Universiteit Leiden

nl en

Best practices

Ontdek hoe jouw collega’s hun onderwijs inrichten en bekijk de tips die zij geven.

Activerende werkvormen

Hoe betrek je studenten in tijden van corona? Sara Brandellero, medevoorzitter van de opleidingen Latijns-Amerikastudies, creëerde opdrachten die een breed scala aan vaardigheden vereisen. En het resultaat was prachtig.

Lees het hele artikel met Sara Brandellero.

Digitaal toetsen

N=300, T=120, Proctoring: Nee, Remindo: Ja 

Tentamen Wetenschapsfilosofie online afnemen, met mogelijkheid tot samenwerking. 

Aanleiding 

Door de corona-crisis kon het tentamen Wetenschapsfilosofie voor Geesteswetenschappen niet fysiek door gaan. Maar hoe kan je een multiple-choice tentamen voor honderden studenten online aanbieden zonder dat je allerlei soorten van fraude in de hand werkt? 

Aanpak 

De twee vormen van fraude die gemakkelijk zouden kunnen plaats vinden zijn het gebruiken van boek/literatuur, en het overleggen met andere studenten. Natuurlijk kan je proberen dit enigszins te ontmoedigen door de tijdsdruk op te voeren en de volgorde van de vragen te randomiseren, maar daarmee pak je het probleem niet bij de wortel aan. In plaats daarvan heb ik ervoor gekozen om de nieuwe situatie te omarmen. Ik heb er een open boek tentamen van gemaakt, met minder vragen die echter wel dieper op de gelezen teksten in gaan. En ik heb de studenten de gelegenheid gegeven om met maximaal drie anderen samen te werken. Iedereen vulde wel zijn eigen tentamen in, maar men mocht met drie anderen overleggen; en op het tentamenformulier werd gevraagd die anderen ook te noemen. 

Het voordeel 

Fraude wordt voorkomen. Studenten komen nog een keer op een leerzame manier met de stof in aanraking, door er met elkaar over in discussie te gaan. De vragen kunnen dieper en meer interpretatief zijn. En de cijfers waren niet heel anders dan anders. 

Tip 

Je moet uiteraard heel goed nadenken over de vragen die je stelt. Alles wat de student in een minuutje kan opzoeken, is geen goede vraag - ze moeten echt iets van inzicht laten zien. 

Inspiratie 

Ik heb me laten inspireren door het filmpje Flipping the Class Exams van Frans-Willem Korsten.  

Flipping the classroom

De uitdaging: neem driehonderd studenten van sterk uiteenlopende vakgebieden en leer ze in twaalf lessen de basis van wetenschappelijk denken. Onmogelijk? Hoogleraar Ben Arps en zijn team van tutoren deden het. Een stroom aan positieve studentenevaluaties was het resultaat.

Lees het hele artikel met Ben Arps.

Dan Levy's artikel  The Synchronous vs. Asynchronous Balancing Act laat je goed nadenken over de structuur van je online onderwijs en je voorbereiden dmv twee eenvoudige vragen:

  1. Hoe verdeel je de inhoud van jouw vak in synchroon en asynchroon lesmateriaal?
  2. Hoe kan ik leren om asynchroon lesmateriaal te gebruiken om mijn live-lesgeven te verbeteren?

Het artikel bevat goede voorbeelden van hoe je educatieve inhoud kunt splitsen. Dan Levy spreekt over de 'laundry test' voor asynchrone activiteiten. Een studente vertelde hem onlangs dat als zij tijdens een online college de was kon vouwen, ze de opname van het college zou bekijken en niet live zou deelnemen.
Door een stap toe te voegen tussen het asynchroon leren en de live sessies met studenten, kun je meer te weten komen over de voortgang van de studenten en met welke concepten ze worstelen. Als docent kun je deze stap ook gebruiken om de studenten in staat te stellen het asynchrone lesmateriaal goed voor te bereiden. Op deze manier kun je ook je live colleges aanpassen aan de reacties van de studenten.

Algemene tip van Dan Levy: begin klein, verander eerst een paar colleges en kijk of het werkt.

Online onderwijs

Chatblasts and toevallige ontmoetingen – tips voor online onderwijs

Weet jij wat een chatblast is? Stimuleer jij ook toevallige ontmoetingen tussen studenten online nu het fysiek napraten na college onmogelijk is? Of maak je ook een playlist om het wachten voor een video college wat aantrekkelijker te maken? Op 12 november 2020 gaf Ionica Smeets, hoogleraar Wetenschapscommunicatie bij W&N een verrassend webinar over ‘communiceren in bizarre tijden’. Ze geeft zeer bruikbare en concrete tips voor online onderwijs in het kader van de nieuwe serie Nuffic meets…… die zij o.a. baseerde op het artikel The Synchronous vs. Asynchronous Balancing Act van Dan Levy en haar eigen ervaringen bij haar colleges.

Het webinar van Ionica Smeets bestaat uit drie delen van ongeveer 20 minuten. Het eerste deel (vanaf 24 minuten gaat over wetenschapscommunicatie, in het tweede deel (vanaf 40 minuten) geeft Ionica zeer bruikbare en concrete tips voor online onderwijs en het stimuleren van interactie met studenten. Tot slot gaat het over communiceren in een internationale context.

Bij het laatste onderwerp ‘Internationalisering’ is,ze optimistisch. Kijk naar wat de huidige situatie wel mogelijk maakt. Ze geeft tips om internationaal, ook voor het onderwijs, de samenwerking op te zoeken met onderzoekers en docenten uit de hele wereld. Ben je al bezig met het nadenken over je colleges en je vak in het tweede semester? Nodig dantijdig een internationale gastdocent uit die een interessante (wellicht niet-westerse) invalshoek kan bieden op de inhoud van je vak door de gastspreker een online college te laten geven.

De link van dit webinar is hier beschikbaar.

Het webinar bestaat uit drie delen:

  1. Science Communication (vanaf minuut 24)
  2. Online education: good practices (vanaf minuut 40)
  3. Internationalisering: what is possible during the corona pandemic

De Activerende Podcast Methode: studenten betrekken met behulp van blended learning

Wat?

Activerende podcast methode voor het eerstejaars vak Realisme en Symbolisme van de opleiding Film- en Literatuurwetenschap, maar met de potentie om vakoverstijgend te worden.

Wat was de aanleiding?

Astrid Van Weyenberg had tijdens corona het idee om een activerende podcast te maken, omdat zij studenten meer wilde laten samenwerken en de betrokkenheid van de studenten wilde vergroten. In de podcast zitten opdrachten verwerkt, zodat studenten oefenen met belangrijke vaardigheden zoals kritisch denken, analyseren en reflecteren. Docenten kunnen de antwoorden van de opdrachten gebruiken om hun college of werkgroep voor te bereiden. Dat zorgt voor meer diepgang en interessante gesprekken.

Hoe pak je het aan?

De podcast is met het programma Audacity gemaakt, met ondersteuning van ECOLe. Nathalie Muffels, student-assistent, heeft de begeleidende filmpjes met animaties en citaten gemaakt en de opdrachten in Brightspace geïntegreerd met behulp van het programma FeedbackFruits. Zogenaamde ‘slotjes’  zorgden ervoor dat een student eerst de opdracht moest maken voordat er verder geluisterd kon worden. Studenten kregen cijfers voor een selectie van de individuele opdrachten in de podcast. Daarnaast waren er becijferde groepsopdrachten en als eindopdracht moesten ze zelf een podcast opnemen. Het is voor studenten een intensieve manier van leren, maar de wekelijkse opdrachten zijn in plaats van een tentamen.

Het voordeel

De methode biedt de mogelijkheid om creatiever te zijn, bijvoorbeeld door fragmenten van documentaires toe te voegen en gasten (collega’s en studenten) uit te nodigen in de podcast. De studenten zijn actiever en beter voorbereid tijdens de werkgroepen. Docenten kunnen de werkgroepen afstemmen op het werk van de studenten, waardoor ruimte ontstaat voor interessante gesprekken met meer diepgang .

Beoordeling werkvorm: aantal sterretjes (max. 5):

**** (De productie van de podcast kan verbeterd worden en het proces is arbeidsintensief)

Tips:

Het horen van dezelfde stem kan eentonig worden, dus zorg voor afwisseling, bijvoorbeeld door geluidsfragmenten toe te voegen en andere sprekers uit te nodigen.

Het opzetten van de methode kost veel tijd, energie en middelen, maar als het goed wordt gedaan kunnen de podcasts wel een aantal jaren mee.

