Universiteit Leiden

nl en

Werkdruk: Bespreekbaar en hanteerbaar

Bijna de helft van het personeel van de Universiteit Leiden ervaart een te hoge werkdruk. Dat blijkt uit de resultaten van de personeelsmonitor uit 2018. Medewerkers geven de aanvaardbaarheid van de huidige werkdruk 5,8 van de 10 punten.

De werkdruk op universiteiten in Nederland is hoog. Aandacht voor de oorzaken en het verlagen daarvan staat prominent op de agenda van VSNU en WOinActie.

De oorzaken van een hoge werkdruk zijn divers. Denk bijvoorbeeld aan:

  • De groei van het aantal studenten de afgelopen jaren. Extra onderwijs geven en daarnaast nog eigen onderzoek doen kan tot verhoogde werkdruk leiden bij docenten.
  • Regeldruk bij onderzoeksprocessen en subsidieaanvragen. Deze processen nemen veel tijd in beslag. De uitkomst is vaak onzeker en de druk om extra te presteren kunnen ook leiden tot hogere werkdruk. 

Ook voor ondersteunend personeel kan dit leiden tot een hogere werkdruk. 

Werkdruk ontstaat wanneer:

  • de hoeveelheid werk binnen een functie zodanig groot is dat het werk niet binnen arbeidsuren kan worden verricht
  • taken onduidelijk zijn
  • het werk regelmatig onderbroken wordt
  • onvoldoende werkmiddelen beschikbaar zijn
  • tijdsdruk te hoog is en de kwaliteitseisen te hoog zijn voor de toegewezen uren
  • een medewerker lichamelijk en geestelijk niet belastbaar is voor de toegewezen taken

Symptomen van werkstress kunnen zijn:

  • vermoeidheid
  • slapeloosheid
  • prikkelbaarheid
  • verlaagde gemoedstoestand
  • angst
  • depressie
  • hoge bloeddruk
  • pijn
  • gewichtsproblemen
  • spijsverteringsproblemen

Langdurige werkstress kan leiden tot een burn-out. Wat zijn de voortekens van burn-out?

Door wetenschappelijk onderzoek weten we dat werkstress en overbelasting negatieve invloeden kunnen hebben op werkprestaties, relaties en gezondheid. Dit komt met name doordat de fysieke en mentale gezondheid wordt aangetast[1]. Stress wordt makkelijk overgedragen aan het privéleven en kan dus de privésfeer negatief beïnvloeden[2].

Als werkstress doorettert kan de productiviteit van de medewerker en de kwaliteit van het werk afnemen[3]. Dit kan haaks staan op carrièredoelen. Men presteert beter als de werkdruk hanteerbaar is. Dat wil niet zeggen dat werkdruk in alle gevallen tot geestelijke en lichamelijke klachten leidt. Een geschikte hoeveelheid werkdruk helpt juist om effectief aan de slag te gaan. Wel is het een probleem als de werkdruk te hoog is.

[1] Ganster, D. C. & Rosen, C. C. (2013). Work Stress and Employee Health: A Multidisciplinary Review. Journal of Management, 39(5), 1085–1122.
[2] Carnes, M. (2016). Bringing work stress home: The impact of role conflict and role overload on spousal marital satisfaction. Journal of Occupational and Organizational Psychology 90(2), 153-176.
[3] Cox, T. & Griffiths, A. (2010). Work-Related Stress: A Theoretical Perspective. In Leka, S. and Houdmont, J., (Eds.), Occupational Health Psychology (pp. 31-56). Wiley-Blackwell: Chichester.

Met onderstaande tips kun je er zelf voor zorgen dat jouw werkdruk hanteerbaar blijft.

R&O-gesprekken Stel je grenzen Neem vakantie
Voeg werkdruk toe als bespreekpunt in je R&O gesprek. Maar hiervoor gebruik van deel 4 van de R&O suggestielijst. Werk niet tot in de avonduren en in het weekend. Zelfs als je met plezier werkt kan overwerk de vitaliteit verminderen. Je hebt recht op een aantal vakantiedagen. Gebruik daarvan wordt tevens gehandhaafd. Neem dus vrij. En als je vrij neemt weersta de neiging om in te loggen.
Bespreek je werkdruk Durf nee te zeggen Eet en beweeg gezond
Zorg dat je werkdruk bespreekbaar is en dat je problemen aankaart bij je leidinggevende.

