Universiteit Leiden

nl en

Onderwijs, Organisatie

Nieuwe opleiding voor kritische denkers en probleemoplossers met een talenknobbel

24 augustus 2020

Een interview met kwartiermakers Carmen Van den Bergh en Maarten Mous over de nieuwe brede BA moderne talen en culturen
 
Sinds 2017 wordt er binnen de faculteit gesproken over een nieuwe moderne bacheloropleiding op het gebied van taal en cultuur. Vanwege de (landelijke) terugloop in studenten en de afnemende financiering per student vanuit de overheid is er een toenemende noodzaak het domein talen en culturen financieel gezond te houden. Uit analyses  blijkt dat een nieuwe opleiding die verschillende bestaande vakken samenbrengt met een vernieuwend hedendaags component bij een minimale instroom van 80 studenten het domein talen en culturen een stevige financiële basis oplevert. In maart van dit jaar zijn daarom Maarten Mous, Hoogleraar Afrikaanse taalkunde en Carmen van den Bergh, universitair docent Italiaanse Letterkunde, gevraagd om als kwartiermakers de nieuwe moderne bachelor talen en culturen verder uit te werken. We vragen Maarten en Carmen naar hun motivatie en ideeën. 

Hoe zie jij je rol als kwartiermaker Carmen?

'Een kwartiermaker is letterlijk een "voorloper of wegbereider". Kortom, wij gaan als kwartiermakers de weg voorbereiden voor iets geheel nieuws. Een nieuwe opleiding waarin taal centraal staat. Het spreekt me enorm aan om nieuwe lijnen uit te tekenen vanuit mijn grote passie voor taal en ervaring in het universitair onderwijs. Samen met Maarten en met de input van verschillende opleidingsvoorzitters en enthousiaste docenten, gaan we een dynamisch voorstel uitwerken.'

Maarten, waarom heb je de rol van kwartiermaker voor de nieuwe bachelor talen en culturen op je genomen? 


'Eerder hebben Ton van Haaften en Marlous Dekker met collega’s gesproken over de mogelijkheid en wenselijkheid van een talige en cultuurwetenschappelijke evenknie van de BA International Studies. Wij zijn gevraagd verder te gaan waar de verkenning van Ton en Marlous ophield. Mijn thuisbasis is Afrikaanse talen en culturen en mijn discipline is Taalkunde. Tegelijk ben ik geïnteresseerd in onderwijsvernieuwing en zie ik het belang van een studie naar nieuwe fenomenen in communicatie. Uit een meer algemene wetenschappelijke nieuwsgierigheid en in het besef van de toepasbaarheid van die inzichten.'

Jullie zijn nu nog volop informatie aan het verzamelen. Kan je al iets zeggen over hoe de opleiding eruit zal gaan zien?

Maarten: 'Het zal een opleiding worden die toekomstige studenten aanspreekt door aandacht voor digitale media, data en communicatie in combinatie met de rijkdom aan talen die we in Leiden herbergen. Studenten zouden bijvoorbeeld twee talen naast elkaar moeten kunnen studeren. Wij zullen het curriculum en eindtermen van de brede bacheloropleiding samenstellen met vakken uit de bestaande opleidingen, natuurlijk met een vernieuwend component. Om tot een curriculum te komen voeren we nu gesprekken en kijken rond bij andere opleidingen.' 

Carmen: 'Mijn eigen universitaire vorming is comparatief van aard. Ik studeerde Taal-en Letterkunde in Vlaanderen. Daar heb je de mogelijkheid om verschillende talen en specialisaties te combineren. Ik ben tegelijkertijd italianiste en neerlandica. Die dubbele invalshoek neem ik graag mee in deze opdracht.'

'We zijn ook nog op zoek naar een goede pakkende naam voor de nieuwe opleiding' vult Maarten aan. 'Een naam die het verschil met de huidige opleidingen "taal en cultuur" duidelijk maakt.'

een opleiding die digitale media, data en communicatie combineert met de rijkdom aan talen die Leiden herbergt


Hoe vullen jullie elkaar aan bij de uitwerking, Carmen? 

'Ik ben literair historica, met specialisatie in modernisme. Mijn interessegebieden en onderzoekstopics verschillen erg van die van Maarten. Maar als duo zijn we complementair, omdat we verschillende accenten durven leggen. Tegelijkertijd zijn we erachter gekomen dat we als kwartiermakers dezelfde ideeën hebben over hoe het profiel van een toekomstige multimediale en meertalige bachelor eruit zou kunnen zien.'


Waarom is zo’n opleiding aantrekkelijk? 

