Lezing, Keynote

Op 9 april j.l. is onze gewaardeerde en geliefde oud-collega prof. dr. J. P. Murre op 93-jarige leeftijd na een kort ziekbed overleden.

Luning en Hein ontvangen een LUF-beurs voor onderzoek naar de ingewikkelde relatie tussen infrastructuurprojecten en hun invloed op geopolitiek, economie, politiek en cultuur in Afrika.

Van januari tot april 2025 vertrok universitair hoofddocent Robert Heinsch op stafuitwisseling naar de Verenigde Staten. Hij werd uitgedaagd zijn onderwijs op een creatieve en persoonlijke manier vorm te geven. ‘Ik kon me volledig onderdompelen in de Amerikaanse onderwijscultuur.’

Organisatie

Johan van Wilsem, strateeg onderzoeker bij de Algemene Rekenkamer, gaf afgelopen academisch jaar het eenmalige keuzevak ‘Policy Evaluation in Practice’, (Beleidsevaluatie in de praktijk) aan studenten van de masteropleiding Crises and Security Management (CSM). Een schot in de roos, voor zowel studenten…

De Universiteit Leiden treedt toe tot de European University Una Europa. Samen met de andere partneruniversiteiten zal de Universiteit Leiden zich sterk maken voor de toekomst van Europa met behulp van innovatief onderwijs, onderzoek en internationale uitwisseling.

Computers van wetenschappers staan inmiddels vol met ingewikkelde 3D-modellen, maar voor de uitwisseling van de gegevens is nog geen standaard ontwikkeld. Een nieuwe database moet daar verandering in brengen. Buitenpromovendus Liselore Tissen ontvangt een beurs om er namens Universiteit Leiden (en TU…

Afgelopen donderdag 6 maart is Sabine Luning overleden na een ziekbed van ruim een half jaar. Zij was een bevlogen docent die generaties antropologie-studenten enthousiast heeft gemaakt voor zowel de theoretische kant van wetenschap als voor de praktijk van intensief veldwerkonderzoek. Als onderzoeker…

De Russische dreiging voor Europa, pro-Palestinaprotesten, het overlijden van psycholoog Andrea Evers en speculaties over buitenaards leven. Deze artikelen behoorden tot de best gelezen stukken van dit jaar.

Van colleges met Robbert Dijkgraaf tot een telescoop in de diepzee: tijdens zijn dubbele bachelor Natuur- en Sterrenkunde ontdekte Jelle Oonk dat de weg naar grote kosmische antwoorden soms loopt via de kleinste, nauwelijks te vangen deeltjes: neutrino’s.

De European Research Council (ERC) heeft een Advanced Grant toegekend aan maar liefst zes Leidse onderzoekers. De ERC kent deze grote onderzoeksbeurzen toe aan gevestigde, vooraanstaande academici voor langdurig, risicovol en mogelijk baanbrekend onderzoek.

Curator Ad Maas van het Leidse Rijksmuseum Boerhaave is per 1 september benoemd tot bijzonder hoogleraar. In deze hoedanigheid zal hij zich bezighouden met natuurwetenschappelijke verzamelingen en het tentoonstellen daarvan in musea.

Slimme medicijndragers, ongelijke uitdijing van het heelal en zonne-energieopslag in moleculen. Dat zijn de onderwerpen van drie toegekende NWO-XS-subsidies aan onderzoekers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden ontvangen een EU-subsidie van 4 miljoen euro voor het ontwikkelen van klimaatneutrale brandstoffen. Met dit geld gaan zij de brede onderzoeksgemeenschap die zich richt op groene energie verder uitbouwen. ‘Als we samen de schouders eronder zetten kunnen we de snelle…

Raadpensionaris Johan de Witt is een van de grootste staatsmannen die ons land ooit heeft gekend. Maar in 1672, het Rampjaar, slaat het noodlot toe. De Republiek wordt aangevallen, de publieke opinie keert zich tegen De Witt en zijn broer Cornelis, die op 20 augustus op brute wijze worden vermoord door…

Aan de internationale online pleitwedstrijd doen 48 studententeams van over de hele wereld mee. Het evenement wordt georganiseerd door de Universiteit Leiden en advocatenkantoor Baker McKenzie.

Het Leiden Institute for Area Studies (LIAS) heeft een nieuwe onderwijsdirecteur. Per 1 september bekleedt Rint Sybesma deze functie. ‘Ik zie ernaar uit om het instituut nog beter te leren kennen.’

