Er is een redelijke kans dat jij via een sociaal medium bij deze leeslijst terecht gekomen bent. Nu is het onze taak om jouw aandacht erbij te houden. We gaan ons best doen. Er is zoveel afleiding; van meldingen op je telefoon, tot een ander scherm dat misschien ook om aandacht schreeuwt. Ieder sociaal…

Wat maakt hersenen gezond, en welke rol spelen genen en leefstijl bij hersenziektes? In Kennismakers gingen Marit Ruitenberg en Jip Aarts in op onder andere deze vragen én op wat je zelf kunt doen om je hersenen te ondersteunen.

Sinds de ontdekking dertig jaar geleden was het een mysterie: hoe beweegt lichaamseigen marihuana zich tussen zenuwcellen in de hersenen? Mario van der Stelt ontdekte met zijn onderzoeksgroep hoe het zit. Dat inzicht kan helpen bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor pijn en neurologische aan…

Wat gebeurt er in de hersenen van mensen met een psychiatrische ziekte? Met een zwaartekrachtsubsidie van 23.23 miljoen euro gaan wetenschappers uit verschillende vakgebieden de komende tien jaar op zoek naar biologische oorzaken. ‘Door onze krachten te bundelen hopen we de diagnose en behandeling voor…

Is het schadelijk als je vlak voor het slapen gaan nog op een scherm kijkt? Worden we dom door het gebruik van een TomTom? En wat is de impact van een kopbal op onze hersenen? Krijg antwoord op deze en andere vragen op het breinfestival ‘Over de Kop’ op 12 juni.

Bestseller ‘Het puberende brein’ schreef Crone voor ouders die het soms onbegrijpelijke gedrag van hun tieners wilden snappen. Haar nieuwe boek ‘Een dag in ons brein’ is voor iedereen, jong en oud, die zijn eigen brein beter wilt behappen.

Vrouwen krijgen vaker dan mannen de diagnose depressie. Bij mannen wordt veel frequenter ADHD vastgesteld en zo zijn er meer opvallende verschillen. Welke rol spelen onze hersenen in de mentale gezondheid en wat is de invloed van de omgeving? Luister naar de podcast (Un)gendered brains van de psychologen…

Hoe dragen vetten en enzymen in de hersenen bij aan multiple sclerose? In zijn promotieonderzoek combineerde Daan van der Vliet chemie en neurowetenschap om nieuwe inzichten te krijgen in het ontstaan van hersenziekten.

Op wetenschapfestival Over de kop wisselen verrassende breinfeitjes zich af met confronterende verhalen uit de operatiekamer. Onderzoekers vertellen waarom onze hersenen blij worden van bonen, en je nooit meer zonder helm de racefiets op moet stappen.

Congres/symposium

Bij de SSH-labs van de Universiteit Leiden worden verschillende soorten onderzoeken gedaan. Je voert voornamelijk taken uit en vult daarover vragenlijsten in.

Tijdens een drukbezochte Studium Generale-lezing in Rijksmuseum Boerhaave liet hoogleraar Ellen de Bruijn zien hoe hormonale schommelingen het vrouwenbrein beïnvloeden. ‘Er moet dringend meer aandacht komen voor de mentale gezondheid van meisjes en vrouwen tijdens transitieperiodes.’

In een nieuwe videoserie voor de Corpus Kids Academy vertellen onderzoekers Marieke Bos en Janna Marie Bas-Hoogendam hoe het puberbrein zich ontwikkelt en hoe angst werkt. ‘We wilden de informatie simpel brengen, maar wel de complexiteit behouden.’

Het is misschien wel de mooiste traditie: op het verjaardagsfeest van de universiteit geven Leidse wetenschappers les aan kinderen op basisscholen. Maar liefst 75 hoogleraren stonden op 44 scholen in de regio voor de klas. ‘Hoe komt stress in je lichaam?’

Bij de keuze van je studie heb je je als het goed is al enigszins verdiept in het studieprogramma. De Universiteit Leiden gebruikt verschillende systemen voor het ontsluiten van alle details rondom je studieprogramma en vakken, en voor de communicatie tussen docenten en studenten.

Voor een wensvervulling van Make-A-Wish ontving de Universiteit Leiden onlangs een bijzondere gast. Samen met haar beste vriendin volgde Yuliia op 24 februari een practicum waarbij de hersenen van een kalf onderzocht werden.

