Universiteit Leiden

nl en
Roel Wijnants

Waarom vleesvervanger in de lasagne het milieu spaart

De Nationale Week Zonder Vlees, van 11 t/m 17 maart, spoort ons aan vaker voor een milieuvriendelijk menu te kiezen. Maakt het, naast het besparen van dierenleed, werkelijk zoveel uit als we minder vlees gaat eten? Drie vragen aan Leids hoogleraar Industriële Ecologie Arnold Tukker.

Heeft zo’n week zin?

‘Absoluut. Om de aarde leefbaar te houden is een grootschalige gedragsverandering nodig en dan helpen dit soort weken om mensen bewuster te maken. Vleesconsumptie zorgt voor een enorme milieubelasting. Op bijna de helft van onze landbouwgrond wordt veevoer verbouwd; voor één kilo varkensvlees is bijvoorbeeld vier kilo mais nodig. Als we allemaal één dag per week geen melkproducten en vlees eten is er waarschijnlijk zo'n vijf procent* minder landbouwgrond nodig, corrigerend voor het feit dat er ook grond nodig is voor je vlees- en melkvervangers. Daarnaast bespaar je nog eens veel land dat als weidegebied in gebruik is. De vrijgekomen landbouwgrond kan verwilderen tot natuurgebied. Of als koolstofopslagplaats dienen zodat CO2 die vrijkomt bij verbrandingsprocessen uit de atmosfeer wordt gehaald.’

Hoe kan gedragsverandering verder gestimuleerd worden?

‘Door vleesvervangers veel vanzelfsprekender aan te bieden. Het zou goed zijn als inspirerende voorbeelden beter bekend worden en vleesloos eten nog meer uit de geitenwollensokkensfeer komt. Een tijd geleden was ik voor mijn werk in China. De meeste restaurants daar bieden menu’s met overvloedig vlees aan. Maar iemand nam me mee naar een vegan restaurant en dat was fantastisch. Ik proefde vrijwel niet dat er geen vlees in het eten zat. Hopelijk gaan veel meer Chinezen dat inzien. Ook supermarkten kunnen vleesloos eten veel vanzelfsprekender maken. Waarom bijvoorbeeld altijd gehakt in de lasagnemagnetronmaaltijden? Dat is makkelijk te vervangen voor een plantaardig product en consumenten hebben dat nauwelijks door. Ik zou zelf ook minder vlees kunnen eten en dan helpt het zeker als het vleesloze aanbod voor het grijpen ligt.’

Als hoogleraar Industriële Ecologie en directeur van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) onderzoekt u hoe de economie duurzamer kan. Op welke manieren?

‘We moeten in elk geval ons voedingssysteem zo inrichten dat we veel meer lokaal produceren en consumeren. Want nu halen we bijvoorbeeld voor het maken van veevoer veel fosfor uit de grond in Brazilië of Argentinië die in Nederland via het veevoer in het oppervlaktewater terechtkomt. Met het CML onderzoeken we die mondiale productiestromen. We bouwen grote databases die wereldwijd consumptie aan productie koppelen zodat we kunnen zien waar de grote lekken zitten en ook waar dat door nieuwe techniek of andere consumptiepatronen veel duurzamer kan. Mijn collega Paul Behrens van het CML toonde onlangs in het gezaghebbende blad Proceedings of the National Academy of Sciences met die database glashelder aan dat het terugbrengen van vleesgebruik tot gezonde proporties al een enorme winst betekent, namelijk veel minder gebruik van water, land en energie. Verstandig met vlees zou echt heel vanzelfsprekend moeten zijn.’

Beeld: Roel Wijnants
Mail de redactie

*In een eerdere versie van dit artikel stond abusievelijk 15 %.

Vegetarisch en veganistisch eten op de Universiteit Leiden

PURE, het duurzame cateringconcept van de Universiteit Leiden, legt grote nadruk op gezond, duurzaam en natuurlijk lekker eten. Dat houdt ook in dat er in onze restaurants en cafés veel vegetarische producten verkrijgbaar zijn. Studenten en medewerkers worden aangemoedigd om vegetarische gerechten te proberen: zo is de chili sin carne voordeliger dan de versie con carne, en is de dagaanbieding altijd een vegetarisch product.

Sinds 2018 is het assortiment verder uitgebreid met veganistische opties, waaronder belegde broodjes, salades en snacks. Ook is er sojamelk beschikbaar voor in warme dranken. De vegan producten en gerechten zijn te herkennen aan het V+ logo.

Lees meer over het PURE-concept

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie