Voor collegejaar 2025-2026 ontvangen negen (teams van) docenten een Grassroots of Grass shoots subsidie. Lees hier over hun projecten.

Terwijl Nederland op slot zat door het coronavirus, begon promovendus Koen Rijpkema aan zijn onderzoek naar datzelfde virus. In het lab ontwikkelde hij moleculen die een belangrijk virusenzym kunnen afremmen.

Chemotherapie, maar dan zonder de haaruitval of vreselijke vermoeidheid. Het kan, als het giftige medicijn alleen actief wordt waar het met licht is ‘aangezet’. Matthijs Hakkennes bracht het dichterbij en promoveerde cum laude. ‘Ik kreeg veel bedankmailtjes uit China en Bangladesh.’

Een veertigtal microscopen, verschillende kweeklaboratoria en zo'n 15.000 zebravissen: dat is de werkplek van Sylvia le Dévédec. Ze is één van de beheerders van het Leiden Cell Observatory, een bijzondere faciliteit waar alle onderzoekers terecht kunnen.

Een prik kan voor kinderen spannend en stressvol zijn. Het Willem Alexander Kinderziekenhuis onderzoekt hoe ze deze ervaring kunnen verbeteren. Samen met illusionist Victor Mids en Leidse onderzoekers tonen ze aan dat magie kinderen kan helpen.

Wiskundige Tyron Lardy werkte tijdens zijn promotieonderzoek aan een nieuwe manier om hypotheses te toetsen. In plaats van de klassieke p-waarde gebruikt hij zogeheten e-waardes. Die blijken flexibeler; zeker als je tussentijds naar je resultaten wilt kijken.

Diverse Leidse wetenschappers hebben een Europese subsidie gekregen om hun eerdere onderzoeksresultaten geschikt te maken voor commerciële of maatschappelijke implementatie.

Vanuit je woonkamer videovergaderen en algoritmen op sociale media die jouw interesses kennen: nieuwe technologie raakt meer en meer verweven met ons bestaan. Tegelijkertijd groeit de roep om de bescherming van onze privacy en dat zorgt voor spanning, ook op de universiteit. Mede vanwege de ophef over…

Wat begon als een idee tijdens een borrel, leidde tot een onverwachte doorbraak in het onderzoek naar resistente bacteriën. Leidse biologen en chemici ontwikkelden een nieuwe stof die goed blijkt te werken tegen bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica. Ze publiceerden hun vinding in Nature Ch…

Promovendus Fien Demuynck onderzocht het effect van windmolenparken op vissen en hoe negatieve effecten te verminderen.

Meetikken op een ritme, patronen in geluiden herkennen en genieten van muziek: voor mensen klinkt het als de normaalste zaak van de wereld. Maar hoe zit dat met dieren? Michelle Spierings zoekt het uit en maakt met haar onderzoek kans op de Klokhuis Wetenschapsprijs.

Werkt zwaartekracht hetzelfde als je kijkt naar de grootste schalen in ons universum? Dat gaat de Leidse natuurkundige Alessandra Silvestri onderzoeken met een ERC Consolidator-beurs van 2 miljoen euro. ‘We gaan ervan uit dat het zo is, maar we weten het eigenlijk niet.’

De Kiem-beurs van de Universiteit Leiden is bedoeld om nieuwe interdisciplinaire ideeën van medewerkers een steuntje in de rug te geven. Dankzij de beurs konden Jelle Brands en Nathan Saucier de onderzoeksmogelijkheden van een hyperrealistische 3D-omgeving testen. Met veelbelovend resultaat.

