Overblijfselen uit het verleden liggen voor een groot deel verborgen in rivieren, meren en zeeën. Helaas kijken we zelden onder water, en onbekend maakt onbemind. Martijn Manders vertelt in zijn oratie waarom onderwaterarcheologie zo belangrijk is voor het begrijpen van onze geschiedenis.

Als meisje van zes jaar oud wist Barbara Gravendeel het zeker: ze wilde bioloog worden. Het zaadje hiervoor werd geplant in de tuin van haar ouderlijk huis. Een oude hoogstamboomgaard met een enorme haag eromheen. Sinds 1 mei is ze wetenschappelijk directeur (prefect) van de Hortus botanicus en vallen…

Moet het strafrecht een grotere rol krijgen bij de bescherming van de democratie? Hoogleraar Jeroen ten Voorde pleit in zijn oratie voor voorzichtigheid.

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

Eigenlijk houdt ze er niet van om in de schijnwerpers te staan, maar om de servicedesk op de kaart te zetten doet ze veel. Dus ook uit haar comfortzone stappen voor een interview. Als medewerker van de servicedesk is Brigitte Kraakman een bekend gezicht binnen de faculteit. ‘Mijn valkuil is dat ik iedereen…

Natuurkundige Sense Jan van der Molen onderzoekt materialen die niet in de natuur bestaan. ‘Het is fascinerend om te zien hoe de eigenschappen van een materiaal veranderen als we het superdun weten te maken.’ Op 21 oktober spreekt hij zijn oratie uit.

Zowel opsporingsdiensten als cybercriminelen maken dankbaar gebruik van de kansen die digitale technologieën bieden. De inzet hiervan door beide groepen zorgt voor inbreuk op privacy van burgers. De huidige wetgeving schiet tekort in de bescherming hiertegen, concludeert hoogleraar Privacy en Cybercrime,…

Zoekmachines proberen steeds beter onze vragen te beantwoorden. En chatbots gaan steeds vaker het internet op om op zoek te gaan naar relevante bronnen. ‘Zoekmachines en chatbots zullen steeds meer vervlochten raken’, zegt hoogleraar Suzan Verberne.

“Er komt heel veel op je af, maar het is razend interessant.” Serge Rombouts, hoogleraar Methoden van Cognitieve Neuroimaging, heeft het over zijn nieuwe functie in het bestuur van het Instituut Psychologie. Zijn aanstelling als bestuurslid is nog pril. Pas sinds februari van dit jaar heeft hij een…

Waar de Rekenkamer vroeger eens per jaar een onderzoek uitvoerde, krijgt de gemiddelde ambtelijke organisatie er tegenwoordig een paar per jaar te verwerken. Is dit nodig omdat er tegenwoordig zoveel fout gaat? Welnee, betoogt bijzonder hoogleraar Sjoerd Keulen.’

Wat begon met een groot vel papier uit de V&D, groeide uit tot een van de grotere herendisputen van Quintus. Hoogleraar Gerard van Westen kijkt terug op een studententijd die hem meer bracht dan borrels alleen.

Wetenschap gedijt bij vrijheid, veiligheid en stabiliteit. Maar wat als die basisvoorwaarden ontbreken? Wat als collega’s wereldwijd bedreigd, vervolgd of gedwongen tot vluchten worden?

Elise Sarton gebruikt haar oratie om haar vakgebied, anesthesiologie, eens goed voor het voetlicht te brengen.

Er gaat veel mis met de behandeling van patiënten met PTSS als gevolg van jeugdtrauma. Bijzonder hoogleraar Maartje Schoorl wil dat oplossen door wetenschappelijk onderzoek en praktijk nader tot elkaar te brengen. Oratie op vrijdag 29 april.

Ruurd Halbertsma combineert zijn werk als conservator en bijzonder hoogleraar met thrillers schrijven. ‘Ik reageer liever zo op de discussie over roofkunst dan door aan te schuiven bij talkshows.’

De strijd tegen opstandelingen, guerrilla’s en verzetsbewegingen is bij experts en militairen een ‘uitermate impopulair’ onderwerp, zegt bijzonder hoogleraar militaire geschiedenis Thijs Brocades Zaalberg in zijn oratie. Hij waarschuwt dat het een vergissing is om deze vormen van irreguliere oorlogvoering…

Onderzoek naar ons koloniale en slavernijverleden, openhartige gesprekken bij een Keti Koti-tafel, tentoonstellingen, lezingen en podcasts die de link leggen tussen heden en verleden. Op vele manieren sloten medewerkers en studenten aan bij het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Hoe deden…

Dr. Claartje Levelt, werkzaam binnen LUCL en LIBC, is een internationaal erkend expert op het gebied van de eerste taalverwerving. Ze onderzoekt hoe het taalsysteem van de grond komt bij baby’s en jonge kinderen, wat daarbij de interactie is tussen taalwaarneming en taalproductie en wat voor leermechanismen…

Universitair hoofddocent Engelse literatuur Nadine Akkerman ontvangt voor haar werk op het gebied van Engelse letterkunde en (vrouwen)geschiedenis de Dr. Hendrik Muller Prijs 2021, een bedrag van 25.000 euro.

Techniek, medische kennis, sociale maatregelen en de inrichting van de leefomgeving: ze zijn allemaal nodig om tot een gezondere samenleving te komen. Veertien Zuid-Hollandse wetenschappers, waaronder die van de Universiteit Leiden, pleiten in een reeks interviews voor een integrale zorgaanpak.

Als het aan universitair docent Evelien Walhout ligt, weten we over een jaar precies waaraan Haarlemmers en Zwollenaren een eeuw geleden overleden. Samen met collega’s van andere universiteiten is ze het platform doodsoorzaken.nl gestart. ‘Ergens rond de eeuwwisseling zie je een overgang van epidemische…

Door het jaar heen is masterstudent Berber Kommerij druk met het analyseren van middeleeuwse en vroegmoderne boeken en schilderijen. Iedere zomer vertrekt ze echter naar de Noorse fjorden om daar zeekajaktoers te verzorgen. ‘Watersport is een grote liefde.’

Hard werk, gelukte en mislukte experimenten, dwaalsporen en toeval. Slechts zelden komen wetenschappelijke ontdekkingen tot stand door een eenmalige geniale ingeving. Wetenschap is het verhaal van mensen getekend door doorzettingsvermogen en tegenslag, geduld en ongeduld, concurrentie, miskenning en…

De virtuele tentoonstelling Gold Matter is nu live en kan online worden bezocht. Deze tentoonstelling is het resultaat van een samenwerking tussen kunstenaars, leden van mijnbouwgemeenschappen, en onderzoekers van het Gold Matters project. De tentoonstelling toont verschillende foto's, video's en kunstwerken…

Deze week (29 mei t/m 6 juni) vieren we in Nederland de 86e editie van de Boekenweek, Een uitgelezen moment om een aantal recente boeken van onze wetenschappers extra in het zonnetje te zetten.

Het is voor het eerst gelukt om een brief uit de zeventiende eeuw te lezen zónder het zegel te verbreken en zo het waardevolle fysieke bewijsmateriaal te behouden. Met geavanceerde technologie wist een internationaal onderzoeksteam de brief digitaal te openen. Nadine Akkerman, universitair hoofddocent…

Donderdag 14 oktober 2021 verschijnt het publieksboek Inkomen verdeeld, trends 1977-2019. In de publicatie worden voor het eerst uitkomsten gepresenteerd op basis van de consistent gemaakte inkomensgegevens over veertig jaren.

Om burgers echt goed te kunnen helpen, moeten professionals soms durven afwijken van de regels. Dat was de rode draad tijdens de bijeenkomst over rebelse professionals in zorg en welzijn op 15 oktober in Den Haag.

Met een Maastrichtse bachelor op zak en een passie voor infectieziekten startte Violette Defourt vlak voor coronatijd haar studie in Leiden. Vier jaar later leidt ze haar eigen biotechbedrijf dat diagnostiek radicaal wil versnellen.

Wat valt er te leren over Bangladesh dat niet op Google te vinden is? Op die vraag kregen bachelorstudenten van International Studies en Southeast Asian Studies vrijdag 24 september antwoord. In een goedgevulde collegezaal gaf de ambassadeur van Bangladesh, Riaz Hamidullah, een lezing over zijn land…

Een succesvolle reeks lezingen over interieur, een symposium over hemelbedden en een nieuwe reeks studiemiddagen in het vooruitzicht: universitair docent Alexander Dencher weet een groeiend publiek aan zich te binden. Hoe doet hij dat? En wat maakt juist de geschiedenis van interieur zo leuk?

Met haar spannende onderzoek naar strafrechtelijke waarheidsvinding in Europa sleept Linda Geven dit jaar de Gratama Wetenschapsprijs voor jonge talentvolle wetenschappers in de wacht.

Voor de achtste keer organiseert Japanstudies het Artist in Residence Programme waarbij Japanse kunstenaars workshops geven aan de Universiteit Leiden. Dit jaar de eer aan Seki Izuru en het traditionele Sumi-e schilderen.