Studenten vonden het lastig om elke week een moment te vinden om tegelijkertijd aan de groepsopdracht te werken. Minder groepsopdrachten en het samenstellen van groepen aan de hand van hun werkgroepen kan dit verbeteren.

Aantal studenten: 72 aan het begin, daarna ongeveer 55

Duur: 12 weken met 1 à 2 podcasts per week, onderbroken door 3 leesweken.

Online/hybride: eerst online, maar nu hybride.

Ondersteuning ingeschakeld:

  • Student-assistent Nathalie Muffels
  • Thomas Vorisek van ECOLe
  • Bij LUF een fonds aangevraagd voor het vrijmaken van tijd om aan het project te werken, het kopen van materiaal voor een podcast studio en voor een student-assistent.

Link naar het Engelstalige artikel over de Activerende Podcast Methode. 

Tips voor hybride onderwijs van docenten Geschiedenis

Het komt nog voor dat u hybride les moet geven, omdat studenten in quarantaine kunnen zitten of op een andere manier verhinderd zijn om colleges fysiek bij te wonen. Hierbij concrete tips die uw hybride onderwijs kunnen verbeteren.

Tips voor meer diepgang en participatie tijdens werkcolleges

  • Vraag aan de studenten om een wat strakkere voorbereiding van de werkcolleges. Bijvoorbeeld door voor de eerste twee sessies van tevoren teksten te laten lezen en daarover een korte notitie laten inleveren op Brightspace of ze vooraf vragen te laten bedenken. Deze notities/vragen worden vervolgens in de eerste colleges besproken. De discussie tijdens het college is meteen diepgaander, vooral als meerdere groepen vergelijkbare problemen aansnijden.
  • Ook het geven van groepsopdrachten ter voorbereiding (per groep een artikel lezen en daarover een korte presentatie voorbereiden) werkt goed om een groepsgevoel te creëren. Een docent merkte op: ‘De notities die studenten voorbereidden nam ik door, zodat ik in het werkcollege gerichte vragen aan studenten kon stellen of wist welke student een origineel inzicht kon inbrengen. Zo voelen studenten zich gezien denk ik en dat stimuleerde hun deelname aan de discussie tijdens latere colleges. Dat vergde meer werk van mijn kant, maar een goede voorbereiding is essentieel voor de eerste sessies van een online werkcollege. In latere sessies heb ik de teugels wat laten vieren.’
  • Een suggestie voor studenten die thuis hybride onderwijs volgen: geef ze een specifieke opdracht terwijl zij het college thuis meevolgen. Bijvoorbeeld om een vraag of drie punten te bedenken die zij aan de hele groep meegeven in de chatfunctie aan het eind van het college.
  • Nog belangrijker dan normaal: probeer de namen van de studenten vroegtijdig te leren en geef beurten. Vaak genoemd: Zorg dat je ‘onvoorspelbaar’ bent, zodat studenten weten dat ze op elk moment een beurt kunnen krijgen en spreek studenten rechtstreeks aan – met name de onlinestudenten. Zeg dat je het ontzettend belangrijk vindt dat ze hun camera’s altijd aanzetten (dat helpt).
  • Een docent merkt op: ‘Bij hybride onderwijs steeds expliciet vragen of de mensen die online deelnemen evt. Ook wat willen zeggen / vragen, dat ze dan gewoon hun microfoon aan moeten zetten en hun zegje doen. Daar ook steeds tijd voor nemen, want ze moeten dan even door een aarzeling heen. Als ik een vraag aan de groep stel, richt ik die met enige regelmaat specifiek op de mensen die online meedoen. Probeer heen en weer te schakelen tussen de mensen in de zaal en thuis.’

Praktische tips

  • Kondig aan wanneer je de hoorcolleges beschikbaar maakt, en ook wanneer je ze weer sluit. ‘Het openzetten van de hoorcolleges voor slechts een korte periode verhoogt de kijkcijfers aanzienlijk.’
  • Deel voorbeeldvragen van te voren via Brightspace en geef duidelijk aan hoe de toets is opgebouwd en het aantal vragen.
  • Probeer informatie meerdere keren en op verschillende manieren/platforms te herhalen.
  • Probeer de structuur van de werkgroepen zoveel mogelijk aan te geven en vergeet niet te pauzeren (en de pauze eventueel gebruiken voor een informeel praatje met de studenten)

Deze tips zijn verzameld met dank aan de Geschiedenis docenten. U kunt hier nog een artikel lezen over het uitwisselen van tips over online onderwijs.