Een bacterie die zich verschuilt voor het immuunsysteem en stukjes DNA uit zijn omgeving oppikt. Het resultaat: nieuwe eigenschappen krijgen, zoals beter beschermd zijn tegen antibiotica. Gelukkig hebben we zo’n doemscenario nog niet eerder gevonden. Wel vond promovendus Renée Kapteijn de eerste aanwijzingen,…

Hoe kan je de slagkracht van inspecteurs vergroten met behulp van verantwoorde artificiële intelligentie (AI)? Met deze vraag gaat het Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) Lab AI4Oversight zich bezighouden. Door het ontwikkelen van algoritmes en werkwijzen proberen ze inspecteurs van…

Genetisch gemodificeerde organismen zouden handige bondgenoten kunnen zijn in de strijd tegen grote milieuproblemen. Zouden, want het gebruik van GMO’s is op dit moment streng gereguleerd. Een Leids studententeam probeert deze GMO’s nu veiliger te maken met behulp van een slimme versleuteling.

Een CT-scanner voor de behandeling van oogkanker, energiezuinige software voor de toekomst en een test om mannelijke kuikeneieren te identificeren. Drie projecten van wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen geld vanuit het Open Technologieprogramma van wetenschapsfinancier NWO, waaraan ook…

Er zijn nog meer moleculen denkbaar als mogelijk kandidaat-medicijn dan er sterren in het heelal zijn. Hoe kun je die moleculen ooit efficiënt identificeren? Hoogleraar AI en medicinale chemie Gerard van Westen: 'Ik ga kunstmatige intelligentie inzetten als copiloot om geautomatiseerd op zoek te gaan.'…

Hoe kunnen we mini-organen maken om ziektes te bestuderen en nieuwe medicijnen te testen? Dat is het idee achter organ-on-a-chip-technologie. Tijdens zijn promotieonderzoek werkte Flavio Bonanini aan het ontwikkelen van de best mogelijke mini-levers. ‘Maak ze niet onnodig complex.’

Op 16 juni opende de Universiteit Leiden de MIGRADROME: een unieke kunstmatige rivier van zeven meter lang. Onderzoekers testen er hoe licht en geluid trekvissen beïnvloeden. ‘We bootsen de echte rivier na, maar dan onder volledig gecontroleerde omstandigheden.’

Een bonte verzameling aan onderwerpen staat centraal tijdens het avondsymposium van Leiden Kennisstad. Het doel? Verandering te weeg brengen.

Veiligheid

AI kan elke dag meer dan de dag ervoor, maar niemand kan uitleggen hoe AI precies doet wat het doet. In het nieuwe televisieprogramma 'We gaan er allemaal aan' onderzoekt Valerio Zeno verschillende rampscenario’s waardoor de mensheid ten onder kan gaan.

Een project om practica in natuurwetenschappelijke opleidingen te verbeteren, krijgt 175.000 subsidie. De Leidse natuurkundige Paul Logman is een van de aanvragers, samen met collega’s van de UvA en de TU Eindhoven.

Lees hoe je de editor van Maileon gebruikt en welke redactionele afspraken er gelden.

Universiteit Leiden is deel van een Nederlands consortium dat 4,7 miljoen euro van NWO ontvangt voor de bouw van een faciliteit die gecontroleerd dunne laagjes materiaal kan maken. De faciliteit kan kleine én grote lagen produceren en is daarmee uniek in de wereld. Zulke grote lagen zijn belangrijk…

De studenten van iGEM Leiden 2021 hebben goed gescoord bij de gelijknamige biologiecompetitie: ze wonnen een Gold Medal en de Best Safety & Security Award. Het studententeam kreeg de prijzen voor hun project DOPL LOCK, waarin het team genetische modificatie veiliger probeert te maken.

Onderwijs

Dankzij een subsidie van 4,8 miljoen euro van de NWO, komt er een nieuwe nationale onderzoeksfaciliteit voor materialen op atomaire schaal. Vier natuurkundigen van de Universiteit Leiden werken mee aan dit initiatief, dat belangrijke innovaties moet opleveren onder andere voor de energietransitie.

Van het kiezen voor de juiste tools tot je scherm vergrendelen als je koffie gaat halen: veilig werken zit hem vaak in kleine handelingen. Met de campagne ‘Check it, hoe veilig werk jij?’ zetten we een maand lang de schijnwerpers op het beschermen van onze informatie en (persoons)gegevens. ‘Je doet…

Eén klein molecuul dat zowel griep-, corona-, hiv- en zika-virussen kan vernietigen: het bestaat. Biofysicus Niek van Hilten droeg eraan bij, hij promoveert 14 september.