Drie docenten van de Universiteit Leiden hebben een Comenius-onderwijsbeurs gekregen van 100.000 euro binnen het Senior Fellows-programma. Met de beurs kunnen ze samen met hun projectteams hun eigen onderwijs innoveren.

Warja Tolstoj, alumna Kunstgeschiedenis, heeft de Ted Meijerprijs 2021 gewonnen. De prijs is vernoemd naar de voormalige directeur van het KNIR (Koninklijk Nederlands Instituut in Rome) en wordt jaarlijks uitgereikt aan de beste MA/ReMa-scriptie of PhD in de Geesteswetenschappen.

Een CT-scanner voor de behandeling van oogkanker, energiezuinige software voor de toekomst en een test om mannelijke kuikeneieren te identificeren. Drie projecten van wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen geld vanuit het Open Technologieprogramma van wetenschapsfinancier NWO, waaraan ook…

Wat bepaalt gezond gedrag, en hoe bevorder je gezonde keuzes en routines? Slechts enkele vragen waarmee prof. dr. Marieke Adriaanse zich bezighoudt als recent benoemde hoogleraar Gedragsinterventies in Population Health Management bij de Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum…

Collegeleden Annetje Ottow en Hester Bijl bezochten onlangs het Leiden University Centre for Linguistics (FGW) en het Mathematisch Instituut (FWN). Het was het begin van een serie bezoeken aan instituten van onze universiteit, waarbij gesprekken met onderzoekers, docenten en ondersteunende professionals…

Zorgprofessionals in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) kunnen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) snel en gemakkelijk berekenen of een coronapatiënt ernstige longschade heeft opgelopen. Dit doen ze door een CT-scan door de AI-software van het programma CAD4COVID-CT te halen.

De komst van Molukse militairen en hun gezinnen, treinkapingen in Drenthe en de Molukse band Massada: de kennis van de doorsnee Nederlander over de Molukken en hun bewoners houdt daarmee wel zo’n beetje op. En dat is jammer want de Molukse geschiedenis heeft zoveel meer te bieden, waaronder de Molukse…

De jonge Leidse onderzoekers Alisa van de Haar en Marleen Kunneman ontvangen een KNAW Early Career Award. De prijs, jaarlijks toegekend, beloont hun uitzonderlijke prestaties met een bedrag van 15.000 euro en een uniek kunstwerk.

Pim Overgaauw is op zijn best als hij anderen kan ondersteunen. Zijn nieuwe functie als instituutsmanager van het Mathematisch Instituut is dan ook op zijn lijf geschreven. ‘Ik wil er vooral voor zorgen dat wiskundigen lekker wiskunde kunnen doen.’

Waarom is empirisch-juridisch onderzoek van belang voor de rechtspraktijk en het wetenschappelijke onderzoek? Op die vraag kregen masterstudenten van de afstudeerrichtingen civiel recht, ondernemingsrecht en financieel recht antwoord tijdens het congres over empirisch-juridisch onderzoek en het privaatrecht…

Een leven lang leren, dat kan met de Universiteit Leiden Academy nu nog beter. Want onder deze naam is het hele onderwijsaanbod voor professionals gebundeld en uitgebreid.

Vrouwen krijgen vaker dan mannen de diagnose depressie. Bij mannen wordt veel frequenter ADHD vastgesteld en zo zijn er meer opvallende verschillen. Welke rol spelen onze hersenen in de mentale gezondheid en wat is de invloed van de omgeving? Luister naar de podcast (Un)gendered brains van de psychologen…

Michiel Veldhuis heeft bij de C.J. Kok Publieksprijs de meeste stemmen van het publiek gekregen en mag zich daarmee Ontdekker van het Jaar noemen. Veldhuis onderzoekt hoe klimaatverandering ecosystemen op de savannes in Afrika beïnvloedt en hoe we die ecosystemen kunnen beschermen.

Rachel Beckles Willson begon haar carrière als concertpianist, maar verloor haar hart aan het Midden-Oosterse snaarinstrument oud. Op 1 december is ze benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Intercultural Performing Arts’.

Erectieproblemen kunnen een grote impact hebben op iemands levensgenot en gezondheid, maar de diagnostiek is pijnlijk, ongemakkelijk en technisch verouderd. Promovendus Evelien Trip ontwikkelde een nieuw meetapparaat dat comfortabel en pijnloos erecties kan meten.

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.

De Jonge Akademie is een Leidse geesteswetenschapper rijker. Universitair docent Griekse taal- en letterkunde Tazuko van Berkel wordt per maart benoemd als lid.