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Student Aline-Priscillia is vooral benieuwd hoe taal wordt verwerkt in de hersenen.

Neurowetenschapper Simeen Tabassi Mofrad heeft een Rubicon-subsidie gekregen om onderzoek te doen naar corticale en allelische determinanten van leeftijdsgerelateerde cognitieve achteruitgang aan de Universiteit van Oxford. Ze staat op de eerste plaats van alle Rubicon-aanvragers in NWO-domein Sociale…

Op 29 september presenteerde Lara Wierenga, samen met grafisch ontwerper Dirma Janse, hun nieuwe boek Atlas van ons brein. Onder aanwezigheid van collega wetenschappers en andere geïnteresseerden deelden zij enkele van de schitterende illustraties en verbijsterende feitjes die in het boek zijn terug…

Martina Huber, Jacqueline Labra Munoz onderzoeken de ziekte van Alzheimer. Ze bestudeerden ferritine, ofwel de opslag van ijzer in de hersenen. Een inbalans van ijzer kan een rol spelen bij deze vorm van dementie.

Hoop voor hersenen: van oude inzichten tot nieuwe behandelingen. Tijdens de Publieksdag van het Leidse Instituut voor Brein & Cognitie werd duidelijk hoe snel onderzoek naar hersenziektes zich ontwikkelt.

Zouden ketogene interventies in de toekomst van de behandeling van autismespectrumstoornissen (ASS) kunnen veranderen? Bret Scher en Eline Dekeyster onderzoeken hoe ketose voeding mensen met autisme en andere hersenaandoeningen kan ondersteunen.

Wat doet het opgroeien in een muzikale omgeving of tijdens de coronapandemie met de hersenontwikkeling van tieners? Dat onderzocht psycholoog Lina van Drunen bij honderden tweelingen tijdens haar promotieonderzoek. Ze ontdekte: muziek beoefenen vertraagt de hersenontwikkeling, en dat biedt kansen.

Kan het zo zijn dat niet wij moderne mensen, maar een andere mensachtige met veel kleinere hersenen de eerste ter wereld was die aan begrafenissen, het maken van werktuigen en kunst deed? Dr. Gerrit Dusseldorp duidt een nieuwe vondst in het BNR programma Wetenschap Vandaag.

Een pilletje op een festival, een biertje in de kroeg, of een sigaret bij de koffie. We wéten dat het slecht voor ons is, maar doen het toch. Hoe komt dat?

Psycholoog Myrthe Jansen deed onderzoek naar de prestatiemonitoring die voortdurend plaatsvindt in ons hoofd. Als mensen met dwangsymptomen een fout maken die anderen benadeelt, vinden ze dat erger dan wanneer ze een fout maken waarmee ze alleen zichzelf benadelen. Jansen promoveert op 16 november.

In een mega-analyse scheppen Leidse onderzoekers helderheid in tegenstrijdige resultaten van onderzoek naar sociale angststoornis. Hun internationale studie laat zien dat het voor betrouwbare onderzoeksresultaten van belang is om zo groot mogelijke onderzoeksgroepen te bekijken. Publicatie in NeuroI…

Het innemen van probiotica kan helpen om negatieve gevoelens te verminderen. Dat blijkt uit onderzoek van Katerina Johnson en Laura Steenbergen dat in het tijdschrift npj Mental Health Research is gepubliceerd. Ook onderzochten ze welke mensen het meeste baat hebben bij deze ‘goede’ bacteriën.

Sommige jongeren hebben tijdens de adolescentie stabiele beste vriendschappen, anderen wisselen juist vaak van beste vriend. Psycholoog Lisa Schreuders onderzocht hun hersenen, en publiceert erover met Berna Güroğlu en collega’s in Nature Communications. ‘Het lijkt erop dat vriendschappen in je jongere…

Ook in 2024 waren onze collega's van het Instituut Psychologie op verschillende manieren in de media zichtbaar. Bekijk hun mediaoptredens, van NRC tot de Podcast Psycholoog.

Thomas Moerland studeerde geneeskunde en wiskunde in Leiden en heeft een fascinatie voor het ontstaan en de werking van intelligentie. Hij bundelde dat allemaal in een populair-wetenschappelijk boek: Van IQ naar AI.

