Op 16 december 2023 is onze gewaardeerde en geliefde oud-collega prof.dr.ir. Bert Peletier overleden.

De Universiteitsbibliotheek Leiden heeft een internationaal unieke collectie onofficiële poëzie uit China. Deze poëzie verschijnt buiten het Systeem en doet dat al zo’n vijftig jaar. Ze is invloedrijk maar tegelijk lastig te vinden, want verspreiding vindt plaats via informele netwerken. Om die paradox…

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…

Astronomen hebben met gegevens van de Gaia-ruimtetelescoop 55 hogesnelheidssterren ontdekt, afkomstig uit de jonge stercluster R136 in de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van de Melkweg. Daarmee is het aantal bekende ‘wegrensterren’ in dit gebied vertienvoudigd. Het team astronomen, met…

Jager-verzamelaars vergaren hun voedsel met complexe gender-specifieke verzameltechnieken voor een relatief stabiele en diverse toevoer van energie. Nieuw onderzoek toont aan dat de specialisatie van jongens en meisjes al op zeer jonge leeftijd start. Waarschijnlijk ontwikkelden mensen hierdoor een…

Mensen werken niet alleen liever samen met leden van hun eigen ingroup, ze concurreren er ook liever mee, lieten Leidse onderzoekers in een sociaalpsychologische studie in 51 landen zien. Dit ‘nasty neighbor’- effect was een grote verrassing voor de onderzoekers, totdat ze in studies over dieren doken.…

Hoe klinkt het als je zelf woorden maakt in het Chichewa? Kun je hiërogliefen ontcijferen na één workshop? Tijdens de eerste editie van de Avond van de Talen in het gloednieuwe Herta Mohrgebouw kregen bezoekers antwoord op deze en nog veel meer vragen. Met een uitverkocht programma, een bruisende sfeer…

Geef organismen zoals planten en dieren de vrijheid om zich te verplaatsen, op elkaar te reageren en in hun levensbehoeften te voorzien. Dan zullen ze vanzelf floreren, stelt hoogleraar Geert de Snoo. Onze bemoeienis werkt herstel alleen maar tegen.

De twee instrumenten van ESA’s ruimtetelescoop Euclid hebben hun eerste testopnamen gemaakt. De eerste beelden geven aan dat de ruimtetelescoop zijn wetenschappelijke doelen zal bereiken waarvoor hij is ontworpen - en mogelijk nog veel meer. Euclid zal een 3D-kaart maken van een derde van de hemel,…

Twintig jaar geleden verliet de succesvolle hoogleraar Nederlandse letterkunde tot de Romantiek Frits van Oostrom de Leidse faculteit Geesteswetenschappen om universiteitshoogleraar in Utrecht te worden. Maar zijn Leidse vakgenoten zijn hem niet vergeten, integendeel! Vanwege Van Oostroms naderende…

Deze column is anders dan alle eerdere. Normaal belicht ik één dag uit de voorgaande twee weken, van de vroege ochtend tot de late avond. Vandaag kijk ik terug op de afgelopen twee weken, in feite op de afgelopen maanden. Die zijn gekleurd door het moeilijkste dossier waar ik in mijn loopbaan mee te…

Dankzij snelle ontwikkelingen in de DNA-techniek komen wetenschappers steeds meer te weten over de menselijke genetica. Om dit DNA-onderzoek enigszins te reguleren, komt een internationale groep wetenschappers nu met vijf ethische richtlijnen. De Leidse archeoloog Marie Soressi – een van de ondertekenaars…

Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Franz Wurm ontwikkelt in samenwerking met PLNT workshops ondernemerschap voor masterstudenten Klinische Psychologie. ‘We willen studenten leren van passieve consument naar actieve bijdrager…

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

Archeologische vondsten voor de kust van Java geven nieuwe inzichten in de leefwereld van de Homo erectus. Dankzij schedelfragmenten en andere fossiele resten ontstaat een veel completer beeld van hoe en waar deze vroege menssoort leefde, vertelt de Leidse archeoloog Harold Berghuis.

Mensen en bonobo’s tonen opvallende overeenkomsten én verschillen als ze foto’s van soortgenoten zien. Beiden zijn meer geïnteresseerd in foto’s van soortgenoten die emoties vertonen. Maar mensen letten vooral op foto’s van bekenden en bonobo’s op die van onbekende soortgenoten. Dat blijkt uit onderzoek…

Over de zorg voor transgender jongeren bestaan uiteenlopende meningen. Lieke Vrouenraets onderzocht de ethische dilemma’s.

Jasper Knoester startte op 1 januari als onze nieuwe decaan. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Wist u dat promovendi ook alumni zijn van uw alma mater? Leuk om een keer een gepromoveerde alumna én haar onderzoek in een flits in het zonnetje te zetten. Daarbij viert onze UNICEF-leerstoel Kinderrechten haar tiende verjaardag deze maand.

Een internationaal onderzoeksteam heeft voor het eerst het moment vastgesteld waarop zich planeten begonnen te vormen rond een andere ster dan onze zon. Met behulp van de ALMA-telescoop, waarin de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner is, en de James Webb ruimtetelescoop (JWST), hebben ze het…

Dove en slechthorende kinderen kunnen, ondanks medische ondersteuning, soms moeilijk meekomen op het schoolplein. Verrassend genoeg vonden twee promovendi bij onderzoek in China en Portugal dat deze kinderen zich emotioneel nauwelijks anders ontwikkelen dan hun horende klasgenootjes.