Herontwerp van een cursus

Good practice: kerncurriculum Area Studies

Wat?
Online multimediaal “leerboek”: het studiemateriaal bestaat uit twaalf digitale multimedia-lessen met volop afwisseling: tekstjes, video-talks van de auteur/docent, case studies, leesstof, interactieve kennischecks. De wetenschappelijke leesstof is ingebed in de les. Deze artikelen zijn per definitie moeilijk. In eraan voorafgaande, aansprekende case studies – korte documentaires, interviews, nieuwsartikelen, webpagina’s – worden de wetenschappelijke problematiek en theoretische concepten impliciet aan de orde gesteld. Dit alles wordt online aangeboden in een format dat toegankelijk is op een computer, tablet of smartphone.

Wat was de aanleiding?
Drieledig: (1) Het ontbreken van een algemeen leerboek voor area studies. (2) Voor de case studies de noodzaak om een brug te leggen tussen enerzijds de kennis en belangstelling van studenten en anderzijds de abstracte thematiek en concepten van de area studies. (3) De noodzaak van online onderwijs (Covid-19). Maak van de nood een deugd!

Hoe pak je het aan?
Denk in termen van Generation Z, maar doe geen concessies m.b.t. het einddoel: wetenschappelijk lezen, schrijven, spreken, observeren, analyseren. Gebruik Rise Articulate, Kaltura Capture en betrouwbaar en interessant materiaal op het web.

Het voordeel
Het leermateriaal is gevarieerd en onderverdeeld in korte stukken. Het is 24/7 toegankelijk.

Beoordeling werkvorm: aantal sterretjes (max 5):
*****

Tips
Zorg dat elk onderdeel 5 à 20 minuten geconcentreerd werk vereist. (De leesstof – wetenschappelijke artikelen – is een uitzondering.) Maar vermijd disoriëntatie: geef keer op keer aan hoe het bewuste onderdeel in het geheel past.

En: begin, als proef, met een les of twee. Net als het maken van een leerboek is dit heel leuk om te doen, maar erg veel werk.

Aantal studenten:
• 268, uit 14 verschillende BA- en pre-Master-programma’s

Duur:
• één semester, 12 lessen

Online/hybride:
• Online in 2020/21, naar verwachting hybride in 2021

Link:
Les 6 uit de cursus

Ondersteuning ingeschakeld:
• subsidie verleend door ECOLe: inzet student-assistent bij het ontwerpen van de case studies

Gamificatie

Heb jij weleens jouw studenten videogames zien spelen tijdens jouw hoorcollege of werkgroep? Heb jij je afgevraagd hoe je jouw studenten actiever en met meer betrokkenheid kunt laten leren? Dr. Florian Schneider heeft zijn MA vak The Politics of Digital East Asia ingericht met XP geïnspireerd door Pokémon.

Gamificatie is de inclusie van videogame elementen in activiteiten die niet aan videogames gerelateerd zijn. Het is een vernieuwend concept binnen het onderwijs en bestaat onder andere uit puntensystemen, ranglijsten, feedback, en beloningen, die ervoor zorgen dat studenten leerdoelen behalen.

Vaardigheden: Creatief denken, kritisch denken, communiceren, samenwerken.

Hoe?
Gamificatie kan toegepast worden op een heel vak of een element ervan. Als je gamificatie voor een heel vak gebruikt, denk dan na over het gebruik van XP of soortgelijke videogame scores, die vertaald kunnen worden naar een cijfer, dit zorgt voor samenhang tussen het game-element en het leer-element.

De toetsing van een vak dat gebruik maakt van gamificatie werkt goed met veel kleine opdrachten of grotere opdrachten, waar de studenten duidelijk kunnen zien hoe ze punten kunnen verdienen met de verschillende onderdelen van de opdracht. Betrokkenheid van studenten met het vak, elkaar en de leerstof wordt bevorderd door opdrachten waarbij studenten elkaar feedback en/of beoordelingen geven.

Er zijn verschillende platformen die gebruikt kunnen worden voor gamificatie zoals Brightspace en Pitch2Peer.

Reactie van een student
Marit: Ik volgde een vak dat gebruik maakte van game elementen. Ik kon XP behalen door het maken van opdrachten en de XP werden vertaald naar een eindcijfer voor het vak. Ik had het gevoel dat ik zelf in de hand had hoeveel XP ik behaalde en daardoor maakte ik veel opdrachten. Nu heb ik een prachtig cijfer en heb ik veel geleerd over het presenteren van informatie op een visuele manier.

