De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) investeert 197 miljoen euro in 11 infrastructurele projecten met grote waarde voor wetenschap en samenleving. De Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) participeren in 8 van de 11 voorstellen.

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Het Europese ruimtevaartagentschap (ESA) heeft een tussentijdse data release gepubliceerd van Gaia, de ruimtetelescoop die de Melkweg in 3D in kaart brengt. De eerste wetenschappelijke artikelen die vandaag zijn gepubliceerd onthullen een half miljoen sterren in de bolvormige sterrenhoop Omega Centauri,…

De universiteit maakt collega’s bewust van het belang om veilig (digitaal) te werken. En dat is nodig, stellen onze privacy en security officers. Want het aantal cyberaanvallen neemt toe, hackers worden steeds slimmer én verreweg de meeste problemen ontstaan door menselijke fouten. ‘Is dat mailtje van…

Wanneer een bacterie resistent wordt tegen één antibioticum, kan dat er soms juist voor zorgen dat ze gevoeliger wordt voor een ander middel. Dat biologische bijeffect biedt een onverwachte kans in de strijd tegen antibioticaresistentie.

Een internationaal team van astronomen heeft het eerste ‘chemische profiel’ van de atmosfeer van een exoplaneet onthuld. Het team, waaronder de Leidse sterrenkundig Yamila Miguel en provenda Amy Louca, maakten het profiel met de zogeheten Early Release Science-data van de James Webb Space Telescope.…

Assistent professor Vedran Dunjko en zijn team krijgen een gift van 100.000 euro van Google om hen te steunen in hun quantumonderzoek. Het onderzoek spitst zich toe op de vraag of quantumcomputers nieuwe manieren kunnen bieden om de mysteries van de hoge-energiefysica te begrijpen. Google zet zich in…

Prof. Nele Mentens gaat met haar team onderzoeken hoe we onze elektronische en mobiele apparaten verbonden met het Internet of Things beter kunnen beveiligen. Voor dit PROACT-project krijgt zij maar liefst 1,8 miljoen euro van NWO. Met dit geld gaan zij chips ontwikkelen die het Internet of Things (IoT)…

De gegevens van 41 miljoen sterrenstelsels brengen het kosmologisch standaardmodel toch niet aan het wankelen. Tot die, voor henzelf verrassende conclusie, komt een internationaal team van onderzoekers met daarbij Koen Kuijken, hoogleraar bij de Leidse Sterrewacht.

De basiliek van Sint-Servatius in Maastricht is de oudste kerk van Nederland. Al in de zesde eeuw na Christus wordt hier een gebedshuis gebouwd. Het monument, zijn omgeving en de archeologische ondergrond zijn een belangrijke bron voor de kennis van middeleeuws en vroeg-Christelijk Nederland, maar ook…

ICT, Veiligheid

Ben de Jong, gastonderzoeker op het gebied van inlichtingendiensten bij het Institute of Security and Global Affairs wordt in de Volkskrant en Trouw geciteerd over de vraag of Russische geheime diensten zitten te klungelen. Aanleiding zijn meerdere blunders de afgelopen tijd, keer op keer laten de geheim…

De diepzeetelescoop KM3NeT, al een groot succes, krijgt een flinke upgrade. Met een nieuw soort microfoon voor onder water gaat de telescoop proberen het geluid op te vangen dat neutrino’s maken wanneer ze door de zee razen. De verzamelde gegevens zijn ook interessant voor onderzoek naar het leven in…

Het leidt wel eens tot irritaties, dat inloggen op systemen van de universiteit: weer je wachtwoord invoeren en daarna in een app of met een code bevestigen dat jij het echt zelf bent die probeert in te loggen. Dit is waarom het toch écht nodig is om deze stappen te nemen.

Twee Leidse wetenschappers ontvangen een Consolidator Grant van de European Research Council (ERC). Met deze beurs van maximaal twee miljoen euro kunnen zij hun wetenschappelijk onderzoek voortzetten en uitbreiden.

Het Ministerie van Financiën heeft SEO Economisch Onderzoek en Centerdata gevraagd om te onderzoeken in hoeverre het toeslagenstelsel en de dienstverlening van de Belastingdienst/Toeslagen de afgelopen jaren verbeterd zijn. Het onderzoek heeft als doel te bepalen in hoeverre het wettelijk kader, de…

Hier vind je richtlijnen voor het gebruik van apparaten als laptops, tablets en telefoons. Of je nu werkt met een apparaat dat het ISSC voor je heeft aangeschaft, of met een apparaat dat je privé hebt aangeschaft, het blijft belangrijk dat je jouw bestanden veilig opslaat en goed omgaat met vertrouwelijke…

Overweeg je een Kiemaanvraag in te dienen? Leer dan van degenen die je al voor gingen! Hieronder lees je aanbevelingen en inzichten van collega’s die eerder een Kiemproject realiseerden.

Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) organiseerde in samenwerking met Elsevier een reeks online seminars over de uitdagingen rond Reproducible Research. Tijdens de seminars deelden internationale sprekers hun ervaringen met reproduceerbaarheid van onderzoek en werden richtlijnen besproken die kunnen…

Het einde van het jaar betekent vaak terugblikken met lijstjes, overzichten en verhalen. Dit laat zich mooi combineren in een lijst van alle boeken die diverse politicologen van de Universiteit Leiden dit jaar hebben uitgebracht. Op boekengebied hebben deze wetenschappers namelijk zeker niet stilgezeten.…

Niet alleen donkere materie, maar ook gewone materie en donkere energie worden gevolgd in de grootste kosmologische computersimulatie ooit. In de FLAMINGO-simulatie zie je over de loop van miljarden jaren virtuele sterrenstelsels en clusters van sterrenstelsels ontstaan. Dat is geen makkelijke klus:…

Van het kiezen voor de juiste tools tot je scherm vergrendelen als je koffie gaat halen: veilig werken zit hem vaak in kleine handelingen. Met de campagne ‘Check it, hoe veilig werk jij?’ zetten we een maand lang de schijnwerpers op het beschermen van onze informatie en (persoons)gegevens. ‘Je doet…

Eind februari vond opnieuw een succesvolle editie (de vierde!) van het Leidse Alumni in Brussel-evenement plaats. Met een volgeboekte aanmeldlijst beloofde het bij voorbaat al een groot succes te worden. Het evenement vond plaats in het kantoor van Baker McKenzie, midden in het centrum van Brussel.…

Een internationaal team van wetenschappers, geleid door astronomen van de Sterrewacht Leiden, heeft met de James Webb-ruimtetelescoop ontdekt dat belangrijke ingrediënten voor het maken van potentieel leefbare werelden aanwezig zijn in protosterren in een vroeg stadium, waarin nog geen planeten zijn…

De twee instrumenten van ESA’s ruimtetelescoop Euclid hebben hun eerste testopnamen gemaakt. De eerste beelden geven aan dat de ruimtetelescoop zijn wetenschappelijke doelen zal bereiken waarvoor hij is ontworpen - en mogelijk nog veel meer. Euclid zal een 3D-kaart maken van een derde van de hemel,…

Met levenscyclusanalyse (LCA) ontdek je de complete milieu-impact van spullen of productieprocessen. Door Europese regels wordt dat steeds belangrijker.

Is er een plek voor vertaalmachines als Google Translate binnen de Faculteit Geesteswetenschappen? Een nieuwe educatieve website van universitair hoofddocent Lettie Dorst moet studenten en docenten helpen een antwoord te vinden op deze vraag. ‘Het gebruik van AI-tools als Bing en ChatGPT moet niet als…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder wie de Leidse hoogleraar Ewine van Dishoeck heeft voor het eerst het gas benzeen (C6H6) waargenomen in een planeetvormende schijf rond een jonge ster. De waarnemingen vertellen ons meer over het ontstaan van planeten in deze schijf, zoals ook onze aarde.…

Postdoc Willem Bruin werkt sinds vorig jaar samen met Moji Aghajani aan onderzoek naar jongeren met angststoornissen. Zijn werk bouwt voort op zijn promotieonderzoek, waarin hij met grote consortia samenwerkte en machine learning-methoden gebruikte om voorspellende modellen te ontwikkelen ter ondersteuning…

Verschillende groepen mensachtigen leerden waarschijnlijk al veel eerder van elkaar dan tot nu toe werd aangenomen en die kennis werd ook veel verder verspreid. Een studie van archeologen van de Universiteit Leiden naar het gebruik van vuur laat zien dat er 400 duizend jaar geleden al sprake geweest…

Geen enkel kind met autisme is hetzelfde en dus reageerden ook deze kinderen ieder op hun eigen manier op de coronapandemie. Als er naar de groep als geheel wordt gekeken, namen de problemen die deze groep kinderen voor corona liet zien af tijdens de pandemie. Zo werd online onderwijs als prettig…

De uitstoot van broeikasgassen door medicijngebruik is in 24 jaar tijd met 77 procent toegenomen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Leiden, gepubliceerd in The Lancet Planetary Health. Sinds 2008 is de efficiëntie bovendien niet meer verbeterd. CML-promovendus en hoofdauteur Rosalie Hagenaars:…

Het 'Melissa' project versterkt Nederland’s digitale weerbaarheid tegen ransomware door publiek-private samenwerking. Ontdek de successen, zoals de ontmanteling van het Qakbot-botnet, en de inzichten die bijdragen aan een effectievere aanpak van ransomwarecriminaliteit, zowel nationaal als internati…

Hoe voorkom je dat je jouw onderzoeksdata kwijtraakt? Hannah DeLacey, de data steward van de Rechtenfaculteit, vertelt over hoe zij onderzoekers ondersteunt bij datamanagement. Inclusief tips om direct toe te passen.

