De verwachtingen van sterrenkundigen worden al meer dan een jaar overtroffen door de prachtige beelden van de James Webb-telescoop. De foto’s zijn fascinerend om te zien, maar waar kijken we nou eigenlijk naar? Universitair docent Melissa McClure legt uit.

Marjan van Dasselaar is sinds 1 mei de nieuwe ombudsfunctionaris voor medewerkers. Zij zal zich inzetten voor een veiliger werkklimaat binnen de universiteit. ‘Er is veel pijn bij mensen die sociale onveiligheid ervaren. Die pijn moet je altijd serieus nemen.’

Steeds drukker is het in populaire banen rond de aarde voor ruimtevaart. Niet alleen met satellieten, vooral met meer afval, wat onveilig is. Zhuang Tian promoveert op de juridische kant van afgedankte ruimte-apparaten. Wie troep veroorzaakt, moet het weer opruimen.

Reizen in zelfrijdende auto’s of beter functioneren door slimme implantaten onder de huid. Nieuwe technologie kan veel bieden, maar we moeten ons niet laten overrompelen. Dat stelt Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science, in zijn oratie op 21 mei. ‘Er is te weinig discussie over hoe we de toekomst…

Een koffer als boodschapper van quantumwetenschap. Dat is het idee achter QuanTour, een project dat onderzoekers van twaalf Europese universiteiten verbindt. In december streek de koffer neer in Leiden. Een maand later is het tijd om het stokje door te geven aan Kopenhagen. Maar wat gebeurde ermee in…

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

Simulaties kunnen ons veel leren over het heden, verleden en de toekomst van het heelal. Sterrenkundigen gebruiken ze dus graag in hun onderzoek. Des te groter de simulatie, des te beter. Leids onderzoeker Evgenii Chaikin vertelt in KIJK Magazine waarom.

Bij de overgang van het Neolithicum naar het Bronzen Tijdperk vond er een maatschappelijke botsing plaats tussen een door mannen gedomineerde oligarchie (ook wel het patriarchaat genoemd) en het matriarchaat. De laatste slaagde erin kwetsbaarheden in de 'bro-code' uit te buiten om het besturingssysteem…

Donderdag 17 november vond de 25e editie van de Multatulilezing met als thema "Botsende culturen – het menselijke bewaren in onmenselijke situaties" plaats in Breda. Historicus Gert Oostindie was een van de sprekers bij dit evenement.

De ruimte heeft een enorme strategische waarde. Daarom is het belangrijk dat er spelregels zijn, daar heeft iedereen baat bij.

Onderzoek

Op dinsdagavond 22 augustus is onze zeer dierbare collega Jo Hermans overleden. Jo was al enige tijd ziek, maar bleef tot op het laatst goedgemutst van het leven genieten. Hij heeft heel veel voor de universiteit Leiden betekend, en zal door velen met warme herinneringen worden herdacht.

In deeltjesversnellers worden elementaire deeltjes opgejaagd tot bijna de lichtsnelheid om ze vervolgens op elkaar te laten botsen. En dat met steeds hogere snelheden om de allerkleinste deeltjes te onderzoeken. Hoogleraar Theoretische Tatuurkunde Koenraad Schalm werpt hier licht op in Trouw.

Zonder academische vrijheid zouden we misschien geen antibiotica hebben, en geen diepgaand begrip van het menselijk gedrag. Literaire kritiek, klimaatmodellen, en ecologisch herstel zouden sterk zijn beperkt, net als ethische reflectie op kunstmatige intelligentie, rechtvaardigheid, trauma, opvoeding,…

Oratie

De tiende International Conference on Rapa Nui (Easter Island) and the Pacific zal een speciale editie worden met een verzoenend karakter. Er wordt stilgestaan bij het dodelijke schietincident in 1722, waarbij Nederlanders een tiental Paaseilanders doodschoten. De conferentie wordt gehouden in Leiden…

Je belastingsaangifte, Netflixen of autorijden: steeds meer dagelijkse activiteiten worden ondersteund door computerapplicaties. En omdat het zo moeilijk en duur is om software grondig te testen, zitten er in de meeste applicaties fouten. Promovendus Benjamin Lion maakte een wiskundig framework om dit…

