Met deze wetenschapscommunicatie-tips van collega’s geef je jouw onderzoeksproces een boost
Hoe houd je deelnemers enthousiast om mee te blijven doen aan je onderzoek? En hoe deel je resultaten met ze op een manier die voor hen werkt? Onderzoekers delen hun adviezen met collega’s tijdens de eerste edities van Science Communication Stories.
Krap voor de zomervakantie trotseren ruim 25 Psychologie-onderzoekers de zinderende hittegolf om, met broodje in de hand en de nodige kannen ijswater met fruit op tafel, te luisteren naar verhalen van collega’s. Tijdens de eerste twee sessies van Science Communication Stories delen Psychologie-onderzoekers tegen welke obstakels zij aanliepen in hun onderzoek en welke communicatie-aanpak hierin voor hen het beste heeft gewerkt. Het doel van de sessies: elkaar inspireren om de verbinding tussen onderzoek en maatschappij te versterken door sterkere dialoog met de doelgroep.
Vragenlijsten met pizza
In de eerste sessie vertellen Simone Dobbelaar en Hannah de Boer hoe zij deelnemers betrokken houden bij het onderzoek. Dobbelaar, die binnen het consortium Growing up Together in Society onderzoek doet naar de sociale relaties binnen een Leidse studentenvereniging, legt uit hoe je je wetenschappelijke bril afzet om je deelnemers geboeid te houden. Stap in hun leefwereld, is haar devies. Voor dit onderzoek betekende dat: deelnemers betrokken houden met luchtige Instagram-memes, pizza laten bezorgen bij het afnemen van vragenlijsten en jezelf als onderzoeker niet te serieus nemen in de communicatie. Met dank aan een goed doordacht en strak uitgevoerd communicatieplan rondom meetmomenten hebben zij op die manier nauwelijks uitval gehad in deelname tussen twee meetmomenten. En doordat zoveel mogelijk studenten mee blijven doen, krijgen de onderzoekers een compleet beeld van de onderlinge sociale relaties.
Heldere taal
Hannah de Boer doet onderzoek naar financiële stress. Zij benadrukt het belang van duidelijke en heldere taal in communicatie met potentiële deelnemers. Zo vertelt ze hoe ze toestemmingsformulieren aanpast naar B1-niveau en samen met de Commissie Ethiek zoekt naar een balans tussen deelnemers goed informeren en hen niet overladen met ingewikkelde teksten. Diezelfde aandacht voor communicatie speelt ook een rol in het contact dat ze heeft met een welzijnsorganisatie in Leiden. Daar merkt De Boer dat investeren in persoonlijk contact en vertrouwen essentieel is om echt iets aan elkaar te hebben. Dat betekent soms: bellen in plaats van mailen, vakjargon vermijden en bewust kiezen voor een manier van communiceren die aansluit bij de ander.
Whatsappen met een wetenschapper
Een week later vertellen Marina Hanssen en Janna Marie Bas-Hoogendam hoe zij hun resultaten terugkoppelen aan hun deelnemers. Hanssen doet dit in haar promotieonderzoek Hoe eet Nederland? onderzoek naar het eetgedrag van een grote groep Nederlanders. Haar tips: werk aan een heldere website waarin je zelf als onderzoeksgroep ook zichtbaar bent en wees bereikbaar op verschillende kanalen. Niet alleen per mail, maar bijvoorbeeld ook WhatsApp. Ook werkte ze aan een feedback-tool waarmee deelnemers automatisch inzicht krijgen in hun eigen eetpatronen, en hoe die zich verhouden tot andere deelnemers. Door die data regelmatig aan deelnemers terug te koppelen, krijgen zij een helder beeld van het onderzoeksproces en hoe zij daar met hun deelname aan bijdragen.
Trial and error
Janna Marie Bas-Hoogendam graaft voor haar advies wat in haar geheugen, naar haar promotietraject uit 2013. Toen deed ze, onder begeleiding van emeritus professor Michiel Westenberg, onderzoek naar de genetische overdraagbaarheid van sociale angst in families. Haar eerste tip: let op de woorden die je gebruikt in je wervingsteksten. In ‘sociale angst’ herkenden weinig mensen zich, maar ‘extreme verlegenheid?’ Toen ze met die term een oproep in de krant plaatsten, voelden mensen zich wél aangesproken zich aan te melden voor de onderzoeker. Ook drukt ze collega’s op het hart dat effectief communiceren over en binnen je onderzoek ook gewoon trial en error is. Er is niet één gouden strategie; veel meer is het een kwestie van tijd en energie vrijmaken om je in te lezen, de vrijheid nemen iets nieuws te proberen en goed te observeren wat er gebeurt. Eigenlijk net als wetenschap bedrijven.
Over Science Communication Stories
Wetenschapscommunicatie begint niet pas als je onderzoek is afgerond. Juist onderweg kan het verschil gemaakt worden: door te luisteren, in gesprek te gaan, en de manier waarop je communiceert steeds aan te passen aan de mensen met wie je onderzoek doet. Die aanpak vergroot de kans dat deelnemers betrokken blijven bij het onderzoek en draagt zo bij aan een gedegen onderzoekspraktijk. Vanuit dat oogpunt organiseert het communicatieteam van Instituut Psychologie de lunchsessies Science Communication Stories, waarin onderzoekers in een half uurtje tussen de middag hun tips, ervaringen én ‘mislukkingen’ op gebied van wetenschapscommunicatie delen.