Universiteit Leiden

nl en

Vertrouwenspersoon voor promovendi: specifieke hulp voor een specifieke groep

Promovendi hebben een bijzondere positie. Ze werken vier jaar onder supervisie aan een groot eigen onderzoek. Vanwege hun bijzondere plaats heeft elke Graduate School een eigen vertrouwenspersoon voor promovendi. We laten de volgende drie aan het woord

Een promovendiplaats verwerven is voor jonge, ambitieuze onderzoekers een prachtige kans. Die plaats brengt echter ook eigen vragen en dilemma’s met zich mee. Promoveren vergt zelfstandig werken maar niet voor niets wordt een promovendus soms aangeduid als  PhD-student want promoveren is ook een leertraject. De promovendus heeft in de regel twee begeleiders en stelt in overleg met hen een Ontwikkel- en Begeleidingsplan (OBP) op. Daarnaast heeft elke Graduate School een vertrouwenspersoon tot wie de promovendus zich kan wenden. In een vorig artikel lieten we er drie aan het woord, nu zijn de andere aan de beurt. In totaal zijn het er zes: één van hen heeft twee Graduate Schools onder zijn hoede.

Vertrouwenspersonen Frits Koning
Frits Koning

Frits Koning

Vertrouwenspersoon voor promovendi bij Geneeskunde

‘Ik doe dit werk al ruim negen jaar en ik ervaar steeds weer dat er echt behoefte aan is. Jammer genoeg wachten promovendi vaak te lang voor ze naar me toe komen en dan kan het lastig en soms zelf onmogelijk om zijn de boel weer op de rails te krijgen. Ja, ik realiseer me dat het een hele stap is om naar iemand die je niet kent toe te gaan met een klacht maar realiseer je dat wij niet bijten. We zijn er juist om onafhankelijk advies te geven en te helpen. Zaken die ik tegenkom zijn bijvoorbeeld een promovendus die van mening is dat er te weinig begeleiding wordt gegeven of een promovendus die twijfels over de haalbaarheid van zijn of haar project. Hoe eerder je komt hoe groter de kans dat we de zaak kunnen oplossen. Aarzel dus niet om me op te zoeken!’

Vertrouwenspersonen Rikki Holtmaat
Rikki Holtmaat

Rikki Holtmaat

Vertrouwenspersoon voor promovendi bij Rechtsgeleerdheid

Promovendi verkeren in een bijzonder kwetsbare positie. In de 31 jaar die ik bij de faculteit Rechten heb gewerkt heb ik promotietrajecten zien mislukken of meegemaakt dat het proefschrift met hangen en wurgen tot stand kwam. Promovendi werken onder begeleiding van een of twee personen aan een groot project, dat tenminste vier jaar duurt - en vaak uitloopt. Aan de ene kant wordt er van hen verwacht dat ze zelfstandig werken en zelf invulling geven aan hun onderzoek, aan de andere kant heeft de promotor vaak eigen opvattingen over de richting waarin het onderzoek zou moeten gaan. Die opvattingen kunnen zowel de vraagstelling of de gebruikte methoden betreffen als de uitkomsten van het onderzoek of de wijze waarop die op schrift moeten worden gesteld. Soms wordt er niet duidelijk en open gecommuniceerd wat van de promovendus wordt verwacht. Dat geeft veel stress, het onderzoek gaat er onder lijden en dat leidt tot nóg meer stress. Een promotieproject is vaak een eenzame weg. Het is daarom goed dat er vertrouwenspersonen voor promovendi zijn. Ik doe dit werk sinds 1 januari 2018 en heb twaalf promovendi aan mijn bureau gehad.’

Vertrouwenspersonen Jan Boersema
Jan Boersema

Jan Boersema

Vertrouwenspersoon voor promovendi bij Wiskunde en Natuurwetenschappen

‘De decaan vroeg om dit werk te gaan doen aangezien ik ruime ervaring heb met het begeleiden promovendi en eerder lid was van de PhD-commissie van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden. Ik ben in maart 2018 begonnen en heb inmiddels veertien promovendi geadviseerd. Vaak ging het om communicatieproblemen, angst dat het niet gaat lukken, de stijl van begeleiden of te weinig begeleidingstijd doordat de begeleider regelmatig afwezig is. Andere zaken betroffen culturele botsingen, onduidelijkheid over het auteurschap, de reikwijdte van de eigen verantwoordelijkheid en ongelijke behandeling van promovendi.’

Problemen met leidinggevende of collega’s
Meestal worden zaken die niet goed gaan in onderling overleg tussen de promovendus en de promotor en/of begeleider opgelost. Maar dat lukt niet altijd. Zo kan er bijvoorbeeld hardnekkige ruis optreden in de communicatie met de promotor of de begeleider, of een meningsverschil ontstaan over de richting van het onderzoek. De promovendus kan een weg op worden gestuurd die niet integer lijkt. Er kan sprake zijn van een slechte relatie met collega’s als gevolg van discriminatie of uitsluiting, of de collega’s roddelen en pesten, waardoor een onveilige werksfeer ontstaat. En er kan (seksuele) intimidatie voorkomen, zelfs uitmondend in agressie of geweld.

Wat wel en wat niet
Promovendi kunnen bij de Vertrouwenspersoon terecht voor een luisterend oor en advies. Mocht er meer nodig zijn, dan verwijst hij of zij door naar een van de meer gespecialiseerde Vertrouwenspersonen van de universiteit. De Vertrouwenspersoon Promovendi doet ook dingen níet: hij of zij treedt niet op als mediator in een conflict en heeft ook niet de rol van hulpverlener. Evenmin is de Vertrouwenspersoon per se uit op waarheidsvinding. Het gaat erom de promovendus zodanig bij te staan dat weer een werkbare situatie ontstaat. Daarbij blijft de Vertrouwenspersoon wel altijd naast de promovendus staan en wordt de verkregen informatie altijd vertrouwelijk behandeld.

Tekst: Corine Hendriks
Mail de redactie

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie