Lezing, Pint of Science

Universiteit Leiden biedt studenten van alle faculteiten de mogelijkheid kennis te maken met duurzaamheidsthema’s. Maatschappelijke vraagstukken, waaronder duurzame ontwikkeling, komen aan de orde in het onderwijs en onderzoek. Op deze Dag van de Duurzaamheid lichten we een aantal vakken uit.

In het kader van vernieuwen en verbinden – het thema van ons nieuwe strategisch plan – bracht ik afgelopen week een bezoek aan Brussel. Het is belangrijk de Universiteit Leiden een gezicht in Brussel te geven en te laten zien welke expertise we in huis hebben, bijvoorbeeld op het gebied van Afrika.

Voor veel scheikundigen aan de universiteit is het de ultieme droom: een middel ontwikkelen dat écht bij patiënten terechtkomt. Maar de weg daarnaartoe is lang en onzeker. Nu mag het Leidse middel nizubaglustat door naar de derde fase van klinisch onderzoek. Dat is mogelijk dankzij een investering van…

Hoogleraar Jan Willem Erisman is blij met de vrijheid aan onze universiteit. Maar er zijn wel kaders nodig, vindt hij. Daarom doet hij vanuit zijn eigen professie een voorstel voor zo’n kader. Sterker nog, hij doet een voorstel voor een prachtige ambitie voor Universiteit Leiden.

Hoe mooi zou het zijn om kunst, technologie en wetenschap in te zetten bij het herstel van Oekraïne? Jonge Oekraïners die in Polen verblijven, kunnen onder begeleiding creatieve programma's ontwikkelen om in Oekraïne te implementeren. Leidse astronomen Pedro Russo en Kateryna Frantseva werken mee aan…

In een wereld waarin bacteriën steeds vaker resistent zijn tegen antibiotica, ging Emma van Groesen op zoek naar oplossingen. Deze maand promoveerde ze, na vier jaar onderzoek naar nieuwe varianten van het antibioticum vancomycine. Met succes.

Schimmels zijn te gebruiken voor het maken van bouwmaterialen en vleesvervangers. Arthur Ram legt uit hoe schimmels ons kunnen helpen verduurzamen.

Een cadeau krijgen is fijn, maar een cadeau geven maakt ook gelukkig. Ontwikkelingspsycholoog Mara van der Meulen, voormalig van het Leiden Consortium on Individual Development (L-CID) beantwoordt vier vragen over het geven van cadeaus.

Hoe kunnen we mini-organen maken om ziektes te bestuderen en nieuwe medicijnen te testen? Dat is het idee achter organ-on-a-chip-technologie. Tijdens zijn promotieonderzoek werkte Flavio Bonanini aan het ontwikkelen van de best mogelijke mini-levers. ‘Maak ze niet onnodig complex.’

Sinds 2020 wordt jaarlijks door dsm-firmenich de Krijn Rietveld Memorial Award uitgereikt voor het beste master- of promotieonderzoek aan de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen op het gebied van biowetenschappen in combinatie met datawetenschappen. Per 2024 wordt deze award gesplitst in drie prijzen…

Twee consortia, onder leiding van Leidse wetenschappers, krijgen meer dan een miljoen euro van NWO en het ministerie van VWS om oplossingen te vinden voor antibioticaresistentie.

Van natuurlijker stranden tot onderzoek hoe vrede biodiversiteit stimuleert. Twee Leidse onderzoeksprojecten krijgen financiering van het Europese partnerschap Biodiversa+. Het gaat om beurzen voor interdisciplinair onderzoek naar herstellen van biodiversiteit.

Lezing

Congres/symposium

Bacteriën herbergen in hun DNA talloze goudklompjes: stukken DNA die de bouwstenen kunnen vormen voor nieuwe medicijnen. Maar hoe kies je uit miljoenen stukjes de meest veelbelovende? Kijk naar de aan- en uitschakelaars, zegt moleculair bioloog Gilles van Wezel.

Het voelde volgens biologe Nataliia Machyshynets als ‘zoeken naar een naald in een hooiberg’: de zoektocht naar nieuwe antibiotica in de strijd tegen toenemende resistentie. Tijdens haar promotieonderzoek vond ze uiteindelijk wat ze zocht, en wel in de grond onder onze voeten.

Hoe kunnen chimpansees zo nauw aan ons verwant zijn en toch amper ritmegevoel hebben? ‘De beste studenten ooit’ en gedragsbioloog Michelle Spierings lieten zien dat chimpansees wel degelijk in de maat trommelen en bewegen. Elk in hun eigen maat zelfs.

Het consortium Advanced Nano-electrochemistry Institute Of the Netherlands (ANION) krijgt een Zwaartekracht-subsidie van 23,6 miljoen euro voor onderzoek naar elektrochemische processen die van belang zijn voor de energietransitie. Daarnaast zijn er nog vier gehonoreerde consortia met een Leidse dee…

De jaarlijkse LION Image award gaat naar de foto van een 30 micrometer lang 3D-geprint bootje dat in oktober viraal ging, ingediend door Rachel Doherty van de groep van Daniela Kraft.

Bij ziekte kunnen stijfheid of stroperigheid van cellen veranderen. Tom Evers liet dat zien door voor het eerst zulke eigenschappen van menselijke immuuncellen te meten. ‘De stijfheid van bepaalde cellen kan een manier zijn om een diagnose te stellen.’ Evers promoveerde 26 maart.

Lezing, Tuesday Talks: Science Insights

Oriëntatie op de arbeidsmarkt is één van onze onderwijsvisie-ambities (Learning@LeidenUniversity).

