Astronomen hebben met gegevens van de Gaia-ruimtetelescoop 55 hogesnelheidssterren ontdekt, afkomstig uit de jonge stercluster R136 in de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van de Melkweg. Daarmee is het aantal bekende ‘wegrensterren’ in dit gebied vertienvoudigd. Het team astronomen, met…

De decentralisaties in het sociaal domein hebben ervoor gezorgd dat in de meeste Nederlandse gemeenten wijkteams zijn gekomen. Deze wijkteams moeten zorg en ondersteuning dichter bij de burger brengen en zorgen voor maatwerk. Dit vraagt een andere manier van werken van professionals. Het proefschrift…

Een orang-oetan lacht niet gauw hard om een video waarin een soortgenoot dat ook doet. Een peuter doet het meer dan een volwassene, een Japanner weer iets minder. Chris Riddell leerde uit zijn vele experimenten ook dat geduld loont. Hij promoveert 16 september.

Geborgenheid speelt een belangrijke rol bij de beslissing bij te dragen aan natuurbescherming. Stacey Mac Donald deed vier jaar onderzoek naar de invloed van sociale en politieke veranderingen en de (post) koloniale context van natuurbescherming op Caribisch Nederland. Op 17 mei verdedigt ze haar proefschrift…

‘Frans Rodenburg is een uitstekend docent die in staat is om moeilijke informatie over te brengen’, zeggen zijn studenten. Met zijn lessen statistiek wil hij studenten enthousiast maken voor zijn geliefde vak. 'De meeste studenten zijn ervan overtuigd dat statistiek niets voor hen is. Ik ben hier om…

Al tijdens je studie ontdekken of werk in de wetenschap misschien iets voor je is. Die kans krijgen studenten tijdens het facultaire Research Traineeship Programme. Vrijdag 1 september presenteerden zij hun resultaten aan elkaar en hun begeleiders.

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Wiskundige Tyron Lardy werkte tijdens zijn promotieonderzoek aan een nieuwe manier om hypotheses te toetsen. In plaats van de klassieke p-waarde gebruikt hij zogeheten e-waardes. Die blijken flexibeler; zeker als je tussentijds naar je resultaten wilt kijken.

Hoe veilig ga jij om met je gegevens? Privacy officer Eric van Hoof helpt onderzoekers en medewerkers hierbij. ‘De grootste fout die mensen maken is dat ze denken niets te verbergen te hebben.’ Hij heeft wat handige tips.

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…

Mirjam Oomens was bezig aan een promotieonderzoek over taal in de spreekkamer, toen er uitgezaaide kanker bij haar werd geconstateerd. Vier jaar later is het haar missie geworden om artsen en andere zorgprofessionals minder uitspraken over levensverwachting te laten doen. ‘Zo’n overtuiging kan schadelijk…

Wat ooit begon als een opdracht voor een mastervak, liep door in de masterscriptie, en eindigt nu met een flink boek. Of ‘eindigen’? Eigenlijk begint het voor Hendrikx nu pas: ‘Ik kan nu de vruchten van mijn onderzoek plukken.’

In tropische bossen heerst een lianenpandemie. Daardoor slaan de bossen steeds minder koolstof op en verliezen zo hun vermogen om klimaatverandering te remmen. Twee recente Leidse studies maken het probleem zichtbaar. ‘We snappen nu waarop lianen op satellietbeelden zichtbaar zijn.’

Er zijn nauwelijks heldere regels voor de teruggave van gestolen kunst. Daardoor worden veel zaken niet in de rechtbank beslist, maar in de politieke arena. Evelien Campfens doet in haar promotieonderzoek voorstellen hoe dat anders kan. Promotie op 11 november.

Essays schrijven, beursaanvragen aanscherpen of een nieuwe cursus samenstellen: ChatGPT helpt studenten en onderzoekers erbij. Wat dat betekent voor de wetenschap, was onderwerp van gesprek tijdens de vierde Psychology Connected.

