Astronomen onder leiding van Leidse promovendus Richelle van Capelleveen hebben voor het eerst een exoplaneet ontdekt die een heldere baan heeft gecreëerd in de protoplanetaire schijf van zijn ster. Dit zeldzame beeld biedt inzichten in hoe jonge planeten hun omgeving vormgeven.

Wat weten we eigenlijk echt over onderwijskwaliteit en het meten daarvan? Daarover ging het tijdens het eerste Hoger Onderwijs Kenniscafé.

Een internationaal team van sterrenkundigen, met daarbij ook astronomen van de Universiteit Leiden, heeft de ontbrekende schakel gevonden in het pad dat water aflegt via stervormingswolken en jonge sterren naar kometen en planeten. Ze deden dat met hulp van het ALMA-observatorium in Chili. De onderzoekers…

De schokgolf die door een van de vijf sterrenstelsels van het Kwintet van Stephan teweeggebracht wordt, is minder ontwrichtend dan verwacht. Waarschijnlijk wordt de schok gedempt door stofdeeltjes in het omringende gas. Dat blijkt uit de analyse van de eerste wetenschappelijke waarnemingen van WEAVE,…

Een team wetenschappers, waaronder de Leidse Astronoom Alice Booth, heeft siliciummonosulfide-moleculen ontdekt in de stofschijf rondom een jonge ster. Die moleculen duiden op planeetvorming. Het team deed de ontdekking met behulp van de ALMA-telescopen. Deze methode vormt een alternatief voor wanneer…

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

Een team van internationale onderzoekers, onder leiding van Tomas Stolker (Universiteit Leiden) heeft een jonge gasvormige reuzenexoplaneet in beeld gebracht bij een ster die slechts 12 miljoen jaar oud is. De planeet in kwestie draait op ruime afstand rond een ster waar de planeetvorming klaar is,…

Het superzware zwarte gat in het centrum van het Circinusstelsel slokt gas op via twee spiraalarmen. Dat ontdekte promovendus Wout Goesaert. Maar slechts een klein deel van het gas verdwijnt uiteindelijk in het zwarte gat, de rest wordt uitgespuugd.

Sterrenkundigen hebben voor het eerst in drie dimensies waargenomen dat gas vanuit spiraalvormige sterrenstelsels met hoge snelheid naar boven en naar beneden wordt geblazen, ver het sterrenstelsel uit. Ze bevestigen hiermee de theorie van de evolutie van sterrenstelsels: dat stervormende sterrenstelsels…

Een ware prijzenregen voor studenten van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen tijdens de jaarlijkse uitreikingsmiddag van de KHMW-Jong Talentprijzen. Op maandag 25 november ontvingen maar liefst negen eerstejaars een prijs voor beste studieresultaten in het eerste studiejaar. Daarnaast waren…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Een Europees team van astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Konstantinos Migkas heeft een groot filament (lange draadachtige structuren) van heet gas blootgelegd dat vier clusters van sterrenstelsels met elkaar verbindt. Het filament bestaat uit zogeheten warm-heet intergalactisch mediu…

Zes onderzoekers zijn voor twee jaar aangesteld als themaleider voor de onderzoeksthema's van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Je hebt nog heel even om over die vraag na te denken, want op woensdag 2 oktober komen twee echte astronauten naar de Leidse Instrumentmakers School. Dit bezoek is onderdeel van het hoogtepunt van NL Moonshot ’24, een evenement onder leiding van de Nederlandse astronaut André Kuipers. Studenten presenteren…

De Universiteit Leiden gaat met vijftien interfacultaire thema’s haar herkenbaarheid en strategische positie verder versterken. Deze thema’s staan vanaf nu op onze website.

Elf docenten van de Universiteit Leiden ontvangen Comenius-onderwijsbeurzen om samen met hun projectteams in hun eigen onderwijs een vernieuwingsproject realiseren. Het gaat om drie beurzen van 100.000 euro binnen het Senior Fellows-programma en vier beurzen van 50.000 euro binnen het Teaching Fello…

Workshop

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.

Sociaal

De Universiteit Leiden neemt deze week afscheid van de Leidse burgemeester Henri Lenferink, die na 20 jaar stopt. Tijdens een lunch in de Hortus botanicus, met onder andere het voltallige CvB en verschillende decanen en oud-bestuurders, werd stilgestaan bij hoeveel Lenferink voor de universiteit heeft…

De Japanse bladvlo overwintert, plant zich voort en verspreidt zich. Daarmee heeft het diertje potentie om de woekerende duizendknoopplanten te helpen beheersen. De hoopvolle resultaten zorgden voor een roodgloeiende telefoon bij Suzanne Lommen, projectleider Japanse bladvlo van het #uitdeknoop-proj…

Om windmolens en elektrische auto’s efficiënt en onderhoudsvriendelijk te maken, hebben we veel magneten nodig. Die magneten komen grotendeels uit China. Voor onze energietransitie zijn we dus afhankelijk van deze grootmacht. ‘In 2010 zagen we al hoe de export zeldzame aardmetalen werd ingezet als wapen,’…

Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden hebben - voor het eerst - zeldzame isotopen van koolstof en zuurstof gemeten in onze buur-sterren. Het is een nieuwe manier om de chemische evolutie van ons heelal beter te begrijpen. Het resultaat is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Astronomy.

