Emeritus hoogleraar Theoretische Natuurkunde Wim van Saarloos ontving vorige week vrijdag het eredoctoraat van de Universiteit Twente. Naast zijn werk aan de Universiteit Leiden, was Van Saarloos tot juni 2020 voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Akademie der Wetenschappen (KNAW) en gaf hij leiding…

Universitair docent Vincent Chang kwam in verschillende media aan het woord over de Chinese herdenking van de Tweede Wereldoorlog.

Op zoek gaan naar sporen uit de Tweede Wereldoorlog, zoals bomkraters, loopgraven en munitiedepots? Scars of War is een project waarbij deelnemers hier naar op zoek kunnen gaan via een online platform op hoogtekaarten van de Utechtse Heuvelrug en het Gooi. Verschillende media rapporteerden over dit…

Een goud- en zilverschat van munten en sieraden uit de vroege Middeleeuwen is opgedoken in Twente. Waarschijnlijk werden de kostbaarheden bewust achtergelaten. De Volkskrant interviewde archeoloog Frans Theuws over deze unieke vondst.

Iedereen kan meedoen aan het project Scars of War, het burgerwetenschapsonderzoek waarbij deelnemers via een online platform op hoogtekaarten van de Utrechtse Heuvelrug en het Gooi op zoek gaan naar sporen uit de Tweede Wereldoorlog, zoals bomkraters, loopgraven en munitiedepots. Meedoen kan gewoon…

Nederland werd op 10 mei 1940 volkomen verrast door de aanval van het Duitse leger. Toch? In zijn proefschrift ontkracht Wouter Linmans het idee dat de Tweede Wereldoorlog Nederland overviel. ‘Vanaf 1935 wilden alle grote politieke partijen investeren in het leger.’ Promotie op 20 mei.

Verhalen over verzet in de Tweede Wereldoorlog komen in de Nederlandse geschiedschrijving ruim aan bod: Hannie Schaft, Erik Hazelhoff Roelfzema en hoogleraar Cleveringa zijn enkele van de bekendste. Maar deze verhalen richten zich grotendeels op het Nederlandse nationale perspectief. Aan de andere kant…

Wouter Linmans is in het radioprogramma OVT geïnterviewd over zijn proefschrift 'De oorlog van Morgen'. Hij vertelt dat Nederlanders de Tweede Wereldoorlog wel degelijk zagen aankomen en dus niet naïef waren, zoals vaak wordt gedacht.

Wouter Linmans promoveerde aan de Universiteit Leiden op het proefschrift ‘De oorlog van morgen. Nederlandse beeldvorming van een volgende oorlog in 1918-1940’. Hij onderzocht hoe mensen in het interbellum in Nederland dachten dat een volgende oorlog eruit zou gaan zien. Waar waren ze bang voor?

UNESCO Nederland heeft ‘De Ondergedoken Camera’ - een groep Amsterdamse fotografen die de gevolgen van de Duitse bezetting en het verzet illegaal in beeld heeft gebracht - erkend als documentair werelderfgoed. Hun foto’s uit de periode 1943-1945 laten zien hoe de oorlogsjaren zijn geweest.

De slag om Iwo Jima in de Stille Oceaan had grote gevolgen voor het verloop van de Tweede Wereldoorlog. Universitair hoofddocent Ethan Mark vertelt er meer over bij ‘Spraakmakers.’

In de Tweede Wereldoorlog werden uit geen enkel West-Europees land zoveel Joden weggevoerd als uit Nederland. In de documentaire 73 procent vertelt universitair docent Bart van der Boom hier meer over.

Podcastmakers Leidse Schatten (bekend van hun serie over Leidse onruststokers) komen op 4 en 5 mei met een tweedelige-podcastspecial over de Tweede Wereldoorlog. In deze special worden de verhalen verteld van twee Leidenaren in de oorlogsjaren: een Joodse dagboekschrijver en een verzetsvrouw met Friese…

Naar aanleiding van Dodenherdenking schoof universitair docent Karwan Fatah-Black aan bij het radioprogramma ‘Met Mandy!’ om het te hebben over lessen die we uit het verleden kunnen trekken met betrekking tot fascisme, racisme en genocide.

In de nieuwe serie ‘De Joodse Raad’ staan Joodse bestuurders ten tijde van de Tweede Wereldoorlog centraal. Universitair docent Bart van der Boom heeft advies gegeven over de historische accuratesse, schrijft NRC.

Op social media regent het grappen over ‘Barbenheimer’. In Japan kunnen ze daar niet altijd om lachen. Hoogleraar Katarzyna Cwiertka en universitair docent Michael Crandol leggen in NRC uit hoe dat zit.

In voormalig concentratiekamp Bergen-Belsen is 12 september een gedenksteen onthuld voor hoogleraar en verzetsheld Ben Telders.

Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van oorlog, conflict en herinnering, is dit jaar de nieuw Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden.

Gert Oostindie, emeritus hoogleraar Koloniale en postkoloniale geschiedenis, is dit jaar de nieuwe Cleveringahoogleraar van de Universiteit Leiden. Hij is op 4 oktober door de universiteit benoemd. In zijn oratie op 24 november, getiteld Moed en Miskenning, spreekt hij over (academische) vrijheid in…

In het collectieve geheugen is lang hard geoordeeld over de Joodse Raad. Dat beeld behoeft bijstelling, beargumenteert universitair docent Bart van der Boom in zijn nieuwe boek ‘De politiek van het kleinste kwaad’.

Deze week werd bekend dat een oud-FBI-rechercheur Vince Pankoke mogelijk had ontdekt wie Anne Frank heeft verraden aan de Duitse politie. Het zou gaan om notaris Arnold van den Bergh, lid van de Joodse raad, die adressen met onderduikadressen zou hebben doorgespeeld. Historicus Bart van der Boom vertelt…

Universitair docent Bart van der Boom was te gast bij M om de praten over de excuses van de uitgeverij van het boek over de mogelijke verrader van Anne Frank.

Universitair docent Bart van der Boom verscheen in verschillende media om te vertellen over zijn nieuwe boek over de Joodse Raad. In het boek legt hij uit waarom de Joodse Raad hielp bij de deportatie van de Joden.

Universitair docenten Bart van der Boom en Patrick Dassen maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2022. Hun beider boeken staan op de shortlist.

Historicus Jan Grabowski en socioloog Barbara Engelking houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. Zij schreven een kritisch boek over de Holocaust in Polen en werden daarvoor aangeklaagd.

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog kende Leiden de grootste Indonesische studentengemeenschap van Nederland. Veel van deze studenten belandden in het verzet tegen de Duitse bezetter. Daarna vochten sommigen van hen voor een onafhankelijk Indonesië.

Op 4 mei herdacht de Universiteit Leiden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog uit onze universitaire gemeenschap. Alumni, (oud)medewerkers van de universiteit en studenten kwamen bijeen voor dit Uur van Herinnering.

De jaarlijkse dodenherdenkingen op de Dam en Waalsdorpervlakte, de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden en de Cleveringa-oratie zelf: onze omgang met de geschiedenis is vaak vooral ritueel, vertelt Cleveringahoogleraar Frank van Vree die op 27 november zijn oratie uitspreekt.

Holocaust-onderzoekers Barbara Engelking en Jan Grabowski houden op 26 november samen de Cleveringa-oratie. In Polen werden ze aangeklaagd vanwege hun kritische publicaties. Wat dat doet met hen? ‘Dit is een poging om ons uit te putten.'

Als twaalfjarig meisje raakte Nicky van de Beek geïntrigeerd door de graftomben in het Egyptische Sakkara. Inmiddels promoveert ze erop, net als een andere Leidse Egyptologe decennia eerder. Herta Mohr beet zich tijdens de Tweede Wereldoorlog vast in haar onderzoek. Nu is ze de naamgeefster van het…

Bijna 81 jaar na zijn befaamde speech tegen de Duitse bezetter, wordt de Leidse hoogleraar Rudolph Pabus Cleveringa herdacht in zijn Groningse geboortestad Appingedam. Op 12 november wordt daar een standbeeld onthuld en zijn er diverse andere activiteiten.

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

Op vijf mei vieren wij de vrijheid, een groot goed dat niet vanzelfsprekend is. Wij vroegen studenten en medewerkers wat vrijheid voor hun betekent.

Congres/symposium

Lezing, Studium Generale

Hoe beïnvloeden heftige oorlogservaringen verschillende generaties? Studenten maakten een video over aangrijpende familieverhalen. Ze interviewden medestudenten en schrijfster Dubravka Ugrešić. De première was op 4 mei tijdens 'Uur van Herinnering'. Bekijk deze online herdenking.

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Alumni-activiteit, Merlijnlezing

Nu er weer oorlog woedt in Europa lijkt de vraag wanneer je opstaat tegen onrecht weer actueler dan ooit. In zijn Cleveringa-oratie op 24 november zal historicus Gert Oostindie ingaan op de vraag: waarom was de koloniale overheersing heel lang bijna geen thema in Leiden?

Symposium

Universitair docenten Dennis Bos en Bart van der Boom zijn te zien in de documentairereeks 'Wilhelmina, een leven voor de troon'.

Het consortium Advanced Nano-electrochemistry Institute Of the Netherlands (ANION) krijgt een Zwaartekracht-subsidie van 23,6 miljoen euro voor onderzoek naar elektrochemische processen die van belang zijn voor de energietransitie. Daarnaast zijn er nog vier gehonoreerde consortia met een Leidse dee…

Op 20 september verwelkomden de collega's van de Universiteit Leiden, Gianclaudio Malgieri, Michael Klos, Simone van der Hof, Constanta Rosca, Maria-Lucia Rebrean en Maëlle Picout, met veel plezier de leden van het RESOCIAL-consortium om de start van het project te vieren.

Gianne Derks is per 1 mei benoemd tot de nieuwe wetenschappelijk directeur van het Mathematisch Instituut. Derks volgt Hermen Jan Hupkes op die de rol tijdelijk waarnam. Derks is benoemd voor een periode van vier jaar.