Psycholoog Ellen de Bruijn onderzoekt de effecten van hormonale schommelingen op gedrag en hersenen tijdens de levensloop van vrouwen. Met een ERC Consolidator grant versterkt zij met drie PhD’s en een postdoc haar EEG-onderzoek naar de fases waarin meisjes en vrouwen te maken krijgen met sterke hor…

Tijdens ExpeditieNEXT in Middelburg overhandigden NeurolabNL-jongeren, samen met onderzoekers van de Universiteit Leiden en de Erasmus Universiteit, een unieke onderzoeksagenda aan NWO-voorzitter Marcel Levi. In de onderzoeksagenda delen jongeren wat zij het liefst over zichzelf en het brein willen…

In Nederland leven meer dan 200.000 kinderen in armoede. Om de schaamte rondom dit onderwerp te doorbreken organiseerde Klokhuis een online Meet Up voor kinderen uit groep 7 en 8 waarbij Presentatrice Tirsa With in gesprek ging met verschillende gasten over het thema Armoede. Gedrags- en neurowetenschapper…

Waarom verhuizen senioren pas als het écht niet anders kan? Hoogleraar Wilco van Dijk legt uit welke psychologische drempels daarbij een rol spelen en hoe woonbeleid beter kan aansluiten op de wensen van ouderen. 'Je huis is niet alleen een stapel stenen, het is een deel van je identiteit.'

Een indrukwekkende toespraak van decaan Jasper Knoester, een lezing door toponderzoeker Mario van der Stelt over boodschappers in de hersenen, en de uitreiking van de facultaire prijzen. 2025 startte hoopvol en feestelijk, met een toost op een mooi jaar samenwerken binnen en buiten de faculteit.

Zeven jaar brachten onderzoekers van het International Brain Laboratory 279 hersengebieden op celniveau in kaart. Hun bevindingen verschijnen in Nature, data en software worden openbaar gedeeld. Cognitief neurowetenschapper Anne Urai: ‘Elke wetenschapper met een goede onderzoeksvraag kan de data geb…

Zwangerschap veroorzaakt sterke veranderingen in hersenfuncties en die veranderingen beïnvloeden de band tussen moeder en kind. Dat ontdekten onderzoekers van Amsterdam UMC en de Universiteit Leiden. Met hun onderzoek, gepubliceerd in Nature Communications, schijnen ze licht op dit lang onontgonnen…

In donutvormige gebouwen maken deeltjesversnellers supergedetailleerde röntgenfoto's. Toch zijn die beelden niet goed genoeg om bijvoorbeeld te leren hoe we kunnen rijden op waterstof. Wiskunde-promovenus Allard Hendriksen ontwikkelde een algoritme dat de beelden verbetert, zónder dat het hoeft te leren…

Snel geld verdienen in de drugshandel, geweld plegen of haast bezwijken onder prestatiedruk. In de vierdelige vodcast NeurolabNL Young spreken jongeren openhartig met neurowetenschappers over risicogedrag en prestatiedruk. Hoe vonden ze de weg weer terug?

In 2025 waren onze collega's van het Instituut voor Psychologie opnieuw veelvuldig aanwezig in de media. Van (inter)nationale kranten tot podcasts: ontdek waar ze dit jaar hun expertise in de media hebben gedeeld.

Wie zich goed voelt, is ook mentaal flexibeler en veerkrachtig. In een nieuw onderzoek laat een internationaal team van neurowetenschappers zien dat natuurlijke hersenopioïden die vrijkomen na beloningen de aandacht verbreden. Dat biedt nieuwe inzichten in stress, cognitie en welzijn.

Jongeren beïnvloeden elkaar om meer risico te nemen, al ligt dat genuanceerder dan we vaak denken. Dat ontdekte de Leidse ontwikkelingspsycholoog Jorien van Hoorn. Bovendien blijken leeftijdsgenoten elkaar ook positief te beïnvloeden. Dat is tot nu toe onderbelicht. Promotie op 12 januari.

Wat hebben kinderen nodig om optimaal op te groeien en hoe draagt de dynamische ontwikkeling van de hersenen daaraan bij? Antwoorden op deze vragen geeft het team Leiden Consortium on Individual Development (L-CID) met jonge wetenschappers onder leiding van Eveline Crone tijdens het congres 'Development…

Samen lachen, huilen of even klagen: hechte vrienden zijn er in goede en slechte tijden. Ontwikkelingspsycholoog Lisa Schreuders duidt de effecten op lichaam en geest. Kunnen we de magische klik een handje helpen? En wat adviseert de onderzoeker studenten die nu op zoek zijn naar nieuwe vriendschapp…