Tussen straatcultuur en zorg: jongeren in hybride leefwerelden
Jongeren in de forensische praktijk bewegen zich tussen straatcultuur, digitale netwerken en zorg; werelden die steeds vaker in elkaar overlopen. Dat vraagt om een andere manier van kijken en handelen. Duale promovendus Jeffrey Jhanjan onderzoekt hoe professionals deze jongeren beter kunnen begrijpen en begeleiden.
Onderdeel van een interviewreeks met promovendi van het Dual PhD Centre.
Wetenschap en praktijk in wisselwerking
Voor Jhanjan is het duale promotietraject een verdieping van zijn praktijkervaring. Hij vertelt: ‘In de forensische praktijk werk ik dagelijks aan complexe gedragsvraagstukken. Het promotietraject stelt mij in staat om ervaringen te verbinden met wetenschappelijke inzichten en mijn handelen te verdiepen.’
Die complexiteit ziet hij terug in de doelgroep waarmee hij werkt binnen de GGZ. Hij begeleidt jongeren en jongvolwassenen met vaak meervoudige problematiek, zoals gedragsstoornissen, persoonlijkheidsproblematiek, verslaving en een gebrekkige gewetensontwikkeling. Deze problematiek vindt vaak haar oorsprong in een onveilig of instabiel pedagogisch klimaat, waarin ingrijpende gebeurtenissen hebben plaatsgevonden. Jhanjan: ‘Deze jongeren hebben moeite met maatschappelijke participatie en zoeken erkenning binnen hun sociale context, op straat of in netwerken met leeftijdsgenoten met vergelijkbare ervaringen.’
De wisselwerking tussen wetenschap en praktijk helpt hem om deze dynamiek scherper te duiden. ‘Met wetenschappers en vakgenoten bevraag ik dominante aannames over jeugdcriminaliteit. Niet om ze te ontkrachten, maar om ze te contextualiseren, onderbouwen en nuanceren.’ Tegelijkertijd werkt hij samen met professionals aan interventies die verder gaan dan theorie alleen. ‘Door jongeren actief te betrekken als leefwereldexperts ontwikkelen we interventies die daadwerkelijk aansluiten bij hun realiteit.’ Binnen Fivoor is er expliciet ruimte om onderzoek, opleiding en uitvoering met elkaar te verbinden.
Geweld begrijpen vraagt om perspectiefwisseling
Een van de belangrijkste inzichten uit zijn onderzoek is dat geweld niet altijd begrepen kan worden vanuit gangbare normatieve kaders van professionals. Deze kaders gaan vaak uit van individueel en rationeel handelen, terwijl gedrag voor jongeren juist betekenis krijgt binnen groepsnormen, reputatie en sociale druk. ‘Geweld wordt vaak als zinloos bestempeld, maar jongeren kunnen het in bepaalde contexten als functioneel of betekenisvol ervaren. Het is onderdeel van de sociale scripts binnen hun leefwereld.’
Die dynamiek wordt zichtbaar in vormen van rivaliserend groepsgedrag, waarbij groepen jongeren elkaar opzoeken in de openbare ruimte en confrontaties kunnen escaleren tot ernstig geweld. ‘Zonder inzicht in de onderliggende sociale logica blijft dergelijk gedrag moeilijk te doorgronden,’ volgens Jhanjan. Een verschuiving van perspectief is daarom noodzakelijk. Niet om geweld te legitimeren, maar om het te kunnen duiden als basis voor effectief handelen.
Digitaal: een verlengstuk van conflict
Geweld en conflict spelen zich niet alleen af in de fysieke ruimte. Online en offline leefwerelden zijn nauw met elkaar verweven. Conflicten kunnen zich via sociale media verder ontwikkelen, intensiveren en opnieuw oplaaien, soms weken na een eerste incident. Jhanjan: ‘De online dynamiek fungeert als een verlengstuk van straatconflicten. Wat offline begint, kan online worden versterkt en opnieuw escaleren.’ Daarnaast krijgen traditionele delicten steeds vaker een hybride karakter. Jongeren worden online benaderd voor criminele activiteiten, variërend van drugshandel en fraude tot ondersteunende rollen. Tegelijkertijd kunnen zij via digitale platforms relatief laagdrempelig zelf betrokken raken bij dergelijke praktijken.
‘In die context vervaagt de grens tussen dader en slachtoffer. Kwetsbare jongeren worden online verleid, misleid of onder druk gezet om delicten te plegen, terwijl zij tegelijkertijd zelf actief deelnemen aan die netwerken’, voegt Jhanjan toe. Hij roept professionals dan ook op om breder te kijken. Jhanjan: ‘Wij moeten die digitale dimensie begrijpen. Alleen dan kunnen we effectief handelen.’
Hybride leefwerelden als uitgangspunt
Kenmerkend voor het werk van Jhanjan is de focus op hybride leefwerelden: het samenspel van straatcultuur, online dynamieken en institutionele kaders. In de praktijk zijn deze werelden sterk met elkaar verweven, terwijl ze in beleid en interventies nog vaak als afzonderlijke domeinen worden benaderd. Jhanjan: ‘De uitdaging is om deze realiteiten niet los van elkaar te zien, maar in samenhang te begrijpen. Alleen dan kunnen interventies worden ontwikkeld die daadwerkelijk aansluiten.’
Deze benadering vraagt om nauwe, interdisciplinaire samenwerking. Binnen zijn traject deelt Jhanjan zijn inzichten actief met onder meer forensisch psychologen, psychiaters, verpleegkundigen en jeugdprofessionals.
Balans en motivatie in een intensief traject
Het combineren van werk, onderzoek en privéleven vraagt om duidelijke keuzes en zorgvuldige afstemming. ‘Het is waardevol dat zowel mijn werkgever als het Dual PhD Centre de maatschappelijke waarde van dit onderzoek erkennen en actief ondersteunen,’ zegt Jhanjan. Naast zijn werk en onderzoek is hij ook vader, wat het belang van balans verder onderstreept. Tegelijk ziet hij het traject als een waardevolle kans voor ontwikkeling. Jhanjan vult aan: ‘Het is intensief, maar vooral verrijkend. Voor professionals met een sterke intrinsieke motivatie is het zeer de moeite waard.’
Praktijk en wetenschap verbonden
Het duale promotietraject stelt Jhanjan in staat om praktijk en onderzoek met elkaar te verbinden. Zijn werk richt zich op interventies die zowel empirisch onderbouwd zijn als aansluiten bij de belevingswereld van jongeren. Daarmee draagt hij bij aan een meer genuanceerd begrip van jeugdcriminaliteit en aan praktisch handelingsperspectief voor professionals in complexe, hybride leefwerelden.
Introductiewebinar
Ontdek de mogelijkheden van duaal promoveren | Dual PhD Centre | donderdag 28 mei 2026
Meld je aan