Zijn om elkaar heen draaiende zwarte gaten langzaam naar elkaar toegedreven? Of zijn ze bij elkaar in de buurt ontstaan? Leids astronoom Simon Portegies Zwart berekende samen met twee Amsterdamse collega's dat het tweede scenario behoorlijk waarschijnlijk is.

Minuscule elementaire deeltjes die vanuit de ruimte op aarde botsen, kunnen ons een inkijk geven in de verre objecten waar ze vandaan komen. Maar dan moet je ze wel eerst weten te vangen. Met een Vidi-subsidie van NWO gaat onderzoeker Sjoert van Velzen ‘op jacht’ naar neutrino's die afkomstig zijn van…

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

Een grote beurs voor onderzoek naar ‘machine learning’ algoritmes voor quantumcomputers. Met deze ERC Consolidator-beurs hopen Vedran Dunjko en zijn collega’s te ontdekken welke problemen uit de echte wereld een quantumcomputer sneller kan oplossen dan een normale.

Radiosignalen die de 'Square Kilometre Array' (SKA) telescoop gaat opvangen, zullen worden verstoord door onze ionosfeer. Huub Röttgering en Joost Kok, wetenschappelijk directeuren van de Leidse Sterrewacht en het Leiden Institute for Advanced Computer Science (LIACS), gaan met een NWO-subsidie onderzoeken…

Op 21 maart vond het Life Sciences Café eenmalig plaats bij NeCEN. Zo’n 60 buren van het Leidse BioScience Park bezochten de faciliteit voor cryo-elektronenmicroscopie voor een kijkje achter de schermen. Volgens hoofd van NeCEN Ludo Renault was de avond een groot succes.

Hoe weet een bacterie waar er voedsel is in zijn omgeving? En hoe beweegt die bacterie vervolgens naar dat voedsel toe? Hoogleraar Ultrastructuurbiologie Ariane Briegel nam het publiek mee op een microscopische reis tijdens haar lezing ‘Zooming in on bacterial behaviour’ voor het Natuurwetenschappelijk…

Tien projecten zijn door de selectie gekomen tijdens de vierde ronde van het Seed Funding Programma dat in het leven is geroepen door EUniWell. Marieke Liem, Hoogleraar Sociale Veerkracht en Veiligheid, heeft een beurs ontvangen voor het MASTERY project.

Bij mannen verschilt de grootte van het brein onderling sterker dan bij vrouwen. Dat kan helpen verklaren waarom sommige psychiatrische stoornissen zoals ADHD en autisme vaker voorkomen bij jongens. Lara Wierenga publiceert erover in het internationale vaktijdschrift Cerebral Cortex.

In het LUMC wordt heel hard gewerkt aan potentiële virusremmers, antivirale screening en medicijnen tegen het nieuwe coronavirus. Onder de hashtag #wakeuptocorona start SteunLeiden.nl een crowdfundingsactie voor dit onderzoek. Hoogleraar Virologie Eric Snijder legt uit waarom dat hard nodig is.

Te vroeg geboren baby’s moeten bijna altijd behandeld worden met medicijnen. De doseringen zijn meestal bepaald op basis van gegevens van kinderen die niet te vroeg geboren zijn, terwijl vroeggeborenen zich vaak anders ontwikkelen. Medicijnonderzoeker Aline Engbers onderzocht voor drie veelgebruikte…

Een onverwacht verschijnsel in een samensmeltend cluster van sterrenstelsels. Een internationaal team sterrenkundigen onder leiding van Francesco de Gasperin heeft een gasstaart van een sterrenstelsel ontdekt die eerst langzaam uitdooft, maar daarna weer opleeft.

Het immuunsysteem speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van slagaderverkalking, de onderliggende oorzaak van hart- en vaatziekten. Ontstekingsremmende medicatie kan misschien helpen, ontdekte Thomas van der Heijden. Promotie op 19 december.

Zeldzame aardmetalen, Rare-earth materialen, zijn goede kandidaten om kwantuminformatie op te slaan, omdat de ongewenste interactie met hun omgeving minimaal is. Aan de andere kant zorgt dit gebrek aan interactie voor een erg lage respons op licht, waardoor data lezen en wegschrijven moeilijk wordt.…

Met een slag op de knop maakte gedeputeerde Liesbeth Spies een live verbinding met een microscoop 70 meter verderop. Hiermee opende ze op 27 oktober officieel het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy NeCEN. NeCEN heeft de twee meest geavanceerde cryo-transmissie elektronenmicroscopen voor biologische…

De Arabische vrouwen komen eraan! Dat is de boodschap van Kim Ghattas op 6 maart in de 25e Annie Romein-Verschoorlezing. Het zal niet makkelijk zijn en het kan lang duren, maar het lukt ze. De Arabische lentes inspireerden hen en dat houden ze vast.