Maarten: 'Er is behoefte aan afgestudeerden met een kritisch inzicht in de kansen en mogelijke bezwaren van moderne communicatie en nieuwe technische toepassingen in een snel veranderende mediawereld. Een belangrijk doel van de nieuwe opleiding is de experts van de toekomst op het gebied van taal, cultuur en media op te leiden zodat zij hun weg vinden in nieuwe uitdagende functies in tal van sectoren, van het bedrijfsleven, de politiek en overheid tot media, technologie, zorg en de juridische sector. Niet alleen in Nederland maar overal in de wereld. Dus is een grondige kennis van één of meerdere talen als skill, als studieobject of als culturele uitingsvorm van belang.'

Carmen, wat maakt deze nieuwe opleiding uniek? 

'Het unieke is de keuze is om meer dan één taal te studeren. Zo worden de talen in ‘tandem’ aangeboden. Je kiest voor een taal in combinatie met nog een andere component. Dat kan een specialisatie zijn, of een tweede (en misschien zelfs derde) taal. De opleiding is bewust comparatief van opzet zodat een hoge mate van interdisciplinariteit wordt aangemoedigd. Dit is ideaal voor de talenknobbels, maar ook voor diegenen die zich nog niet willen vastleggen.  De mogelijkheid om meerdere disciplines te combineren, houdt in dat je alle opties openhoudt en in een later stadium kan beslissen om te specialiseren.'

Hoe pak je als kwartiermaker de invulling van zo’n nieuwe opleiding aan Maarten?

'In de eerste plaats door met zoveel mogelijk mensen binnen de universiteit te praten die hierover nadenken en de vernieuwing zoeken. Geïnteresseerde docenten van de verschillende Taal-en Cultuuropleidingen treden op als expert en geven input. Ook vragen we alumni en studenten naar hun ideeën. En we kijken naar vergelijkbare opleidingen in binnen- en buitenland. Zodra we al deze informatie hebben verzameld, kunnen we aan de slag om deze ideeën structuur en inhoud te geven. Daarna ontwikkelen we de contouren van een plan. Vervolgens zullen we dit bespreken met dezelfde en andere mensen vanuit hun positie in de opleidingen. In het najaar zal er ook een marktonderzoek plaatsvinden onder studiekiezers om hun interesse en wensen te peilen. Door bottom-up te beginnen, kunnen we werken vanuit ervaring, expertise en enthousiasme. Dit biedt een grotere garantie voor een succesvol en breed gedragen resultaat.'

Carmen, hoe betrekken jullie docenten, studiecoördinatoren en opleidingsvoorzitters bij dit proces?

'Een aantal geïnteresseerde docenten en opleidingsvoorzitters heeft ons vrijwel meteen spontaan gecontacteerd. Er is duidelijk animo om hier als een groep aan mee te werken. In het opleidingsvoorzittersoverleg komt het regelmatig aan de orde en via de medewerkerswebsite willen we iedereen zo goed mogelijk blijven informeren over de stand van zaken. Na goed geluisterd te hebben naar ieders wensen en twijfels, zal het nuttig zijn om heel concrete programma’s uit te werken. Die tekeningen gaan we meermaals bespreken en verbeteren totdat we tevreden zijn met wat er op tafel ligt.'

Met welk resultaat, programma-voorstel ben je tevreden?

Maarten: 'Wij streven naar een breed gedragen gevoel dat we samen deze succesvolle nieuwe opleiding neer kunnen zetten die de bestaande vakgebieden versterkt en beschermt.'

Carmen: 'Kwaliteit staat centraal, alsook een grote passie voor ons vakgebied. Onze troef is dat de student verschillende interesses kan combineren. We zullen tevreden zijn als het aanslaat, zowel bij docenten als studenten. Als we er in slagen om zowel grote als niche-talen te kunnen blijven aanbieden volgens de Leidse traditie dan hebben we echt iets nieuws en unieks gemaakt..'
'Tegen het einde van 2020 leveren we ons voorstel in bij het Faculteitsbestuur,' sluit Maarten af. 

Aan welke hulp of informatie van collega’s heb je nog behoefte? Of waar ben je nieuwsgierig naar? 

Maarten, Carmen: 'We zijn erg benieuwd wat collega’s antwoorden op de vraag hoe zij vinden dat een talenstudie van nu eruit zou moeten zien. En we horen natuurlijk graag welke programma-onderdelen niet zouden mogen ontbreken in een nieuwe moderne opleiding op het snijvlak van digitale media en taal en cultuur.'

Wil je in gesprek en ook input geven? Wil je meer informatie?

Neem contact op met Carmen van den Bergh via c.van.den.bergh@hum.leidenuniv.nl of met Maarten Mous M.Mous@hum.leidenuniv.nl

Lees dit artikel dat eerder over dit onderwerp is verschenen.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.