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…

Antropoloog Rodrigo Ochigame bestudeert hoe wetenschapsbeoefening verandert door AI. Van sterrenkunde tot wiskunde tot klimaatmodellen: het gebruik van AI roept de vraag op wat precies telt als wetenschappelijk bewijs, vindt de onderzoeker.

17 november staat in het teken van hightech. Van overleg met ASML en een onderdeel voor de grootste telescoop ter wereld, tot ons onderwijs over hightech. O ja, en een gesprek met de nieuwe rector magnificus.

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Jasper Knoester, decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen, blikt terug op 2025 in "het jaar van Jasper".

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van de Nederlander Martijn Oei heeft het grootste paar straalstromen bij een zwart gat ooit ontdekt. De 'jumbojets' zijn samen 140 Melkwegen lang. De Leidse Sterrewacht speelt een prominente rol in het onderzoek. De publicatie siert op 19 september…

Jasper Knoester startte op 1 januari als onze nieuwe decaan. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven als decaan.

Op 9 december vond de loterij van de eerste call van het Leiden University Global Fund (LUGF) plaats, waarmee 14 voorstellen €15.000 financiering hebben gekregen. De betrokken onderzoekers krijgen zo de kans om relaties tussen Universiteit Leiden en haar academische partners in Afrika, Latijns-Amerika,…

Hoe gaan we om met afval in de natuur? Kun jij van camerabeelden afleiden of iemand schuldig is? En hoe ziet jouw hartslag er eigenlijk uit? Antwoord op deze vragen en meer krijg je vrijdagmiddag 16 september op het gratis Wijsneus Festival in Park de Leidse Hout.

Promovendus Julia Wąsala zoekt naar uitstoot van broeikasgassen in satellietdata. Als informaticus slaat ze zo een brug tussen computerwetenschappen en ruimteonderzoek. 'We kunnen dit onderzoek echt niet zonder samenwerking doen.'

Annetje Ottow, voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Leiden, is sinds een paar maanden de nieuwe voorzitter van de strategische alliantie Leiden-Delft-Erasmus (LDE). Wat wil zij bereiken tijdens haar twee jaar durende voorzitterschap?

Waarom is de kleur van de lucht blauw? Waarom zijn de meeste mensen rechtshandig? En waarom is een spinnenweb zo sterk? Het is een kleine greep uit de vragen die binnenkomen bij Postbus 71: een project van Leiden2022 waar iedereen vragen kan stellen. Friso de Hartog is de drijvende kracht van Postbus…

Twee consortia, onder leiding van Leidse wetenschappers, krijgen meer dan een miljoen euro van NWO en het ministerie van VWS om oplossingen te vinden voor antibioticaresistentie.

De Nederlandse universiteiten reageren positief op de nieuwe coalitieplannen. Er wordt flink ingezet op investeren in onderwijs, onderzoek en innovatie, de grote bezuinigingen van het vorige kabinet worden teruggedraaid. Ook in Leiden heerst optimisme, al is er ook reden voor waakzaamheid.

De aanvoerderteams van de thema’s, waarmee de Universiteit Leiden zich de komende jaren profileert, zijn samengesteld.

Hoe bereiden we ons voor op de impact van nieuwe technologie die onze systemen krachtiger en sneller dan ooit kan maken? Tijdens de Quantum & Law Conference, benadrukten experts dat quantumtechnologie nieuwe juridische en ethische vraagstukken oproept.

Didactiek

Lezing

De jaarlijkse LION Image award gaat naar de foto van een 30 micrometer lang 3D-geprint bootje dat in oktober viraal ging, ingediend door Rachel Doherty van de groep van Daniela Kraft.

Lezing

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Cursus

Yuchen Lian verdedigde haar proefschrift over AI en taalevolutie bij de Universiteit Leiden.

Veel protoplanetaire schijven, waarin zich nieuwe planeten vormen, zijn een stuk kleiner dan gedacht. Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) hebben wetenschappers van de Sterrewacht Leiden 73 protoplanetaire schijven in de Lupus-regio bekeken.