Universiteit Leiden

nl en

Lezing | Studium Generale

Het ontstaan van sterrenstelsels & Een prehistorische kijk op de kosmos

Datum
donderdag 5 maart 2020
Tijd
Serie
De hemel verbeeld
Bezoekadres
Rijksmuseum Boerhaave
Lange St. Agnietenstraat 10
2312 WC Leiden

De kraamkamer van het universum - Het ontstaan van sterrenstelsels in beeld gebracht

De Pruisische filosoof Immanuel Kant oppert in 1755 de zogeheten ‘nevelhypothese’. In zijn geschrift Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels oppert hij dat de zon en ons planetaire stelsel geleidelijk zijn ontstaan uit een nevelige, zich verdichtende wolk van sterrenstof. Hoewel hij zich nauwelijks beroept op waarnemingsgegevens bevat deze hypothese een kern van waarheid. In het vroege heelal worden sterrenstelsels omringd door een wolk van waterstofgas die na verloop van tijd verdwijnt. Tijdens deze lezing vertelt astronoom Jorryt Matthee hoe hij erin slaagde om voor het eerst het optrekken van deze oernevel in beeld te brengen.

Spreker:
Dr. Jorryt Matthee, postdoctorale onderzoeker aan de Eidgenössische Technische Hochschule in Zürich

Leven onder de koperen ploert - Een prehistorische kijk op de kosmos

In 1999 doen twee criminele schatzoekers gewapend met metaaldetectors een bijzondere ontdekking op de top van Mittelberg, bij het nabijgelegen stadje Nebra (Duitsland). Het betreft een draagbaar astronomisch instrument dat dateert uit de vroege bronstijd: de Hemelschijf van Nebra. Op de groenuitgeslagen bronzen schijf (dertig centimeter doorsnede en ruim twee kilo) prijken enkele gouden hemellichamen, waaronder de Plejaden en een volle en wassende maan. Waarschijnlijk heeft de schijf dienst gedaan als kalender waarmee de winter- en zomerzonnewende kon worden voorspeld. De vondst onderstreept dat ook in prehistorische samenlevingen hemelverschijnselen een belangrijke rol spelen. In deze lezing staat archeoloog Karsten Wentink stil bij de wijze waarop prehistorische mensen fenomenen als leven en dood verbonden met de cyclus van hemellichamen.

Spreker:
Karsten Wentink (Mphil), promovendus bij Faculteit Archeologie en eigenaar Sidestone Press (V.O.F.)

Lees meer

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.