Kun je die extra taak voorlopig niet aan? Aarzel dan niet om dit aan te geven en te bespreken.

Universiteit Leiden is lid van het internationale Healthy University netwerk en voorziet in een reeks aan tips en tricks om gezond aan het werk te gaan.
Zorg voor je collega’s Neem je toekomst in handen Switch off
Vermoed je werkstress bij een collega, of vrees je dat een burn-out op gang is? Vraag je collega hoe het gaat. Hoe herken je een burn-out De universiteit biedt loopbaanbegeleiding aan. Als het plannen van je carrière stress levert, kan begeleiding door een loopbaan adviseur helpen. Reageer niet op mails buiten werktijden, zelfs als anderen jou wel mailen.

 

Bespreek samen met je leidinggevende hoe dit verminderd kan worden. Kom je er niet uit met je leidinggevende en heb je hulp nodig om een probleem op de werkvloer op te lossen, dan neem contact op een vertrouwenspersoon. De vertrouwenspersonen werken met strikte geheimhouding.  Heb je medische  klachten? Neem contact op met de bedrijfsarts. Ook deze gesprekken zijn vertrouwelijk.

Wist je dat?

Werkdruk en werkstress vaak een taboe blijken te zijn onder wetenschappelijk personeel? Medewerkers willen de indruk vermijden dat ze ‘iets niet aan kunnen’. Maak er geen taboe van, ga het gesprek aan en maak samen met je leidinggevende verstandige afspraken. Laat het altijd weten als je last hebt van (voortekens van) een te hoge werkdruk, werkstress of burn-out. Op die manier kunnen wij als organisatie problemen in de kiem smoren.

Leidinggevenden horen werkdruk te hanteren in de lijn. Door goede gesprekken te voeren met medewerkers en belaastbaarheid in het oog te houden, kun jij als leidinggevende werkdruk hanteren. Als dat nodig is, kunnen leidinggevenden in gesprek gaan met managers over verwachtingen, de belastbaarheid van het team en de haalbaarheid van deadlines. 

Het sociale aspect
De sociale omgeving heeft ook invoed op werkdruk. Zorg ervoor dat medewerkers ondersteund worden, herstelmogelijkheden krijgen, zich gewaardeerd voelen en mogelijkheden krijgen om zich te ontplooien.

De verlaging van werkdruk is een beleidsprioriteit. HRM ontwikkelt het beleid en adviseert het College van Bestuur over werkdruk. Sinds 2018 voert de universiteit een plan van aanpak uit. Daarin staan 7 focusgebieden, waaronder een reeks initiatieven die centraal worden uitgezet. De focusgebieden zijn:

  1. Sturen op verbetering inzet van middelen in primair proces
  2. Vermindering regeldruk (keep it simple)
  3. Aandacht voor veerkracht en vitaliteit van medewerkers
  4. Slimmer ondersteuning organiseren voor wetenschappelijk personeel
  5. Regelruimte creëren voor medewerkers
  6. Beter benutten van ideeën uit de organisatie
  7. Meten is weten, inzet personeelsmonitor

Een aantal resultaten is al geboekt, bijvoorbeeld:

  • Wetenschappelijk personeel wordt steeds beter ondersteund, bijvoorbeeld door het Leiden Research Support initiatief. Dit programma versterkt de onderzoeksondersteuning voor onderzoekers en onderzoeksgroepen bij het aanvragen, het beheer en verantwoorden van extern gefinancierde onderzoeksprojecten. Met als doel om individuele onderzoekers én onderzoeksgroepen optimaal te ondersteunen.
  • Het programma Harmonisatie Onderwijslogistiek vermindert werkdruk onder docenten door onderwijsprocessen te verbeteren, zodat studenten zelf regie kunnen houden op hun eigen studie.
  • Werkdruk is toegevoegd als een bespreekpunt in R&O-gesprekken. Medewerkers en leidinggevenden worden aangemoedigd om werkdruk te bespreken bij R&O-afspraken.
  • Een universitei brede werkgroep komt regelmatig bijeen met een focus op kennisuitwisseling, best practices ter verlaging van werkdruk en de ondersteuning van beleidsvorming.

Wist je dat?

Ook faculteiten aan de slag zijn met strategieën, plannen en initiatieven ter verlaging van werkdruk, aansluitend op eigen knelpunten en processen? Neem voor meer informatie contact op met jouw facultaire HRM-afdeling.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.