LUChat: een veilige generatieve AI-tool voor FGGA-medewerkers
FGGA neemt het voortouw bij de implementatie, het beheer en de training op het gebied van AI binnen de Universiteit Leiden. Deze week zetten we opnieuw een stap vooruit met de introductie van LUChat: een veilige, goed beveiligde en vertrouwelijke generatieve AI-tool, ontwikkeld voor gebruik binnen de Universiteit Leiden.
De realiteit waarmee we worden geconfronteerd
Elke week wisselen medewerkers en studenten van de Universiteit Leiden meer dan 1 miljoen berichten uit met commerciële AI-aanbieders, zoals ChatGPT, Claude en Gemini. Dit onderstreept hoe snel generatieve AI onderdeel wordt van het dagelijkse werk.
Tegelijkertijd hebben we geen verwerkersovereenkomsten met deze bedrijven. Dat betekent dat gegevens die in deze tools worden ingevoerd niet onder de beveiligingsmaatregelen van de universiteit vallen. Dit brengt risico’s met zich mee: gevoelige informatie kan openbaar worden en we beschermen onze proefpersonen, ons intellectueel eigendom en vertrouwelijke informatie onvoldoende.
In 2025 hebben we een AI-stoplichtkader geïntroduceerd, met als doel duidelijk te maken hoe en wanneer medewerkers verschillende soorten informatie veilig kunnen verwerken met commerciële AI-aanbieders. Hoewel dit al veel ruimte biedt om met generatieve AI te werken, blijft de realiteit dat een groot deel van ons belangrijkste werk wordt beperkt door zorgen over privacy, auteursrecht, vertrouwelijkheid en intellectueel eigendom. Met andere woorden: het grootste deel van ons werk valt in de rode categorie van het stoplichtmodel.
Om dit te ondervangen is een technische oplossing nodig. In samenwerking met het ISSC heeft FGGA daarom een belangrijke stap gezet met de introductie van LUChat. Vanaf 30 juni hebben alle FGGA-medewerkers (waaronder ook de expertisecentra en het LUC) via hun ULCN-account toegang tot LUChat.
Wat is LUChat?
LUChat biedt een interface die vertrouwd aanvoelt voor iedereen die eerder met commerciële AI-tools heeft gewerkt, maar met belangrijke verschillen achter de schermen. De tool draait binnen de beveiligde cloudomgeving van de Universiteit Leiden, gebruikers loggen in met hun ULCN-account en ingevoerde en gegenereerde data worden niet gebruikt om openbare AI-modellen te trainen.
De introductie van LUChat maakt deel uit van de faculteitsstrategie van FGGA voor 2026 en daarna. ‘FGGAi’ is een breder programma gericht op veilig, verantwoord en praktischer gebruik van AI. De afgelopen vier maanden is de tool tijdens de ontwikkelfase getest en gepiloteerd met een groep van 40 medewerkers: de zogeheten AI Pioneers Group. Inmiddels heeft LUChat een niveau van stabiliteit en volwassenheid bereikt dat geschikt is voor breder dagelijks gebruik.
LUChat ondersteunt bij uiteenlopende taken, zoals het opstellen en verbeteren van teksten, het samenvatten van niet-gevoelige documenten, het genereren van ideeën, het voorbereiden van communicatie, het structureren van aantekeningen en het verkennen van nieuwe onderwerpen.
Ontworpen met oog voor privacy, transparantie en efficiëntie
De tool is ontworpen om met verschillende LLM-modellen te werken. Gebruikers kunnen zelf kiezen of zij een model met een hoger of lager energieverbruik inzetten. Daarnaast biedt LUChat inzicht in het gebruik, zoals het aantal verbruikte tokens en de bijbehorende energieconsumptie.
LUChat maakt bovendien gebruik van RAG (Retrieval-Augmented Generation). Hierdoor gaan chats efficiënt om met het contextvenster, wat bijdraagt aan een lager energieverbruik van de modellen.
Medewerkers wordt aangeraden om vooraf de gebruikershandleiding te lezen. Hierin staat hoe de tool werkt, hoe met gegevens wordt omgegaan, wat de belangrijkste functies zijn en welke toepassingen geschikt zijn.
Lees hier de gebruikershandleiding.
Zoals bij alle AI-tools blijft de gebruiker verantwoordelijk voor het controleren van de output en voor correct gebruik van de tool. Niet elk type gegevens of elke taak is geschikt voor generatieve AI. Bestaande regels rond persoonsgegevens, vertrouwelijke informatie, auteursrecht, onderzoeksintegriteit en beoordeling blijven onverminderd van kracht.
Ga hier naar LUChat.
Naast de lancering van LUChat introduceert FGGA ook een module over AI-geletterdheid. Dit is essentieel voor zorgvuldig en bewust gebruik van AI binnen de faculteit. Het begint met een gedeeld begrip van hoe generatieve AI werkt, wat de mogelijkheden en beperkingen zijn, en welke juridische, ethische en praktische vraagstukken daarbij komen kijken.
De module bouwt voort op materiaal van LLInC en de Universiteit van Amsterdam en is inmiddels beschikbaar voor medewerkers.
Ga hier naar de module over AI-geletterdheid.
Met LUChat en de module over AI-geletterdheid wil FGGA medewerkers zowel de juiste tools als de benodigde kennis bieden om veilig, kritisch en constructief met AI te werken.
De officiële lancering vindt deze week plaats. Voor vragen kun je contact opnemen met Cameron Hope via c.a.hope@fgga.leidenuniv.nl