Het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN) in Leiden opent zijn deuren op 27 oktober 2011. NeCEN geeft iedereen toegang tot de meest geavanceerde cryo-transmissie-elektronenmicroscopen ter wereld. Tien academische partners, lokale en nationale overheden en bedrijven werkten samen om dit centrum…

Het Netherlands eScience Center heeft bekendgemaakt dat het een nieuw Path-Finding Project financiert, dat onder leiding komt te staan van Dr. Dorothea Samtleben van het Leiden Institute of Physics (LION).

Steeds vaker vinden jongeren met autisme de weg naar de universiteit. Veel van deze studenten hebben moeite met de overgang van de middelbare school naar de minder gestructureerde en meer complexe omgeving van de universiteit, waardoor helaas een groot deel van hen vertrekt zonder diploma.

Op 8 maart, Internationale Vrouwendag , verzorgt Sheila Sitalsing in het Academiegebouw de Annie RomeinVerschoorlezing ‘De boze vrouw’. Referent is Aminata Cairo, medewerker van het Diversity and Inclusion Office van de Universiteit Leiden.

Het is een team van onderzoekers gelukt om een enkel spinnend elektron te positioneren op een chip met een precisie van enkele nanometers. Hiermee ligt de weg open naar quantumchips met nano-elementen naar keuze. De resultaten zijn gepubliceerd in het gerenommeerde Applied Physics Letters.

Een speciaal soort spiegel om röntgenstraling te weerkaatsen kun je voor veel meer gebruiken dan alleen voor ruimteonderzoek. Voor gerichte bestralingstherapie bij kanker bijvoorbeeld. Fysicus David Girou bracht naast een fulltime baan de mogelijkheden in kaart en promoveert daarop op 14 juni.

Op 10 december 2024 vond in het Europees Parlement een verhelderende presentatie plaats van Protecting Democracy in Europe, het nieuwe boek van Tom Theuns, assistent-professor aan de Universiteit Leiden. Het evenement, georganiseerd door Thijs Reuten en zijn team, bracht een vooraanstaand panel van…

De Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) maakt een groot aantal Chinese onofficiële poëzietijdschriften online beschikbaar in Digital Collections. Hiermee komen duizenden pagina’s uit een internationaal unieke verzameling Chinese onofficiële poëzie beschikbaar voor onderzoek, onderwijs en het brede…

Online daten is op zichzelf al lastig genoeg, maar tegenwoordig moet je ook nog weten wat termen als ‘zombieing’ en ‘prela’ betekenen. Alumni Milou Andree en Vivien Waszink schreven ‘Swipen voor een kwarrel’, een boek waarin alle datejargon wordt besproken, van de 'kwarrels' tot aan 'pigbutchering'…

Sterrenkundige Joseph Callingham en zijn team hebben voor het eerst een duidelijk signaal waargenomen van een gigantische uitbarsting van een ster buiten ons zonnestelsel. Dat zou een verwoestende invloed hebben op elke ongelukkige planeet die de ster omcirkelt.

Als Europeanen minder vlees en zuivel eten, heeft dat grote gevolgen voor boeren. Nieuw onderzoek laat zien dat veel stallen en machines hun waarde kunnen verliezen. Met goed beleid zijn die verliezen te beperken. Dat blijkt uit onderzoek van Leiden, Oxford en Wenen.

Een internationaal team van sterrenkundigen, onder wie Jelle Kaastra, heeft een nieuwe verklaring gevonden voor röntgenstraling in clusters van sterrenstelsels. Deze röntgenstralen kunnen ontstaan als koud waterstofgas botst op hete zwavel-ionen en zo elektrische lading overdraagt. Eerder werden de…

In een volle collegezaal C1 gaf decaan Geert de Snoo op dinsdag 4 september het startschot voor het nieuwe academische jaar voor de faculteit W&N. Een jaar waarin er een beroep wordt gedaan op de ethiek en verantwoordelijkheid van wetenschappers.

Grafeen en andere laagjesmaterialen vormen samen compleet nieuwe stoffen. Leidse natuurkundigen leggen de basisregels vast voor het ontwerpen van zulke materialen door te meten hoe de lagen in een stapel met elkaar wisselwerken. Publicatie op 29 november in Nature Communications.

