Netwerk voor onderwijs in open wetenschap bekroond met Leo Waaijers Open Science Award
Het Framework for Open and Reproducible Research Training (FORRT) is bekroond met de Leo Waaijers Open Science Award 2026. Aan dit internationale netwerk, dat open en reproduceerbare wetenschap toegankelijker maakt, werken ook drie onderzoekers van de Universiteit Leiden mee.
FORRT-oprichter Flávio Azevedo van de Universiteit Utrecht nam de prijs in ontvangst. De beoordelingscommissie roemt zijn rol bij de ontwikkeling van een internationaal netwerk. De award wordt in 2026 voor het eerst gezamenlijk uitgereikt door NWO, UKB en Open Science NL. Aan de prijs is ook een geldbedrag verbonden.
‘Het is een erkenning van de vele FORRT-medewerkers die deze waarden hebben vertaald naar een gedeelde infrastructuur’, zegt Azevedo. ‘Tegelijkertijd zie ik het als een aanmoediging om te blijven bouwen aan een meer open, rechtvaardige en op samenwerking gerichte onderzoekscultuur.’
Open wetenschap in onderwijs en onderzoek
Vanuit de Universiteit Leiden dragen Louise Bezuidenhout, Tom Heyman en Leticia Rettore Micheli bij aan FORRT. Het netwerk brengt onderzoekers en docenten samen om open leermiddelen te ontwikkelen, kennis te delen en open wetenschap een vaste plaats te geven in onderzoek, onderwijs en begeleiding.
Vrij beschikbare gegevens en publicaties vormen volgens de drie Leidse onderzoekers slechts een deel van open wetenschap. Onderzoekers moeten daarnaast inzicht geven in hun werkwijze, samenwerken met verschillende groepen en ruimte maken voor kritische reflectie. FORRT wil onderzoekers en gebruikers van wetenschappelijke kennis daarom de vaardigheden meegeven om transparanter, zorgvuldiger en inclusiever te werken. Inmiddels heeft FORRT een breed aanbod van hulpmiddelen, waaronder een bibliotheek, een portaal en een handboek.
Vier pijlers
Het werk bestaat uit vier pijlers. De eerste richt zich op onderwijs en pedagogiek, met open leermiddelen voor docenten en begeleiders. De tweede omvat onderzoek naar manieren om wetenschap transparanter en beter reproduceerbaar te maken. Binnen de derde pijler onderzoekt FORRT ongelijkheid in de academische wereld, bijvoorbeeld via het Academic Wheel of Privilege en onderzoek naar uitsluiting van bepaalde kennis. De vierde draait om een inclusievere onderzoekscultuur, met aandacht voor eerlijke erkenning van bijdragen, participatief onderzoek en samenwerking met gemarginaliseerde groepen.
Erkenning voor de gemeenschap
De Leidse onderzoekers noemen de award een erkenning voor het werk van de hele FORRT-gemeenschap. De prijs vestigt volgens hen de aandacht op onderwijs over open wetenschap en op de voorwaarden voor blijvende verandering: onderzoekskwaliteit, sociale rechtvaardigheid en de manier waarop wetenschappelijke gemeenschappen zijn georganiseerd.
FORRT sluit daarmee aan bij Academia in Motion, de ambitie van de Universiteit Leiden om de academische cultuur te vernieuwen. Beleid en technische hulpmiddelen zijn daarvoor niet genoeg, stellen de onderzoekers. Ook wat wetenschappers leren, hoe zij samenwerken, wiens kennis meetelt en hoe bijdragen worden gewaardeerd, moet veranderen.
De Leidse betrokkenen hopen dat de prijs nieuwe onderzoekers en docenten aanspoort om zich bij FORRT aan te sluiten. Het netwerk staat open voor nieuwe ideeën, perspectieven en samenwerkingen.