Per 1 september is Karel Berkhoff benoemd tot bijzonder hoogleraar Oekraïense geschiedenis. In deze mede door de KNAW mogelijk gemaakte positie zal hij zich voornamelijk gaan bezighouden met donkere momenten uit de recente Oekraïense geschiedenis: de vervolgingen die in de eerste helft van de twintigste…

Jianfeng Ge and Milan Allen of Leiden University look for majorana quasiparticles using shot noise measurements

Door te kijken naar wat ánders is, ontdekken wetenschappers vaak het bijzondere, het afwijkende. En dat leverde al vele mooie uitschieters op. Ook in Leiden.

Middels een endoscopische camera zijn opnames gemaakt van hergebruikte middeleeuwse fragmenten aan de binnenkant van boekbanden uit de 16e en 17e eeuw. De unieke beelden werden gemaakt in het kader van het project ‘FragmEndoscopy: An Innovative Way to Discover Hidden Heritage inside Early Modern Book…

Hoogleraar Marieke Liem ontkracht mythes over dodelijke agressie in haar nieuwe boek 'Mythen over Moord'.

De ontdekking van een planeet die veel te groot is voor zijn zon tart de modellen over de vorming van zonnestelsels en planeten. In een artikel in Science rapporteren onderzoekers, onder wie Yamila Miguel van de Sterrewacht, de ontdekking van een planeet die meer dan dertien keer zo zwaar is als de…

Medicijnen zijn duur om te produceren en kunnen negatieve effecten hebben op het milieu. Onderzoekers Stefano Cucurachi en Justin Lian ontwikkelden een raamwerk om de economische én ecologische duurzaamheid van geneesmiddelen te beoordelen.

Toen universitair docent Martine Bruil als tiener op uitwisseling in Ecuador was, viel ze als een blok voor de oude talen in het gebied. Nu, ruim twintig jaar later, start ze een onderzoek naar de verwantschap van de taal Awapit met het Quechua, de taal die ooit werd verspreid door de Inca’s.

Onlangs verscheen het boek 'En plots stond het Leidse leven stil' van Charlotte Boin, waarin Sanneke Kuipers, universitair hoofddocent Crisis Governance, geïnterviewd wordt.

Aan het Leidse LIAS wordt het Indiase subcontinent al meer dan honderd jaar met aandacht en kunde gevolgd. Deze Zuid-Aziatische regio is een economische gigant met meer dan 2 miljard inwoners. Hoogleraar Moderne Zuid-Aziatische Studies Nira Wickramasinghe vertelt meer over deze bijzondere expertise.

‘Neem wetenschapscommunicatie serieuzer.’ Die boodschap wil Ivo van Vulpen, bijzonder hoogleraar Wetenschapscommunicatie in de natuurkunde, zijn vakgenoten graag meegeven tijdens zijn oratie. Nu kijken veel onderzoekers er nog op neer terwijl het juist zo belangrijk is voor het publiek én de wetenschap…

Saskia Goedhard was eerder directeur bedrijfsvoering bij de Hogeschool van Amsterdam en de UvA. Sinds april versterkt ze de Faculteit Geesteswetenschappen als directeur Bedrijfsvoering. ‘Goede bedrijfsvoering is als water uit een kraan. Je merkt het pas als het er niet meer is.’

Alessandra Silvestri is benoemd tot hoogleraar Theoretische Natuurkunde, gespecialiseerd in de Kosmologie. Voor haar is deze promotie in Leiden de kers op de taart. ‘Maar er zijn nog veel meer doelen die ik wil bereiken.’

Blokker is failliet. Toch is er kans op een doorstart, afhankelijk van de curator. Een derde van alle curatoren geeft namelijk voorrang aan het belang van een vertrouwd straatbeeld, blijkt uit onderzoek van Jessie Pool en haar collega’s.

‘Doe iets waar je blij van wordt’, zeggen mensen vaak. Alumnus Benjamin Wegman nam dit advies ter harte. Hij maakte de overstap van een studie fiscaal recht naar een brouwerij aan de rand van het Leidse stadcentrum.

Bijna 19.000 deelnemers stonden zondag aan de start van de Leiden Marathon. Onder hen bevonden zich ook studenten en medewerkers van de universiteit: voor sommigen een sportief debuut, voor anderen een jaarlijks hoogtepunt. Vanwege onze 450ste verjaardag liepen zij in een speciaal lustrumshirt.

