Van colleges met Robbert Dijkgraaf tot een telescoop in de diepzee: tijdens zijn dubbele bachelor Natuur- en Sterrenkunde ontdekte Jelle Oonk dat de weg naar grote kosmische antwoorden soms loopt via de kleinste, nauwelijks te vangen deeltjes: neutrino’s.

Sterrenkundige Joseph Callingham en zijn team hebben voor het eerst een duidelijk signaal waargenomen van een gigantische uitbarsting van een ster buiten ons zonnestelsel. Dat zou een verwoestende invloed hebben op elke ongelukkige planeet die de ster omcirkelt.

Een ‘atomaire vandaal’ is eindelijk ontmaskerd. Wetenschappers van de Universiteit Leiden en het Amerikaanse SLAC National Laboratory hebben het mysterie achter de snelle corrosie van platina-elektroden ontrafeld. Deze doorbraak opent de deur naar betaalbare waterstofproductie en betrouwbaardere elektrochemische…

Door te kijken naar wat ánders is, ontdekken wetenschappers vaak het bijzondere, het afwijkende. En dat leverde al vele mooie uitschieters op. Ook in Leiden.

Iedere week loopt Uwe Hensch vol bewondering langs de Oude Sterrewacht in Leiden. Tijdens de lockdown besloot hij om een LEGO-ontwerp te maken van het historische gebouw. Zijn ontwerp is inmiddels af en zou zomaar in productie kunnen gaan. Maar daarvoor heeft hij wel jouw hulp nodig!

Een wereldberoemd lichtexperiment uit 1801, nu voor het eerst uitgevoerd met geluid. Het onderzoek van Leidse natuurkundigen leverde nieuwe kennis op, die onder andere toegepast kan worden in 5G-apparatuur en het onderzoeksgebied quantum-akoestiek.

Op 10 december 2024 vond in het Europees Parlement een verhelderende presentatie plaats van Protecting Democracy in Europe, het nieuwe boek van Tom Theuns, assistent-professor aan de Universiteit Leiden. Het evenement, georganiseerd door Thijs Reuten en zijn team, bracht een vooraanstaand panel van…

Online daten is op zichzelf al lastig genoeg, maar tegenwoordig moet je ook nog weten wat termen als ‘zombieing’ en ‘prela’ betekenen. Alumni Milou Andree en Vivien Waszink schreven ‘Swipen voor een kwarrel’, een boek waarin alle datejargon wordt besproken, van de 'kwarrels' tot aan 'pigbutchering'…

De dekolonisatieoorlog in Indonesië verliep gewelddadig mede doordat de Nederlandse krijgsmacht opereerde vanuit de gedachte dat ‘een opstand nu eenmaal hardhandig moest worden neergeslagen.’ Dat blijkt uit promotieonderzoek van historicus Christiaan Harinck aan het KITLV. Promotie 16 november.

Promovenda Jiangnan Ding onderzoekt hoe je een blok rubber zo kunt ontwerpen dat het dienst kan doen als een mechanische computerbit. Zo'n zogenaamd mechanisch metamateriaal wordt op een specifieke manier samengeperst om de vorm te veranderen. ‘Met een heel eenvoudig materiaal kunnen we in de toekomst…

Vier jaar lang bestudeerde Vicky Beckers houten plakjes onder de microscoop. Zo bracht ze de anatomie van twee plantenfamilies in kaart. Haar onderzoek helpt om houtsoorten te herkennen. Dat is handig voor de houthandel én de archeologie.

Hoe kan het dat vlinders van dezelfde vlindersoort verschillende patronen op hun vleugels hebben? Volgens onderzoekers Ben Wielstra en Emma Berdan, van het Institute of Biology Leiden (IBL), ligt het antwoord bij supergenen. Dit zijn stukken van een chromosoom met daarin veel genen die sterk aan elkaar…

Stimulatie van de achterhoofdzenuw voorkomt extreem pijnlijke aanvallen van chronische clusterhoofdpijn, ook wel 'zelfmoordhoofdpijn' genoemd. Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar Neurologie Michel Ferrari van het LUMC. Patiënten die met medicatie niet te behandelen waren, bleken door de zenuwstimulatie…

Moderne mensen en neanderthalers leefden in Frankrijk en Noord-Spanje mogelijk tot 2.900 jaar naast elkaar totdat de neanderthalers verdwenen. Dat schrijven archeologen van de Universiteit Leiden en Cambridge University in een nieuwe publicatie in Scientific Reports.

Tien projecten zijn door de selectie gekomen tijdens de vierde ronde van het Seed Funding Programma dat in het leven is geroepen door EUniWell. Marieke Liem, Hoogleraar Sociale Veerkracht en Veiligheid, heeft een beurs ontvangen voor het MASTERY project.

