Universiteit Leiden

nl en

Promotie

The road to drain or gain

  • M.P. van de Water
Datum
woensdag 20 september 2023
Tijd
Bezoekadres
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Promotor(en)

  • Prof.dr. D.E.F. Henley
  • dr. L.J. Touwen

Samenvatting

 

Deze dissertatie gaat over de effecten van Nederlandse private investeringen in Nederlands-Indië van 1910 tot 1942 en tijdens de vroege onafhankelijke periode van Indonesië van 1945 tot 1960.

Dit onderzoek draagt bij aan het debat over de mate waarin de Nederlandse aanwezigheid gunstig was voor de economische ontwikkeling van Indonesië. Ik analyseer drie onderwerpen: investeringen, winst en neveneffecten. Mijn onderzoeksvraag luidt als volgt: tot op welke hoogte hebben Nederlandse private investeringen bijgedragen aan de economische ontwikkeling van Nederlands-Indië en Indonesië tussen 1910 en 1960?

Tussen 1910 en 1940 werden aanzienlijke Nederlandse private investeringen gedaan in koloniaal Indonesië. Deze investeringen waren risicovoller, maar winstgevender dan Nederlandse binnenlandse investeringen. Een groot deel van de winst vloeide terug naar Nederland. Een gedeelte van de winst bleef ook in Indonesië en werd opnieuw geïnvesteerd. Ongeveer 10% van de Indonesische bevolking ontving een inkomen van deze bedrijfsactiviteiten. De Indonesische bevolking was dus niet sterk afhankelijk van buitenlandse investeringen.

Buitenlandse bedrijven droegen bij aan de staatskas van Indonesië, maar zij werden relatief licht belast. De lage belastingen vormden een gemiste kans voor de Indonesische economie tijdens de laat-koloniale periode. De compensatie voor lonen, het gebruik van land en grondstoffen was laag. Soms was er sprake van dwang om toegang te krijgen tot de beste stukken grond en voldoende arbeidskrachten om de productie van de productie mogelijk te maken.

Sommige bedrijven in Indonesië brachten voordelen voor de lokale bevolking op het gebied van infrastructuur, irrigatie, huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs. Op de lange termijn profiteerde Indonesië hiervan. Infrastructuur vormt nog steeds een blijvende nalatenschap van Nederlandse private investeringen in de koloniale tijd. Het algemene beeld van het koloniale verleden blijft er één van gemengde indrukken.

Er waren bepaalde gebieden waar de impact van buitenlandse investeringen minimaal was, maar ook gebieden waar zowel lokale belangen als de belangen van het Europese kapitaal werden behartigd.

Proefschriften

Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.

Persvragen (alleen journalisten)

Marieke Epping
Adviseur wetenschapscommunicatie
m.epping@bb.leidenuniv.nl
071 527 1521

Algemene informatie

Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.