Het is onderzoekers voor het eerst gelukt grafeen op een stabiele laag vetten, ofwel lipiden, te plaatsen. Omringd door een beschermende laag van lipiden zou grafeen in het lichaam als een veelzijdige sensor kunnen dienen. De resultaten zijn de eerste stap naar zo’n omhulsel en zijn op 28 september…

Ecoloog Pengxuan Xie onderzocht of daklandbouw kan bijdragen aan de voedselproductie in steden. Dat is belangrijk nu traditionele voedselketens kwetsbaar zijn.

Een wereldberoemd lichtexperiment uit 1801, nu voor het eerst uitgevoerd met geluid. Het onderzoek van Leidse natuurkundigen leverde nieuwe kennis op, die onder andere toegepast kan worden in 5G-apparatuur en het onderzoeksgebied quantum-akoestiek.

Serge Lemay bekijkt elektrochemie met de blik van een natuurkundige. Met zijn internationaal erkende expertise versterkt hij nu de Universiteit Leiden, waar hij werkt aan vernieuwende, fundamentele oplossingen voor grote uitdagingen in de energietransitie.

Promotie

Boekpresentatie en panel

Rotterdam is een extreem voorbeeld van ongelijkheid in Nederland. Tussen wijken zijn er bijvoorbeeld enorme verschillen in levensverwachting en gezondheid. Goede toegang tot zorg en onderwijs lost niet alles op, volgens ongelijkheidseconomen Lieke Beekers en Hans van Kippersluis.

Oratie

Van het allerkleinste naar het allergrootste

Het Instituut voor Regiostudies (LIAS) wil haar maatschappelijke relevantie aantonen door middel van hoogwaardig onderzoek, excellent onderwijs en diverse outreachende activiteiten. Een paar hoogtepunten:

Voor het eerst zien we wat Euclid ziet. De eerste observaties van de telescoop leveren een schat aan nieuwe informatie op over ons universum. Maar volgens kosmologe Alessandra Silvestri is dit pas het begin. Dit onderzoek helpt ons het verleden, het heden en de toekomst van ons universum beter te be…

Stressvolle gebeurtenissen en een gebrek aan steun van de omgeving zijn evenzeer gevolgen als oorzaken van de stemmingswisselingen bij mensen met een bipolaire stoornis. Dat stelt de Leidse klinisch psychologe Manja Koenders in haar proefschrift. Promotie op 7 april.

Leidse natuurkundigen krijgen 1,5 miljoen euro voor het ontwikkelen van een hybride microscoop met nanometer-resolutie. 'Het idee is om de voordelen van elektronenmicroscopen te combineren met die van optische microscopen.'

De Noord-Koreaanse dreigementen zijn nu zo ernstig dat het voorstelbaar is dat de VS en Zuid-Korea zich gedwongen voelen te moeten reageren. Remco Breuker, Leids hoogleraar Koreaans zou graag een Europees bemiddelaar zien.

Natuurkundige Koen Bastiaans en collega's hebben een nieuwe quantumvloeistof ontdekt. Dat is ze gelukt met een techniek die te vergelijken is met luisteren naar regendruppels die op het dak vallen. Publicatie in Science, 29 oktober 2021.

T&T DataConsultancy. Sinds drie jaar geven Thomas Prikkel en Thomas Helling trainingen in onder andere datavisualisatie; eerst bij het LSDS en sinds vorig jaar ook via CPL (Centre for Professional Learning) bij het Leiden Legal Technologies Program. Ze benadrukken het belang van technologische kennis…

Liposomen – nanobolletjes die bestaan uit vetachtige moleculen – zijn veelbelovend voor vaccinaties. Bio-farmaceutisch wetenschapper Naomi Benne ontdekte dat je de immuunreactie in diermodellen kan sturen door de lading van deze liposomen te veranderen. Op 8 september verdedigde ze succesvol haar proefschrift,…

Kunstenaar Vincent Icke exposeert in de galerie van het LUMC. Er zijn parallellen tussen zijn wetenschapsbeoefening en zijn kunst, toch houdt hij die twee graag gescheiden. Prof.dr. Robbert Dijkgraaf opent 16 oktober de tentoonstelling Artificiële Werelden.

Natuurkundige Remko Fermin van de Universiteit Leiden heeft een Rubiconbeurs van NWO gewonnen. Daarmee gaat hij onderzoek doen naar supergeleidende diodes die zouden kunnen bijdragen aan het verminderen van de CO2 uitstoot van datacenters.

Een internationaal onderzoeksteam heeft voor het eerst het moment vastgesteld waarop zich planeten begonnen te vormen rond een andere ster dan onze zon. Met behulp van de ALMA-telescoop, waarin de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner is, en de James Webb ruimtetelescoop (JWST), hebben ze het…