Tirong Guo wist na noeste arbeid in het lab een groep materialen te ontwikkelen die een stabiele en efficiënte basis vormen voor kunstmatige fotosynthese. Zal het daarmee lukken op grote schaal en op z’n aller-duurzaamst waterstof en andere nuttige verbindingen te maken? Guo promoveert 21 januari.

We weten nog niet zo lang dat ook eencelligen (bacteriën en archaea) histonen hebben - eiwitten die het DNA structureren. Nu heeft de Leidse promovendus Samuel Schwab ontdekt dat de histonen in deze organismen diverser zijn dan ooit gedacht. Schwab en zijn collega’s beschrijven maar liefst zeventien…

3 October University mag inmiddels een traditie heten: een beetje wetenschap tussen het feestgedruis van het Leidens Ontzet. Tijdens de hernieuwde editie, de WetenschapsWarenMarkt, gingen bezoekers met wetenschappers in gesprek over het stikstofprobleem, het maken van organen en de connectie van de…

Jasper Knoester startte op 1 januari als onze nieuwe decaan. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

‘Het gaf ons team een boost om te horen dat we echt met een goed idee zitten,’ zegt medisch-chemicus Elmer Maurits over het moment dat ze de Venture Challenge wonnen. Met hun bedrijf Iprotics willen ze een medicijn ontwikkelen dat patiënten met auto-immuunziekten en bloedkankers beter kan behandelen.…

Nederlandse muggen zijn beter bestand tegen zout water dan verwacht. Dat ontdekte milieuwetenschapper Sam Boerlijst tijdens zijn promotieonderzoek in de Hortus botanicus. De kennis is belangrijk om beter te begrijpen hoe de verspreiding van ziektes door muggen in de toekomst kan veranderen.

Waarom zijn morphovlinders blauw? Dat onderzochten VWO-leerlingen Frederique Kerstens en Koen van Griensven in hun profielwerkstuk bij het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde. Daarmee wonnen ze de KHMW Profielwerkstukprijs 2023. ‘We hadden het niet verwacht, maar zijn natuurlijk heel blij…

Leidse wetenschappers ontwikkelden een veelbelovend vaccin tegen tuberculose. Gebruikers kunnen deze zelf toedienen via een speciale pleister. Volgens promovendus Malene Neustrup kan dit in de toekomst een uitkomst zijn voor landen met een gebrekkige gezondheidszorg.

Leeggeslurpte bladeren en kaalgevreten planten. Insecten kunnen gewassen volledig vernielen. Binnenkort is dit wellicht verleden tijd met het nieuwe bestrijdingsmiddel dat Leidse en Wageningse onderzoekers ontwikkelden. Door hun plantaardige ‘insectenlijm’ kunnen insecten geen kant meer op.

Zenuwpijn is een van de meest voorkomende bijwerkingen van chemotherapie. Het is voor kankerpatiënten dan ook een van de grootste redenen om de behandeling vervroegd stop te zetten. Darcy Reynolds werkte tijdens haar bachelorscriptie aan nieuwe kandidaatmedicijnen tegen deze pijn. Ze ontwikkelde een…

Op zaterdag 3 juni vindt de Museumnacht Leiden plaats. Ook dit jaar zijn Leidse wetenschappers en studenten onderdeel van de programmering.

Het ontwerp voor het METIS-instrument voor de Extremely Large Telescope (ELT) is definitief. De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft groen licht gegeven voor de productie van alle onderdelen van het instrument. Het is het eerste ELT-instrument, ontworpen en te bouwen onder Nederlandse leiding,…

Leidse onderzoekers vertellen samen met Rijksmuseum Boerhaave over hun baanbrekende werk met embryo-modellen. Luister nu naar een podcast over het onderwerp, en praat op vrijdag 17 november in het museum mee over verwante ethische dilemma’s. Dat helpt de wetenschap enorm.

Elf onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een NWO Open Competitie ENW XS-subsidie voor hun onderzoeksprojecten.