Sterrenkundige werkt mee aan kunstwerk dat uitrekent hoe uniek het is dat jij bestaat
‘Kunnen we in één getal uitdrukken hoe onwaarschijnlijk het is dat ik besta?’ Astrofysicus Yamila Miguel nam deze vraag van kunstenaar Thijs Biersteker serieus. Dat resulteerde in een kunstwerk, waarbij je via een 'spiegel' wordt geconfronteerd met het heelal en jouw bestaan.
‘Als je ’s nachts op je rug in het gras ligt en naar de sterren kijkt, voel je je tegelijkertijd nederig en bijzonder’, zegt kunstenaar Thijs Biersteker. ‘Dat is precies wat dit kunstwerk beoogt te bereiken. Statistisch gezien zou je niet mogen bestaan. En toch ben je hier.’ Het kunstwerk, Mequation genaamd, scant je en berekent de onwaarschijnlijkheid van je bestaan in één enkel getal. Op dat moment. Precies daar. Ga je er later nog een keer voor staan, dan kan het getal weer anders zijn.
Beroemde formule
Voor de berekening bouwde Yamila Miguel voort op de Drake-vergelijking. Met deze beroemde formule van Frank Drake uit 1961 kan het aantal beschavingen in ons melkwegstelsel worden geschat. Miguel breidde de berekening uit naar het bestaan van individuen. Nu is het een levende vergelijking geworden die voortdurend wordt bijgewerkt met nieuwe gegevens en zo steeds opnieuw berekent hoe klein de kans is dat jij er bent. Die nieuwe gegevens gaan van ontdekkingen van nieuwe exoplaneten (waarvoor data van NASA worden gebruikt) tot het aantal baby’s dat wordt geboren (met behulp van data van de Verenigde Naties).
Hele kleine kans
Het ronde kunstwerk is opgebouwd uit 900 flipdots, kleine schijfjes met twee kleuren die kunnen omklappen. De spiegel scant de persoon die ervoor gaat staan en neemt de kleur van de ogen, de lengte en de exacte locatie van die persoon mee in zijn berekening. Al klikkend draaien de flipdots vervolgens om en komt het werk tot leven. Het kunstwerk neemt degene die ervoor staat mee op een visuele reis: van het heelal naar de verrassend kleine kans dat die persoon bestaat. Die kans wordt gegeven als een getal met meer dan 45 nullen achter de komma.
Kunst en wetenschap
‘Als wetenschappers besteden we onze carrière aan het najagen van getallen die het universum beschrijven. Met Mequation hebben we een vergelijking opgesteld die de bezoeker beschrijft die zich in dat universum onderdompelt. Hetzelfde onderzoek dat ons helpt bij de zoektocht naar leven op exoplaneten rond verre sterren, wordt even een spiegel die voor één enkel mens wordt gehouden en je laat beseffen hoe bijzonder je bent. Die verschuiving, van het kosmische naar het persoonlijke, is iets wat alleen kunst en wetenschap samen kunnen bereiken.’
Het kunstwerk is in juni voor het eerst gepresenteerd op festival SXSW London 2026. Er wordt aan volgende tentoonstellingen gewerkt, maar het is nog niet bekend gemaakt waar het kunstwerk de volgende keer is te zien.