Het College van Bestuur laat door een postdoc een eenjarig vooronderzoek doen naar het koloniale en slavernijverleden van de Universiteit Leiden.

Gezondheidsgegevens zijn noodzakelijk voor wetenschappelijk onderzoek. Tegelijkertijd moeten deze gegevens goed worden beschermd. Irith Kist zocht in haar proefschrift naar de balans in de bescherming en uitwisseling van gezondheidsgegevens.

Universitair docent Anna Dlabacova krijgt een Starting Grant van de European Research Council. Ze gaat de beurs van ongeveer 1,5 miljoen euro gebruiken om onderzoek te doen naar het Nederlandstalige getijden- en gebedenboek.

Het academisch jaar 2022-2023 is alweer voor de helft voorbij. En in de Faculteitsraad heeft men niet stilgezeten! Stafleden Gert-Jan Lelieveld en Tim Mickler praten ons bij over het Visie- en Strategieplan en wat ze met de extra uren voor raadswerk doen.

Dit jaar begon het project 'Monarchy in Turmoil'. Dit project bracht twee nieuwe onderzoekers naar het Instituut voor Geschiedenis: PhD-kandidaat Quinten Somsen en postdoc Joost Welten. Hieronder stellen zij zich voor en lichten zij hun project toe.

Museum Jan Cunen in Oss presenteert de allereerste overzichtstentoonstelling van de rijkste graven uit de vroege ijzertijd (800-500 v.Chr.), inclusief de iconische Vorst van Oss. De Leidse archeoloog Richard Jansen was gastconservator en vertelt met de tentoonstelling het verhaal over begrafenisrituelen…

Onderzoekers aan de Universiteit Leiden gaan dit jaar nauwer samenwerken met collega's van negen partneruniversiteiten binnen Una Europa. Aan drie onderzoeksprojecten is tot € 40.000 aan startfinanciering van Una Europa toegekend om vragen op het gebied van democratie en AI, trackingtechnologie en…

UNESCO Nederland heeft ‘De Ondergedoken Camera’ - een groep Amsterdamse fotografen die de gevolgen van de Duitse bezetting en het verzet illegaal in beeld heeft gebracht - erkend als documentair werelderfgoed. Hun foto’s uit de periode 1943-1945 laten zien hoe de oorlogsjaren zijn geweest.

Als wiskundige ontleedde Fred Rohde (1948) de wereld van getallen. Als fotograaf dook hij in demonstraties. Nu reconstrueert hij de oorlogsjaren van zijn moeder. Een verhaal over een bijzonder verblijf bij een Oostenrijkse familie, de uitvinders van asbestcement.

De prehistorische bewoners van de Lage Landen volgden duizenden jaren hun eigen koers in vergelijking met de rest van Europa. De uitzonderlijke regio speelde later juist een sleutelrol in ingrijpende Europese veranderingen. Een internationaal team publiceerde deze ontdekking in Nature.

Hoe meer onderzoeksgegevens we bundelen, hoe beter we nieuwe behandelingen voor kanker kunnen vinden. Maar hoe zorgen we dat patiëntgegevens veilig blijven als we ze delen? Leidse onderzoekers gaan deze uitdaging aan in een groot Europees project.

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Russische militaire concepten die in de late 19e en vroege 20e eeuw zijn ontwikkeld, bestaan nog steeds en hebben hun strategische relevantie nog niet verloren. De Russen gebruikten ze om de Krim te annexeren en passen ze nu toe in de oorlog in Oekraïne. Hoewel de concepten al lang bestaan, betekent…

Leidse astronomen hebben met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Noord-Chili een nieuw gedetailleerd beeld gemaakt van het centrum van onze Melkweg. Hiermee kunnen ze het leven van sterren in het meest extreme gebied van ons sterrenstelsel onderzoeken. De Leidse wetenschappers,…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Wat vonden geleerden in de middeleeuwen van de boeken die ze lazen? In haar oratie vertelt hoogleraar Mariken Teeuwen over de teksten die ze in de kantlijn schreven.

Uit alle hoeken van de universiteit brengen ouders hun kinderen naar De Kattekop. Dit universitaire kinderdagverblijf bestaat 45 jaar en aan het roer staat directeur Ellen Buschman. Hoe komt haar studie psychologie van pas in haar werk?

Leidse onderzoekers hebben een verrassende manier ontdekt om piepkleine druppeltjes van moleculen in levende organismen te vormen en te sturen. Het onderzoek opent deuren naar slimme biomaterialen, gerichte medicijnafgifte en misschien zelfs nieuwe inzichten over hoe het leven op aarde ooit begon.

Alex Colling noemt zijn bachelor-afstudeeronderzoek zelf ‘het hoogtepunt van zijn tijd in Leiden’. En dat resulteerde volgens zijn begeleiders in een uitmuntende thesis, met veel aandacht voor detail. De Wis- en Natuurkunde-student werkte aan een wiskundige beschrijving van monopolen: hypothetische…

Kinderen met een politiecontact zijn niet voorbestemd om een aanhoudend crimineel ontwikkelingspad te volgen. Dat blijkt uit onderzoek van Babette van Hazebroek, die op 27 mei 2021 haar proefschrift verdedigt.

Lezing, Blue History Network Graduate Forum

Oriëntatie op de arbeidsmarkt is één van onze onderwijsvisie-ambities (Learning@LeidenUniversity).

Promotie

Debat

Festival, Open Huis