Urgente sociale transities – zoals de energietransitie, toenemende sociale diversiteit, snelle digitalisering en politieke fragmentatie – hebben een grote invloed op het politieke, economische, juridische en sociale weefsel van onze samenleving.

Ze leiden tot een herverdeling van kosten, kansen, status en zeggenschap. Ze stellen instituties – rechtbanken, markten, scholen, media en overheden – voor nieuwe uitdagingen waarvoor deze niet altijd zijn ingericht. Bovendien kunnen ze leiden tot verdeeldheid en ongelijkheid en democratische instituties op de proef stellen.

Wat we doen

De Universiteit Leiden doet onderzoek naar een aantal van deze transities, vanuit onder andere de rechtsgeleerdheid, geesteswetenschappen en sociale wetenschappen. Het profileringsthema Sociale Transities brengt wetenschappers samen die zich vanuit verschillende disciplines, afdelingen en faculteiten met deze vraagstukken bezighouden, waardoor een breder interdisciplinair netwerk ontstaat voor uitwisseling en nieuwe vormen van samenwerking op het gebied van onderzoek, onderwijs en maatschappelijke impact.

Focusgebieden

Het profileringsthema gaat niet uit van vaste aannames over wat verschillende sociale transities met elkaar gemeen hebben. In plaats daarvan stellen we een aantal eerste onderzoekslijnen voor. Hoe houden juridische kaders, politieke instituties, economische systemen, openbaar bestuur, onderwijs en media stand onder snelle maatschappelijke veranderingen? Wie draagt de kosten van transities, en wat betekenen conflicten over herverdeling voor het vertrouwen in instituties? En hoe gaan samenlevingen om met meningsverschillen over politieke, juridische en sociale waarden?

Via het netwerk willen we gezamenlijke activiteiten en initiatieven ontwikkelen en ondersteunen. Een eerste thema is dialoog. Onderzoekers binnen de Universiteit Leiden hebben verschillende methoden ontwikkeld om de dialoog over controversiële onderwerpen te faciliteren, zowel voor studenten als voor groepen in de samenleving (scholen, werkplekken, verenigingen, enz.). We willen deze initiatieven samenbrengen, mogelijkheden voor samenwerking en onderzoek verkennen en onderzoeken wanneer en onder welke omstandigheden dialoog een effectief instrument is.

Sluit je aan

Deze aandachtsgebieden zijn niet uitputtend. We nodigen collega's uit om ze aan te vullen, verder uit te werken en opnieuw vorm te geven. Werk je in je onderzoek, onderwijs of maatschappelijke engagement aan sociale transities? Sluit je aan bij het netwerk en laat ons weten welke vragen, expertise of activiteiten je zou willen bijdragen.