Student Molecular Science and Technologie Madouc Bergers maakte voor haar bachelorscriptie zelf een molecuul dat de afbraak van suikers kan remmen. Hoewel het de meeste studenten niet eens lukt om één bouwsteen te maken, maakte Madouc er drie. Mede hierdoor is ze genomineerd voor de Science Young Talent…

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

Tijdens het bestuderen van zestien jaar aan meetgegevens van jonge sterren ontdekte de Leidse masterstudent Sam de Regt dat twee van die sterren nog gehuld waren in geboortewolken. Nog niet eerder bracht iemand deze twee sterren zo scherp in beeld. Hij publiceert zijn opschoonmethode en de nieuwe afbeeldingen…

Hoe vormen atomen en moleculen uiteindelijk planeten? Dat is wat astrochemicus Julia Santos tijdens haar doctoraat heeft onderzocht. Ze ontdekte het dominante proces achter de vorming van methanol in de ruimte – een bevinding die het hele vakgebied verraste.

Oprolbare zonnepanelen, buigbare telefoondisplays of betere computerchips… Het EU-project STIBNITE onderzocht de volgende generatie halfgeleiders, gemaakt van organische materialen gebaseerd op koolstof, stikstof en boor. Het project is nu ten einde. Tijdens het Open Science Debate op 1 juli presenteert…

Dr. Joana Cook en Dr. Graig Klein, universitair docenten aan het Institute of Security and Global Affairs van de Universiteit Leiden, hebben een Google Trust & Safety Research Award ontvangen voor hun project Countering Violent Extremist Content Online: A Multidisciplinary Approach.

Geweldsconflicten en burgeroorlogen in Tsjaad belemmeren voor de meeste plattelandshuishoudens de weg naar voedselzekerheid, landbouwactiviteiten en toegang tot essentiële diensten zoals gezondheidszorg. In haar proefschrift stelt Nakar Djindil Syntyche dit probleem aan de kaak. Ze promoveerde op 24…

Een grote beurs voor onderzoek naar ‘machine learning’ algoritmes voor quantumcomputers. Met deze ERC Consolidator-beurs hopen Vedran Dunjko en zijn collega’s te ontdekken welke problemen uit de echte wereld een quantumcomputer sneller kan oplossen dan een normale.

Hoe herstellen cellen hun beschadigde DNA – en wat gebeurt er als dat proces verstoord raakt en kanker ontstaat? Tijdens haar promotieonderzoek dook Sarah Moser in deze vragen en ontdekte verrassende inzichten die kunnen bijdragen aan betere kankerbehandelingen in de toekomst.

Een speciaal soort spiegel om röntgenstraling te weerkaatsen kun je voor veel meer gebruiken dan alleen voor ruimteonderzoek. Voor gerichte bestralingstherapie bij kanker bijvoorbeeld. Fysicus David Girou bracht naast een fulltime baan de mogelijkheden in kaart en promoveert daarop op 14 juni.

Minuscule elementaire deeltjes die vanuit de ruimte op aarde botsen, kunnen ons een inkijk geven in de verre objecten waar ze vandaan komen. Maar dan moet je ze wel eerst weten te vangen. Met een Vidi-subsidie van NWO gaat onderzoeker Sjoert van Velzen ‘op jacht’ naar neutrino's die afkomstig zijn van…

Voor het eerst zien we wat Euclid ziet. De eerste observaties van de telescoop leveren een schat aan nieuwe informatie op over ons universum. Maar volgens kosmologe Alessandra Silvestri is dit pas het begin. Dit onderzoek helpt ons het verleden, het heden en de toekomst van ons universum beter te be…

Psycholoog Leonie Vreeke start met een nieuw 5-jarig onderzoeksproject dat door ZonMw is gehonoreerd met bijna € 600.000,-. Een promovendus en een onderzoeksassistent worden aangesteld om dit project uit te voeren, samen met maatschappelijke partners zoals de GGD, ouder/kind stakeholders, gemeenten…

De groep van Tjerk Oosterkamp doet misschien wel het koudste onderzoek ter wereld. De onderzoekers hebben een sensor afgekoeld tot minder dan 2 millikelvin - bijna zo koud als het absolute nulpunt. Daarmee kunnen ze extreem gevoelige metingen doen. Promovendus Jaimy Plugge hielp bij het bouwen van de…

Als Europeanen minder vlees en zuivel eten, heeft dat grote gevolgen voor boeren. Nieuw onderzoek laat zien dat veel stallen en machines hun waarde kunnen verliezen. Met goed beleid zijn die verliezen te beperken. Dat blijkt uit onderzoek van Leiden, Oxford en Wenen.

