Archeoloog Rachel Schats wint LUS Onderwijsprijs 2026
Universitair hoofddocent en opleidingsdirecteur Rachel Schats heeft de LUS Onderwijsprijs 2026 gewonnen. De prijs werd uitgereikt tijdens de Opening van het Academisch Jaar en is een bijzondere erkenning, omdat studenten zelf hun docenten nomineren. Extra bijzonder was dat dit jaar ook archeoloog Martin Berger was genomineerd én dat de prijs vorig jaar door archeoloog Arjan Louwen gewonnen werd.
Top drie
'Toen ik hoorde dat ik genomineerd was, dacht ik: oh wauw, wat fantastisch!', vertelt Schats. 'Maar daarna volgt nog een heel traject. Er worden colleges bezocht, je komt in de top drie terecht en geeft een symposium. Toen uiteindelijk de dag aanbrak van de uitreiking, was ik stiknerveus. Mijn man vroeg nog waarom ik zo zenuwachtig was. Maar dit betekent echt heel veel voor mij.' Toen haar naam als winnaar werd genoemd, overheersten trots en dankbaarheid.
'Het is eigenlijk onbeschrijflijk. Ik haal ontzettend veel plezier uit onderwijs en besteed er ook veel tijd aan. Dat dit dan mag resulteren in zo'n prijs is echt heel bijzonder. Bovendien ben ik genomineerd door een van mijn eigen studenten. Hier zit geen politiek achter. Studenten nemen de moeite om je te nomineren omdat ze waarderen wat je doet. Mooier wordt het niet.'
Passie voor onderwijs
Wat haar onderwijs zo bijzonder maakt, vindt Schats lastig om zelf te beoordelen. Toch heeft ze wel een idee waarom studenten haar hebben voorgedragen. 'Ik denk dat ik ingewikkelde onderwerpen op een heldere manier kan uitleggen. Archeologie heeft natuurlijk al een bepaalde aantrekkingskracht, maar het vakgebied kan ook heel complex zijn. Studenten geven vaak aan dat ze waarderen dat ik moeilijke stof toegankelijk maak.'
Daarnaast staat de student voor haar altijd centraal. 'Ik heb echt een hart voor studenten. Ik besteed er waarschijnlijk meer tijd aan dan ik zou moeten. Ik ben benaderbaar en wil studenten graag helpen. Dat wordt volgens mij gewaardeerd.'
In haar onderwijs zoekt Schats voortdurend naar manieren om studenten actief bij de leerstof te betrekken. 'Ik combineer theorie en praktijk. Korte stukken college wissel ik af met opdrachten, discussies of het bekijken van materiaal. Activerend onderwijs zit in alles wat ik doe. Ik denk steeds na over de vraag: hoe kunnen we deze stof echt laten landen? Hoe kunnen we studenten helpen om het zich eigen te maken? Het woord passie valt daarbij vaak, en dat klopt ook wel. Ik geef echt om onderwijs.'
Onderwijsvernieuwing
Naast haar werk als docent speelt Schats ook een actieve rol binnen de Leiden Teachers' Academy (LTA), een netwerk van docenten die zich inzetten voor onderwijsvernieuwing en kennisuitwisseling binnen de universiteit. Het winnen van de LUS Onderwijsprijs maakt je automatisch lid. De nominatie voor de LUS Onderwijsprijs leidde echter tot een unieke situatie. 'Toen ik de top drie bereikte, ontstond de vraag: hoe gaan we hiermee om? Dit was nog nooit eerder gebeurd. Uiteindelijk bleek dat ik mijn termijn met vijf jaar mag verlengen. Daar ben ik ontzettend blij mee, want de Teachers' Academy is iets heel bijzonders.'
Binnen de LTA werkt Schats samen met collega's uit verschillende faculteiten aan vraagstukken rond onderwijs. 'Je leert ontzettend veel van elkaar. We praten over scripties, eindproducten, wat we eigenlijk willen dat studenten leren en hoe we omgaan met ontwikkelingen zoals AI. Het is heel waardevol om vanuit verschillende perspectieven naar onderwijs te kijken.'
Dank aan de studenten
Terugkijkend op de prijsuitreiking overheerst vooral dankbaarheid. 'Ik wil heel graag mijn studenten bedanken. Dat docenten van onze faculteit regelmatig worden genomineerd, laat ook zien dat we een actieve en betrokken studentengemeenschap hebben die onderwijs belangrijk vindt. Dat is iets om trots op te zijn.'
Ook prijst Schats de inzet van de Leidse Universitaire Studentenvereniging (LUS), die de prijs jaarlijks organiseert. 'Er gaat ontzettend veel werk in zitten. Studenten bezoeken alle genomineerde colleges, maken aantekeningen en nemen de beoordeling serieus. Ze laten daarmee zien dat ze echt om onderwijs geven. Dat maakt de LUS Onderwijsprijs zo'n mooi initiatief.'
Met de winst krijgt Schats niet alleen erkenning voor haar eigen inzet, maar ook voor de centrale rol die inspirerend onderwijs speelt binnen de Faculteit der Archeologie.
Bekijk het moment waarop de prijs werd uitgereikt terug (vanaf minuut 1:45)
Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.
Bekijk de video op de oorspronkelijke website of