Kankeronderzoek produceert bergen data, maar hoe zet je die slim in voor betere behandelingen? Promovendus Marina Gorostiola González gebruikt geavanceerde analysetechnieken om medicijnen sneller en effectiever te ontwikkelen. Haar aanpak brengt precisie en snelheid samen voor kankerpatiënten wereld…

Als het over literatuur gaat, wordt vooral gesproken over wat personages zien of horen. Zelden gaat het over wat zij ruiken. Zonde, vindt universitair docent Jan van Dijkhuizen. Hij ontvangt een Open Competitie-subsidie van NWO om de wetenschappelijke kennis over literaire geur uit te breiden, én om…

Yuchen Lian verdedigde haar proefschrift over AI en taalevolutie bij de Universiteit Leiden.

Veel inlichtingendiensten werken vanuit een verouderd wereldbeeld, terwijl dreigingen waartegen ze ons moeten beschermen steeds complexer van aard worden. Militair en onderzoeker Bram Spoor waarschuwt dat ook de inlichtingenorganisaties van de NAVO en diens lidstaten gevaren niet altijd goed kunnen…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Het antwoord van internationale organisaties op de problemen met grensoverschrijdende erf- en schenkbelasting moet opnieuw tegen het licht gehouden worden, zegt promovendus Vassilis Dafnomilis. Promotie op 3 juni 2021.

De koning maakte onlangs de langverwachte excuses voor het Nederlandse slavernijverleden. Psychologen Aukje Nauta en Fieke Harinck analyseren hoe hij dat deed en geven het recept voor krachtige excuses die kunnen leiden tot verzoening. ‘Benoem schaamte als je vervolgens afspreekt wat je gaat verbete…

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Een röntgenscanner, wat kogellagers en een nieuw ontwikkeld algoritme. Dat is alles wat je nodig hebt om met een 3D-model kunstobjecten vanbinnen te bekijken zonder ze te ontmantelen. Door het onderzoek van Francien Bossema (Centrum Wiskunde & Informatica en Leiden Institute of Advanced Computer Science)…

Racisme en discriminatie, het komt voor in veel verschillende vormen. Ook in Nederland. Naroepen, stereotypen en geweld, sommige mensen worden er dagelijks mee geconfronteerd. Een groep die vaak niet wordt meegenomen in onderzoek en het debat over racisme, zijn mensen met een Aziatische afkomst. Het…

Na het nieuws dat TomTom 300 banen schrapt door inzet van kunstmatige intelligentie (AI), reageerden FGGA-onderzoekers Friso Selten en Alex Ingrams met opiniestukken. Zij plaatsen het nieuws in breder perspectief en pleiten voor een genuanceerder debat over AI en banenverlies.

Veiligheidsdiensten opereren vaak in de schaduw, maar juist daar is ethiek essentieel. In zijn oratie pleit Michael Kowalski voor een expliciete, toegepaste ethiek als fundament onder inlichtingenwerk in een democratische rechtsstaat.

Van geschreven taal tot analyse van dierengeluiden; ieder AI-gerelateerd onderwerp komt aan bod. Tijdens de Nacht van Ontdekkingen kun jij je in de UB laten meevoeren op een artistieke en wetenschappelijke reis door de volledige geschiedenis van informatie, kennisdeling en het woord.

De één gebruikte 3D-celmodellen om darmkanker te bestuderen, de ander zette machine learning in voor efficiënte bloeddonatie. Voor deze prestaties ontvingen Marieke Vinkenoog en Simon Christian Hansmann op dinsdag 2 september de Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Wat gebeurt er eigenlijk in de ruimte tussen de cellen in je lichaam? Met het project Collagen Canvas laten studenten van de Universiteit Leiden je het antwoord ervaren door wetenschap en kunst te combineren. Het interactieve kunstwerk neemt je mee in de dynamiek van de extracellulaire matrix, de onzichtbare…

ASTRON en de Universiteit Leiden beginnen samen een nieuwe leerstoel over sterrenkunde en AI. Bijzonder hoogleraar Joeri van Leeuwen gaat deze positie vullen.