Computers van wetenschappers staan inmiddels vol met ingewikkelde 3D-modellen, maar voor de uitwisseling van de gegevens is nog geen standaard ontwikkeld. Een nieuwe database moet daar verandering in brengen. Buitenpromovendus Liselore Tissen ontvangt een beurs om er namens Universiteit Leiden (en TU…

Een consortium van onderzoeksfaciliteiten die waterkwaliteit bestuderen, heeft een subsidie ontvangen van NWO. De toegekende 4,18 miljoen euro gaat helpen om de buitenlaboratoria van Universiteit Leiden, NIOO-KNAW, Radboud Universiteit en de WUR te upgraden tot slimme en samenwerkende ‘hubs’.

Jaarlijks sterven er wereldwijd maar liefst 18 miljard kippen, kalkoenen, varkens, schapen, geiten en koeien zonder dat ze op iemands bord te belanden. Leidse onderzoekers Juliane Klaura, Laura Scherer en Gerard Breeman berekenden dit aantal voor het eerst op wereldwijde schaal. ‘Als we die aantallen…

Donderdag 14 oktober 2021 verschijnt het publieksboek Inkomen verdeeld, trends 1977-2019. In de publicatie worden voor het eerst uitkomsten gepresenteerd op basis van de consistent gemaakte inkomensgegevens over veertig jaren.

Sommige kinderen beginnen hun leven met een achterstand. Soms zelfs al voor ze geboren zijn. Een nieuw onderzoeksproject waar professor Wessel Kraaij van de Universiteit Leiden bij betrokken is, onderzoekt hoe data science kan helpen om ook deze kinderen een goede start te geven.

Het project van Rodrigo Ochigame onderzoekt hoe AI wetenschappelijk bewijs herdefinieert. Met de Veni-subsidie wil het project wetenschappers helpen om kritisch te navigeren door deze transformaties.

Maar liefst 33 projecten ontvingen in 2023 een Kiem-beurs. Hoe is het ze vergaan? Olga Bogolyubova deelt ervaringen over haar project ‘Interdisciplinary Approaches to the Study of Safety and Danger in the Digital World’.

Het nieuwe open access boek The Science of Citizen Science bundelt inzichten uit de burgerwetenschap: onderzoek dat wetenschappers samen met burgers uitvoeren. De auteurs van het boek hopen hiermee deze toenemende vorm van wetenschap te bevorderen.

Tijdens het bestuderen van zestien jaar aan meetgegevens van jonge sterren ontdekte de Leidse masterstudent Sam de Regt dat twee van die sterren nog gehuld waren in geboortewolken. Nog niet eerder bracht iemand deze twee sterren zo scherp in beeld. Hij publiceert zijn opschoonmethode en de nieuwe afbeeldingen…

Met behulp van een ZonMw-subsidie gaan het LUMC en de Health Campus Den Haag in samenwerking met hoofdpijnpatiënten onderzoek doen naar de toepassing van een digitaal hoofdpijndagboek. Dit middel kan patiënten helpen om hun migraineaanvallen beter te begrijpen en samen met de arts het beste behandelplan…

In een escape room konden medewerkers hun kennis over veilig digitaal werken testen. Lukte het ze om op tijd een bom te ontmantelen zonder daarbij in phishing mails te trappen of een datalek te veroorzaken?

'Violence as a Population Health Problem' is een van de 33 interdisciplinaire projecten die van start ging dankzij een Kiem-beurs. Het projectteam gaat in een grote patiëntendatabase op zoek naar verbanden tussen geweld en andere gezondheidsproblemen. ‘Geweld kan ook een uiting zijn van andere factoren’,…

Leidenaren hebben samen 2265 soorten gevonden tijdens Expeditie Stadsnatuur. Ongeveer 1300 waarnemers deden mee aan de inventarisatie van de natuur in Leiden. ’Het was een groot succes’, zegt wetenschappelijk coördinator Frederic Lens.

Voor het eerst is onderzocht hoe de gezondheid van gedetineerden voorafgaand aan de detentie verschilt van niet-gedetineerden en in welke mate de gezondheidsproblemen veranderen over de tijd: van vóór naar ná de detentieperiode.

Nu het steeds beter lukt om de moleculaire gegevens van cellen en weefsels te ontsluiten, schept dat ook direct een nieuwe uitdaging. Want hoe vind je uit die enorme hoeveelheid data de juiste informatie voor onderzoek?