Promovendi aan de slag met belichaamd leren: boksen als brug tussen hoofd en lichaam
In een lichte ruimte met grote ramen staan tien jonge mensen in een cirkel. Sportkleding aan, zwarte bokshandschoenen aan de handen, focus gericht op de trainer in het midden. Wie binnenkomt in deze ruimte gelooft zich niet te bevinden tussen tien promovendi. Maar toch is het zo.
Vandaag komen deze tien jonge medewerkers bijeen om een training te volgen binnen hun opleidingsprogramma. Iedere promovendus aan onze universiteit volgt verplicht 140 uur aan zogenaamde transferable skills-trainingen, bedoeld om hun ontwikkeling als mens én professional te ondersteunen. Als programmacoördinator wil Suzan Kommers, die zelf ook een PhD heeft, meer trainingen aanbieden die focussen op persoonlijke ontwikkeling en ervaringsgericht en “belichaamd leren”, waarmee ze promovendi uit hun hoofd probeert te krijgen en in hun lichaam.
Boksen als leerinstrument
‘De term zegt het eigenlijk al: belichaamd leren integreert lichamelijke ervaring in het leerproces. Dat is hoe je leert. Je kunt dingen wel snappen met je hoofd, maar op het moment dat iets klikt in het lichaam, verandert het gedrag pas’, aldus Suzan. Oftewel, minder kijken en luisteren, meer ervaren.
Dat kun je op verschillende manieren doen. De training van vandaag, "boxing for researchers", is daar een van. Begeleider Raimond Hafkenscheid, die ook een PhD heeft, wil hiermee een brug slaan tussen de hard en soft skills. Boksen heeft volgens hem een aantal karakteristieken die zich hiervoor goed lenen: ‘Het ligt nét buiten de comfortzone, het vraagt je volledige aandacht, is lekker fysiek en het is ontmoetingswerk waarbij je goed moet letten op wat de ander doet.’ Bovendien is het gewoon heel leuk, volgens de deelnemende promovendi: ‘Ik heb nog nooit gebokst maar ik vind het echt heel tof. Ik kan alles eruit gooien. En ik ben ook helemaal niet moe, het lijkt wel of ik extra energie heb’, vertelt een van hen.
‘Op het moment dat iets klikt in het lichaam, verandert het gedrag pas.’
Balans tussen het hoofd en het lichaam
Het fysieke aspect van de training valt goed in de smaak, licht een andere deelnemer toe: ‘Het is een compleet andere ervaring dan wanneer je een theoretische training volgt. Dan kun je het eens of oneens zijn met wat er wordt verteld en daarover kun je een gesprek hebben, maar daar houdt het ook op. Hier word je uitgedaagd om het gesprek aan te gaan. Het breekt volledig met je dagelijkse routine. Er worden steeds meer van dit soort innovatieve trainingen aangeboden en ik vind dat heel positief.’
Hoewel dit soort trainingen in de academische wereld nog niet gangbaar zijn, kunnen ze juist deze doelgroep heel veel brengen. ‘Op cognitief gebied blinken promovendi uit. Dat is waar een doctoraat om draait. Maar op een gevoelslaag bezig zijn, daarbij zit het hoofd vaak wel in de weg', legt Raimond uit. Dan kan ervaringsgericht en belichaamd leren een uitkomst zijn. Het biedt de kans om balans te vinden tussen het hoofd en het lichaam.
‘Hoe meer verhalen je hoort, hoe meer je je realiseert dat we in hetzelfde schuitje zitten.’
Een gevoel van broederschap
Alhoewel promovendi zich in een kwetsbare positie kunnen bevinden door hun afhankelijkheidsrelatie met hun begeleider, ziet Raimond ze allerminst als kwetsbaar: ‘Deze mensen zijn ongelofelijk slim en hebben veel kwaliteiten. In de ochtend leerden en durfden ze al snel tot de kern te komen. Ze hebben geleerd zichzelf én elkaar heel nauwkeurig waar te nemen en open feedback gegeven.’
Dat komt ook door het groepsgevoel dat volgens de promovendi al snel ontstond: ‘We hebben een band gevormd met elkaar, ondanks onze verschillende achtergronden. Hoe meer verhalen je hoort, hoe meer je je realiseert dat we in hetzelfde schuitje zitten. Het geeft een gevoel van broederschap.’
Een blik op de toekomst
Na afloop van deze training hopen Suzan en Raimond dat de deelnemende promovendi zich niet alleen bewust zijn van hun potentie en hun kritische stem durven te laten horen, maar ook hebben ervaren hoe hoofd en lichaam elkaar kunnen versterken. Zo raken denken, voelen en handelen beter met elkaar verbonden.
Suzan hoopt dat er een bredere beweging voor medewerkers van de universiteit ontstaat: ‘Er zijn ongetwijfeld mensen die zich ook afvragen waarom we zoveel met ons hoofd doen, terwijl echte verandering bij ons lichaam begint. Ik hoop dat die mensen mij weten te vinden en dat we daarin samen kunnen optrekken.’
Tekst en foto's: Jitske Verhagen