Ruim dertig Leidse studenten stapten op een supboard voor de lustrumactiviteit Suppen voor Sustainability. Samen met alumnus Merijn Tinga, beter bekend als de Plastic Soup Surfer, peddelden zij door de Leidse grachten en singels en visten plastic afval uit het water.

Samenwerken en leren van andere vakgebieden – dat is wat bio-informaticus Hannah Augustijn het leukste vindt aan onderzoek doen. Tijdens haar promotie aan de Universiteit Leiden ontwikkelde ze nieuwe manieren om in bacteriën te speuren naar antibiotica van de toekomst.

De Universiteitsraad (UR) is het centrale medezeggenschapsorgaan van de universiteit. Vanaf 1 september zoekt de UR een nieuwe voorzitter. Tot die tijd is Charlotte de Roon de voorzitter. Ze vertelt hoe zij het voorzitterschap heeft ervaren.

Net zoals sommigen tegenwoordig de Engelse invloeden op de Nederlandse taal minachten, had men in de vroegmoderne tijd ook kritiek op de verfransing van het Nederlands. Maar in hoeverre heeft het Frans daadwerkelijk zijn sporen in onze taal achtergelaten? Promovendus Brenda Assendelft kwam tot een verrassende…

Hoe weten we waar een quantumcomputer goed voor is, terwijl die nog niet gebouwd is? Dat onderzocht promovendus Casper Gyurik door twee begrippen die je vaak hoort te combineren: quantum computing en machine learning.

Gisteren begon de Week van de Toegankelijkheid. Hoe zit het eigenlijk met toegankelijkheid op de Universiteit Leiden? We vroegen ervaringsdeskundige en Honours Academy-medewerker Lucia Langerak naar haar ervaringen: 'Er worden enorme stappen gezet.'

Decennia werd gedacht dat het familiesysteem van de oude Egyptenaren sterk op het onze leek. Volgens promovenda Steffie van Gompel ligt dat net iets anders. ‘Het was in Egyptische gezinnen vaak de oudste zoon tegen de rest van de kinderen.’

Het was een opmerkelijke trend in het 19e-eeuwse Londen: bourgeois bohemiens uit de middenklasse die verliefd werden op het anarchisme en de daarbij horende moordenaars. Universitair docent Michael Newton ontvangt een NIAS-subsidie om het leven van drie van deze families te reconstrueren.

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Een nieuwe, door studenten samengestelde tentoonstelling in de F1-gang van het Van Steenisgebouw brengt de geschiedenis tot leven aan de hand van opmerkelijke vondsten uit de Amsterdam, een koopvaardijschip van de VOC dat in 1749 verging. 'Het verhaal van de Amsterdam is echt uniek, vooral gezien het…

Zwermen drones, voetgangers of de cellen in je lichaam. Dat zijn allemaal voorbeelden van actieve materie: materialen waarvan de bouwstenen autonoom kunnen bewegen. Dat is wat Luca Giomi bestudeert. Giomi is per 1 januari 2024 benoemd tot hoogleraar theoretische natuurkunde op het gebied van zachte…

Onderzoek naar depressie bij kinderen, Leidse alumni in de Tweede Kamer en een uitzonderlijke afstudeerprestatie van een van onze studenten: wat deze onderwerpen gemeen hebben? Ze staan centraal in onze best gelezen verhalen van 2021.

Donderdag 25 maart was er een bijeenkomst voor leden van de examencommissies om kennis uit te wisselen. Een leuke aanleiding om eens met een van hen te bellen. We nemen contact op met Jan Jansen, voorzitter van de examencommissie Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie (FSW) en extern lid…

Drie jaar lang studeerde Wouter Schuit met veel plezier technische bestuurskunde aan de Technische Universiteit Delft – om na zijn bachelor te switchen naar een master filosofie in Leiden. ‘Bij allebei leer je een probleem gestructureerd aan te pakken.’

Wetenschappers hebben ontdekt dat spreeuwen en papegaaien de complexe geluidjes van Starwars-droid R2-D2 verrassend goed kunnen imiteren. Hun onderzoek onthult hoe de bouw van het stemorgaan het vocale vermogen van een vogel bepaalt – én hoe citizen science daarbij helpt.

Op 14 september gaat het Leiden Essay Film Festival van start. Dit driedaagse festival, georganiseerd door de Academie der Kunsten, betekent een primeur voor Nederland. Niet eerder was er een publieksevenement geheel gewijd aan de essayfilm. Het festival vindt plaats tot en met 16 september in het Kijkhuis…