leiden bekritiseert AI-video's over de middeleeuwen op sociale media.

De lancering van de Chinese AI-tool Deepseek trok vorige week veel aandacht. In het radioprogramma Dr Kelder en Co vertelt universitair docent Rogier Creemers er meer over.

De Nationale Romeinenweek (4 tot 11 mei) staat in het teken van de vrouw in de Romeinse tijd. Archeoloog Carol van Driel geeft in verschillende interviews de vrouw een plek in het limesverhaal. 'Vrouwen waren allesbehalve schimmige figuren langs de limes.'

Radio Weetlust is hét radioprogramma van Leiden2022! Een heel jaar lang staat Leiden als European City of Science in het teken van de wetenschap en weetjes. In Radio Weetlust is er elke ochtend - zeven dagen in de week - aandacht voor de activiteiten van de dag, leuke en interessante gasten en een blik…

Hoe kunnen theorieën over moderne desinformatie helpen om te begrijpen hoe dat werkte in de Romeinse tijd?

Leidse archeologen, studenten en plaatselijke vrijwilligers vonden in september 2020 in de bossen bij Ermelo een Romeins kamp. Het Limes Journaal besteedde aandacht aan deze bijzondere vondst.

Waarom bestudeerden negentiende-eeuwse geleerden Oudengelse religieuze teksten? Dit onderzoek laat zien hoe geloof, naast politiek en literatuur, hun interesse stuurde en hoe deze teksten het christelijke denken beïnvloedden in Europa.

Dit promotie-onderzoek richt zich op de argumentatief-retorische strategieën die de Russische staat inzet om de Oekraïne-oorlog tegenover de eigen bevolking te rechtvaardigen.

Wat kunnen de talen die vandaag gesproken worden op de Kleine Soenda-eilanden ons vertellen over de geschiedenis van de verschillende bevolkingsgroepen?