Wat heb jij nodig om jouw interdisciplinaire samenwerking een stap verder te brengen? Het evenement De Kennisboomgaard helpt je met die vraag. Universitair docent Eduard Schmidt verzorgt een sessie over leiderschap, en licht alvast een tipje van de sluier op.

Hoe meet je écht hoe het gaat met een land? Onderzoeker Annegeke Jansen zoekt naar alternatieven voor het bruto binnenlands product (bbp) om de staat van de samenleving te meten. De econoom kijkt naar welzijn, inclusiviteit en een beter milieu. 'De economie moet een middel zijn om die doelen te bereiken',…

Het prestigieuze tijdschrift Science Translational Medicine heeft een studie gepubliceerd van Leidse onderzoekers over een krachtig nieuw antibioticum dat resistentie kan overwinnen. ‘Het idee was om het originele antibioticum aan te passen en een ‘next-generation’ medicijn te maken’, zegt Nathaniel…

Als wetenschapper kan het leuk en nuttig zijn om over je werk te vertellen in de media. Maar wat zijn handige afspraken om te maken voordat je instemt met een interview of aanschuift bij een praatprogramma? En hoe breng je jouw boodschap aansprekend over? De Mediagids voor Wetenschappers helpt je bij…

Slechts een op de vijf minderjarigen met geestelijke gezondheidsproblemen zoals een angststoornis krijgt passende professionele hulp. Huisartsen herkennen vaak niet goed de signalen bij kinderen en jongeren, stelt psycholoog Semiha Aydin. Hoe kan het beter? Promotie op 23 februari.

Samen met een groep enthousiaste wetenschappers bezocht ik deze maand verschillende universiteiten en andere kennisinstellingen tijdens een kennismissie in Indonesië.

Je hoeft heus niet doodongelukkig te zijn in je huidige functie om eens in gesprek te gaan over je eigen professionele ontwikkeling. Voelt een intern loopbaantraject nog als een te grote stap? Een kijkje nemen op het Career Platform van de universiteit kan ook.

Waterkrachtcentrales hoeven niet funest te zijn voor vissers en natuur. Dan moeten we nieuwe dammen strategischer plaatsen, maar ook sommige bestaande dammen aanpassen of zelfs verwijderen. Dat lieten Valerio Barbarossa en Rafael Schmitt zien met een computermodel van het Aziatische Mekong-bekken.

Meer bouwen in stedelijk gebied is op de meeste plekken in Nederland de slimste manier om de huizencrisis aan te pakken. Dat blijkt uit onderzoek van Janneke van Oorschot, dat in een partnerblad van Nature werd gepubliceerd. En opvallend: dat hoeft niet ten koste te gaan van groen in de stad. Het kan…

Universiteit Leiden en 4 andere universiteiten gaan 51 promovendi aanstellen om voor en met het Afrikaanse continent oplossingsgericht onderzoek te doen.

De inrichting van schoolpleinen bepaalt mede of kinderen samen spelen. Dat geldt vooral voor de meer kwetsbare leerlingen, zoals kinderen met gehoorproblemen of autisme. Onderzoekers keken of nieuwe speelobjecten groepspatronen doorbreken. Die versterken vooral de positie van populaire kinderen, zo…

Binnenkort bestaat de European University for Well-Being (EUniWell), een alliantie van 7 Europese universiteiten waaronder Universiteit Leiden, alweer één jaar! Dat wordt gevierd met het online event FestiWell. Reden genoeg om even te bellen met Melissa Koops, Adviseur en Coördinator International Affairs…

Het jongste instituut van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen heeft de afgelopen jaren een ware groeispurt gehad. Het is aan Martina Vijver als kersvers wetenschappelijk directeur om die groei vast te leggen en het CML door te ontwikkelen. ‘Dit is een nieuwe uitdaging waar ik ontzettend veel…

Het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Regeneratieve Geneeskunde ging een innovatief onderwijsproject aan: wat als we studenten geschiedenis en biomedische wetenschappen bij elkaar brengen? 'Dit moet onderdeel zijn van elk curriculum.'

Ionica Smeets wil het prijzengeld dat ze won met de Irispenning, een prijs voor excellente wetenschapscommunicatie, geven aan projecten van studenten.

Hanne Cuyckens, Michiel Dam, Anja van der Voort, Daan Weggemans en Paul Gobée zijn toegetreden tot de Leiden University Teachers’ Academy. Docenten van deze Academy wisselen ervaringen uit, kunnen zich verder ontwikkelen en delen hun kennis en kunde met de rest van de universiteit, bijvoorbeeld via…

Wat begon als een idee tijdens een borrel, leidde tot een onverwachte doorbraak in het onderzoek naar resistente bacteriën. Leidse biologen en chemici ontwikkelden een nieuwe stof die goed blijkt te werken tegen bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica. Ze publiceerden hun vinding in Nature Ch…

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Chemotherapie, maar dan zonder de haaruitval of vreselijke vermoeidheid. Het kan, als het giftige medicijn alleen actief wordt waar het met licht is ‘aangezet’. Matthijs Hakkennes bracht het dichterbij en promoveerde cum laude. ‘Ik kreeg veel bedankmailtjes uit China en Bangladesh.’

Leidse onderzoekers hebben een nieuw model ontwikkeld om immunotherapie tegen kanker te verbeteren. Met een 3D-printer creëren ze mini-tumoren in een omgeving die lijkt op menselijk weefsel. Ook ontwikkelden ze een manier om in real-time te volgen wat er tijdens tests in deze mini-tumoren gebeurt.