Universiteit Leiden

nl en

Gevraagd: een nieuw type FSW campus

Lopend door het Pieter de la Courtgebouw mijmert decaan Paul Wouters hoe het onderwijs, onderzoek en studeren eruit zou kunnen zien na Corona.

Deze week was ik sinds 13 maart 2020 voor de tweede keer een uurtje in het Pieter de la Courtgebouw (PdlC). Het drukte me met de neus op de verandering die we in het nieuwe studiejaar zullen ervaren: de universitaire gebouwen zullen een andere rol moeten gaan spelen in onze academische gemeenschap. Vrolijk gekleurde pijlen geven de looproutes in het PdlC aan en op de deuren hangen stickers met het aantal mensen dat er maximaal tegelijkertijd in kan werken. De tijd van overvolle werkruimtes en collegezalen lijkt voorbij zolang er nog geen vaccin tegen het Covid-19 virus is, en dat gaat wel even duren. Noodgedwongen zullen we het idee van een sociaal-wetenschappelijke campus moeten uitbreiden. De campus zal een "blended campus" worden waarin we activiteiten in de gebouwen in Leiden en Den Haag afwisselen met werk thuis en met online communicatie. En we moeten er rekening mee houden dat dit vele maanden, wellicht enige jaren, zal duren en blijvende veranderingen met zich mee zal brengen.

In de bibliotheek waren de eerste studiewerkplekken jongstleden maandag al bezet. Terwijl ik de rechtertrap opliep vroeg ik me af of we van de nood een deugd zouden kunnen maken. Want laten we eerlijk zijn: de universiteit en de faculteit liepen behoorlijk achter in de wijze waarop we ons leven hebben georganiseerd. Terwijl we eigenlijk al enige decennia in een wereld leven waarin online en offline communiceren steeds intensiever met elkaar verstrengeld raken, deden we in ons werk net alsof alles binnen het Wijnhaven of Pieter de la Courtgebouw zou moeten passen. Daarmee maakten we het voor onze studenten moeilijker om colleges te volgen wanneer ze fysiek elders moesten zijn. In het doceren spelen social media nog steeds een relatief kleine rol, hoewel een groot deel van het studentenleven zich daarin afspeelt. En ook voor onze medewerkers was het gebouw soms een keurslijf omdat muurtjes nu eenmaal niet zo gemakkelijk te slopen zijn. Terwijl het PdlC tegelijkertijd ook een verdomd gezellige bijenkorf kon zijn. Dus dat is misschien de uitdaging: kunnen we onze fundamentele behoefte aan sociaal verkeer (inclusief fysiek contact) ook bevredigen als we de gemeenschap wat eigentijdser organiseren? Is het mogelijk onze bijeenkomsten en colleges zo te organiseren dat we af en toe samenzijn in onze gebouwen (voor de emotionele band met elkaar) terwijl we de zakelijke uitwisseling van informatie en werkoverleggen online doen, deels vanuit huis en deels ook weer vanuit het PdlC?

In de Teams bijeenkomst van het faculteitsbureau werd dinsdag geconstateerd dat dit nieuwe eisen stelt aan het FSW bestuur. Zo heeft de universiteit nu eigenlijk geen goed ontwikkeld thuiswerkbeleid, want thuiswerken werd toch vaak gezien als de uitzondering, als het al was toegestaan. Dat zullen we moeten omgooien door het thuiswerken serieus te gaan faciliteren. We zullen de structuur van de ICT-voorzieningen moeten aanpassen aan mobiel werken. De laptop zal dan het standaard werkstation moeten worden. Snelle draadloze netwerken thuis en in de gebouwen worden net zo cruciaal als goede koffie. En we hebben betere software nodig. Tegelijkertijd wordt het universiteitsgebouw juist weer belangrijker als basis om goed ondersteund online onderwijs te kunnen geven, zowel hoorcolleges als break-out sessies in werkgroepen. We moeten dus investeren in optimale ondersteuning van onze docenten zodat ze zich echt kunnen concentreren op de inhoud van hun onderwijs. Zodat docenten geholpen worden in het ontwikkelen van nieuwe interactieve vormen van online lesgeven, en onderzoekers met nieuwe vormen van open science instrumenten.

De campus wordt dan dus een combinatie van universitair gebouw, thuiswerkplek, ontmoetingen in café's en koffiehuizen (zoals in de 18e eeuw!), en conferentieruimtes voor de grotere oplopen. Hoe we dat het best kunnen ontwikkelen kan niet worden bepaald door het FSW bestuur. Al experimenterende komen we daar gezamenlijk achter. Ik zou jullie allen, medewerkers en studenten, dus willen oproepen daaraan bij te dragen door individueel en met elkaar te bedenken: wat kun je het best thuis doen?; op welke momenten in de week wil je elkaar fysiek ontmoeten en wat is dan de leukste plek daarvoor?; en welke sociale media kun je gebruiken om elkaar goed op de hoogte te houden? En laat ons weten wat je daarvoor nodig hebt.

Als we dat vanaf nu samen vorm kunnen geven, scheppen we een nieuw type sociaal-wetenschappelijke campus. Als dat lukt zou die wel eens duurzamer kunnen blijken dan het virus.

Paul Wouters
Decaan Faculteit der Sociale Wetenschappen

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.