Helaas waren er ook elementen van de gamificatie die minder bij mij pasten. Ik ben competitief en doordat je feedback op het werk van studiegenoten moest geven en die ook moest ranken. Ik had het gevoel dat mijn werk nooit goed genoeg was en dat vond ik een lastig gevoel, want het voelde als een strijd met mezelf.

Al met al, vond ik het een vernieuwde manier van onderwijs die mij motiveerde om de opdrachten van het vak te doen, maar door hoe ik zelf in elkaar zit, vond ik het ook lastig omdat je een duidelijk beeld hebt van het werk van studiegenoten.

Meer informatie

Er kan meer informatie gevonden worden over gamificatie op de website van Mediawijsheid en de Bibliotheek: Digitale Etalages.

Presenteren

Pecha Kucha (Japans voor “chit chat”)

Uitleg werkvorm
In deze activiteit geeft de student een presentatie van 20 slides die elk 20 seconden getoond worden. Deze werkvorm heeft een vastgestelde tijdsduur, waardoor tijd wordt bespaard.
De presentatie is zo ingericht dat er veel aandacht gaat naar het visuele aspect van de presentatie, waardoor de student wordt uitgedaagd om op een andere manier met de leerstof bezig te zijn.

Vaardigheden: creatief denken, presenteren, informatie verwerken, structureren

Stappenplan
Groepsgrootte: 1 persoon
Tijd: 6 minuten en 40 seconden

  1. Stel een onderwerp vast voor de presentatie.
  2. De student bereidt een presentatie voor van 20 slides die elk 20 seconden getoond worden. Er kan in de verschillende programma’s voor presentaties (PowerPoint, Keynote, etc.) een tijdslimiet aan een slide gekoppeld worden. Voor de slides is het belangrijk dat het vooral visueel is, dus afbeeldingen met af en toe een citaat of definitie die bijdraagt aan de tekst die wordt verteld.
  3. De student oefent de presentatie een aantal keer, zodat de student de tekst eigen heeft gemaakt. Dit zorgt ervoor dat de student bekend is met de tijdslimiet en de overgangen tussen de slides.
  4. De student geeft de presentatie tijdens de les/werkcollege.
  5. Optioneel: Andere studenten in de les geven een peerreview als opdracht, zodat de aandacht bij de presentaties blijft.

Reactie van een docent
Andrea Giolai: Doordat ik lichtelijk teleurgesteld was in de dynamieken tijdens colleges van een van mijn MA cursussen, besloot ik om Pecha Kucha presentaties toe te voegen om participatie van studenten te stimuleren. Veel studenten hadden nog niet eerder een Pecha Kucha presentatie gegeven, dus het was een leuk, nieuw experiment: dit zorgde voor een gevoel van gemak in de klas, waardoor openhartige gesprekken plaatsvonden over het verbeteren van specifieke presentatie skills, het onder de knie krijgen van het spreken in het openbaar, en het creëren van presentaties in het algemeen. De risico’s van dit format zijn onder andere dat er een strakke timing is en dat meerdere presentaties achter elkaar wat saai kan worden. Om jezelf in je studenten te kunnen verplaatsen, overweeg om de cursus te beginnen door zelf een Pecha Kucha te geven: het is uitdagend, maar ook heel leuk!

Reactie van een student
Marit: Toen ik voor het eerst een Pecha Kucha zag, vond ik het een interessant format voor het geven van een presentatie. Door de snelheid waarop slides veranderen is het makkelijk om aandacht bij de presentatie te houden. Daarnaast geven de vele visuele elementen een goed beeld bij het verhaal dat wordt verteld en zijn er geen grote lappen tekst op de slides.

Ik vond de Pecha Kucha een interessante werkvorm, omdat ik bewust moest selecteren wat belangrijke informatie was en dat op een goede en duidelijke manier moest structureren, zodat het voor het publiek een begrijpelijk verhaal was. Ik zou nog wel een keer een Pecha Kucha willen geven.

Meer informatie

Voor meer informatie of inspiratie kunt nu naar de website van Pecha Kucha

Hier nog een voorbeeld van een goede Pecha Kucha en een voorbeeld van een slechte Pecha Kucha. 

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.