Cursus

Cursus, Training

Rotterdam is een extreem voorbeeld van ongelijkheid in Nederland. Tussen wijken zijn er bijvoorbeeld enorme verschillen in levensverwachting en gezondheid. Goede toegang tot zorg en onderwijs lost niet alles op, volgens ongelijkheidseconomen Lieke Beekers en Hans van Kippersluis.

Debat

Promovendus Alex Tutwiler van de Faculteit Archeologie heeft via de P.J.R. Modderman Stichting een Archol-beurs ontvangen om te onderzoeken hoe kinderarbeid de botten van Nederlandse kinderen tussen de 17e en 19e eeuw heeft gevormd. Met behulp van CT-scans wil ze een uitgebreider beeld krijgen van hoe…

Nu er weer oorlog woedt in Europa lijkt de vraag wanneer je opstaat tegen onrecht weer actueler dan ooit. In zijn Cleveringa-oratie op 24 november zal historicus Gert Oostindie ingaan op de vraag: waarom was de koloniale overheersing heel lang bijna geen thema in Leiden?

Van 6 tot 9 juni kun je stemmen voor de Europese verkiezingen. Maar wat kun je van deze verkiezingen verwachten? Wat zijn de belangrijkste thema's? En waarom zou je überhaupt stemmen? Studenten van de LLM Europees Recht leggen het uit.

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

In zeven maanden kan je veel leren, weet rechtenstudent Jasmijn van Lochem. Voor het vak ‘Onderzoeksassistent’ van Honours College Law deed ze onderzoek naar het mensenrechtenhof in Afrika, samen met Misha Plagis, docent internationaal publieksrecht. Gezamenlijk vertellen zij over het onderzoeksproject.…

De James Webb-ruimtetelescoop blijft ons verbazen met prachtige beelden, maar waar kijken we nou eigenlijk naar? Sterrenkundige Nienke van der Marel laat ons aan de hand van drie afbeeldingen zien hoe grote, massieve sterren een kort maar knallend leven leiden.

Een burgemeester, een minister en een theater vol bekende wetenschappers. Dat zijn de ingrediënten voor het Gala van Wetenschap en Samenleving. Hoogleraar Wetenschapscommunicatie Ionica Smeets organiseert het evenement, samen met New Scientist-hoofdredacteur Jim Jansen. In dit interview vertelt Ionica…

Global Ethnography alumna Elleke Schreur heeft de FSW Scriptieprijs 2024 gewonnen en is tevens genomineerd voor de Universitaire Scriptieprijs 2025. Als onderdeel van de masteropleiding Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie onderzoekt Elleke hoe de ervaringen van dakloze mensen verschillen…

Vanaf de jaren ‘50 verbeterde in Europa de toegang tot het onderwijs voor mensen uit de lagere sociaaleconomische klasse. Toch profiteerden de Roma en Sinti daar niet van. Promovenda Anita van der Hulst onderzocht waarom slechts zo weinig Roma en Sinti doorstroomden naar het hoger onderwijs. Promotie…

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

Anderhalve hectare polder, een grote hoeveelheid water en een groep nieuwsgierige onderzoekers onder leiding van ecoloog Maarten Schrama. Dit zijn de benodigdheden voor het beantwoorden van de vraag: hoe beïnvloeden waterbergingen de natuur, de dieren en onze gezondheid?

Thijs Brocades Zaalberg was als student ooit vooral geïnteresseerd in diplomatie rondom conflicten. Hij ging zich via onderzoek naar vredesoperaties en vervolgens de strijd tegen guerrilla’s steeds meer bezighouden met de meest gewelddadige kant van koloniale oorlogvoering. Per 1 september 2024 is hij…

Ouders blijken behoorlijk gevoelig voor feedback die ze over hun kind ontvangen. Hoe gevoelig is bovendien afhankelijk van de (‘roze’) bril waarmee ze naar hun kind kijken. Dit alles is terug te zien in hun brein. Neurowetenschapper Lisanne van Houtum en haar Leidse collega’s publiceerden erover in…

Blijkt uit een echo dat een foetus een (hart)afwijking heeft, dan staan ouders voor moeilijke keuzes. Ten onrechte scoort het daarvoor benodigde cohortonderzoek naar zeldzame ziektes laag op de academische meetlat, stelt Haak tijdens haar oratie.

Tijdens de Week van de Werkstress van 11 t/m 15 november kun je als medewerker meer leren over wat stilte voor je welzijn kan betekenen. Dat we soms behoefte hebben aan wat minder geluid om ons heen is niet zo gek, zegt hoogleraar auditieve cultuur Marcel Cobussen. ‘Ons brein wordt dag en nacht blootgesteld…

Alumni die wonen en werken in Brussel kwamen 18 februari bijeen tijdens het jaarlijkse Leiden Alumni in Brussel Event. Naast de viering van het 450-jarig bestaan van de Universiteit Leiden was er ook aandacht voor de uitdagingen waar Europa voor staat.