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

Leidse wetenschappers en bedrijven ontvangen 1,37 miljoen euro om technologie voor de Einsteintelescoop te ontwikkelen. Deze ondergrondse telescoop gaat zwaartekrachtgolven meten en moet dus extreem gevoelig zijn. Het consortium doet daarom onderzoek naar het dempen van trillingen bij temperaturen rond…

Houthi-rebellen vallen schepen aan in de Rode Zee. De alternatieve omleiding via Zuid-Afrika is duur, terwijl een route via Antarctica maar één week kost. Vroeger nog een ‘no-go zone’, inmiddels een denkbaar alternatief. Pas wel op voor de nucleaire onderzeeërs…

Op de ESO-sterrenwacht La Silla in Chile zijn er drie Nederlands-Belgische telescopen in werking getreden. Deze zogeheten BlackGEM-array zal de zuidelijke hemel scannen om op jacht te gaan naar kosmische gebeurtenissen die zwaartekrachtgolven produceren, zoals fusies van neutronensterren en zwarte gaten.…

Nieuw LUMC-onderzoek verandert ons begrip van de werking van cellen. Wetenschappers ontdekten dat het eiwit CFAP20 een soort ‘verkeersregelaar’ op DNA is. Zonder dit eiwit ontstaat er chaos, mogelijk met kanker tot gevolg. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Nat…

Pita Limjaroenrat (45) stond op het punt premier van Thailand te worden, maar in 2024 ontbond het Constitutionele Hof zijn progressieve Move Forward Party en verbood hem politiek actief te zijn. Hij reflecteert nu op de beleidswaarden die de partij groot maakten.

De ontmoeting tussen president Zelensky en Donald Trump markeert een historisch kantelpunt, stelt Rob de Wijk in zowel RTL Nieuws als EenVandaag.

Bram Klievink, Hoogleraar Digitalisation and Public Policy, vertelt in Trouw over waarom de overheid zo vaak de mist in gaat met dubieuze algoritmes.

Op vrijdag 15 januari werden tijdens de online LUCAS Nieuwjaarsborrel maar liefst twee winnaars van de LUCAS Dissertatieprijs 2020 bekendgemaakt. De genomineerden voor deze prijs waren Ingrida Bakutyte, Kai-Wen Chiu, Frederik Knegtel, Kasper van Ommen, Steven Ooms, Lieke Smits, Coen van 't Veer, en…

De eurocrisis van 2010 leerde ons dat het in de eurozone ontbrak aan economische harmonie en dat er fiscale integratie nodig is voor een stabiele euro. Kan deze integratie bestaan zonder te botsen met de nationale belangen van de lidstaten? Promovendus Frederik Behre onderzocht dit en verdedigt zijn…

Voedselzekerheid raakt aan mensenrechten, internationaal recht en duurzame ontwikkeling. Deze kaders zijn geen losse werelden, maar diep met elkaar verweven; iets wat schrijnend duidelijk wordt in tijden van klimaatcrisis, gewapend conflict en ongelijkheid.

Met het symposium ‘Hester’s Highlights’ nam de universiteit op 13 januari afscheid van rector magnificus Hester Bijl. De onderwerpen typeerden een turbulent decennium, zoals het bewaken van de academische vrijheid en grote maatschappelijke onrust. En hoe blikte Bijl zelf terug?

Van telescopen tot sciencefiction: in één semester ontdekken studenten zonder natuur- of sterrenkundige achtergrond het heelal. De eerste lichting studenten begon afgelopen maand aan de nieuwe minor Our Universe.

Flitsende leptonen en knallende quarks: wartaal? Welnee. De lezingenreeks Expeditie deeltjesfysica neemt je mee naar de wereld van de allerkleinste deeltjes.

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Van een space race tussen miljardairs tot de lancering van tienduizenden minisatellieten: het wordt steeds drukker in de ruimte. Dat betekent meer dan genoeg werk voor Tanja Masson-Zwaan, universitair docent aan het Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimterecht. Want wie bepaalt en bewaakt de…