Een programmeerwedstrijd in Minecraft? Dat bestaat echt! En nog beter nieuws: dit keer behaalde het studententeam Mike's Angels van LIACS de eerste plaats! Het team won hiervoor 500 dollar.

Een Europees team van astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Konstantinos Migkas heeft een groot filament (lange draadachtige structuren) van heet gas blootgelegd dat vier clusters van sterrenstelsels met elkaar verbindt. Het filament bestaat uit zogeheten warm-heet intergalactisch mediu…

De vele duizenden kleine hemellichamen voorbij de baan van Neptunus zijn daar mogelijk terechtgekomen door dat een ster miljarden jaren geleden langs het zonnestelsel scheerde. Dat laat de Leidse simulatie-expert Simon Portegies Zwart zien samen met zijn Duitse en Nederlandse collega’s. ‘We beantwoorden…

Joop Schaye, hoogleraar Vorming van de sterrenstelsels, is verkozen tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Op 29 september wordt hij officieel geïnstalleerd.

Maar liefst tien Leidse studenten kregen een prijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) op voordracht van hun eigen opleiding.

In de tentoonstelling Imaginary laten de makers zien dat de samenleving aan elkaar hangt van wiskunde. Van levensreddende algoritmes tot kunstcreërende formules. De expositie is van 2 juni tot 25 juli te zien in de Oude Universiteitsbibliotheek in Leiden.

Generatieve AI biedt journalisten nieuwe mogelijkheden voor beeldgebruik, maar roept ook ethische vragen op.

Wetenschappers krijgen naar aanleiding van publieke optredens steeds vaker te maken met bedreiging, intimidatie en haatreacties. De Nederlandse universiteiten – verenigd in de VSNU – nemen nu een aantal landelijke maatregelen op dit gebied, van een zerotolerance-beleid tot psychosociale hulp aan sla…

Op vrijdag 24 juni kregen 97 studenten een certificaat uitgereikt omdat zij met goed gevolg een Honours Class hadden afgerond. Er waren dit jaar 10 Honours Classes waaruit de studenten konden kiezen.

Assistent professor Vedran Dunjko en zijn team krijgen een gift van 100.000 euro van Google om hen te steunen in hun quantumonderzoek. Het onderzoek spitst zich toe op de vraag of quantumcomputers nieuwe manieren kunnen bieden om de mysteries van de hoge-energiefysica te begrijpen. Google zet zich in…

De banken van de Waalse kerk waren goed gevuld op vrijdag 23 mei. Meer dan 120 oud-studenten Frans kwamen daar bijeen voor minicolleges, een stukje theater en een discussie over de staat van het vakgebied.

Jeroen van Zon is per 1 september benoemd tot bijzonder hoogleraar Kwantitatieve ontwikkelingsbiologie bij het Instituut Biologie (IBL). Van Zon werkt als groepsleider Kwantitatieve ontwikkelingsbiologie bij het natuurkundig instituut AMOLF. Drie vragen over deze aanstelling.

Met de mobiele testkit Rapidemic won het Leidse studententeam in 2020 de internationale biologiewedstrijd iGEM. De tekstkit kan eenvoudig virussen detecteren. Nu is het team genomineerd voor de prijs Meest Innovatieve Student van Nederland. Breng je stem uit en draag zo bij aan de realisatie van de…

Suzan Verberne is per 1 oktober aangesteld als hoogleraar Natural Language Processing aan het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS). Verberne is sinds 2017 verbonden aan het LIACS als groepsleider van de Text Mining and Retrieval groep.

Astronomen hebben voor het eerst buiten de Melkweg complex organisch ijs gevonden. De ontdekking laat zien dat de bouwstenen van leven al vroeg in het heelal konden ontstaan – en onder uiteenlopende omstandigheden, aldus de Leidse astronoom Will Rocha.

BFW-masterstudent Nicole ter Laak heeft de KNMP Studentenprijs 2023 gewonnen. Ze wint de prijs voor haar onderzoeksproject naar doseerrichtlijnen van antibiotica bij pasgeboren baby’s met een erg laag geboortegewicht voor de doorlopen zwangerschapsduur.

Karlsson Linnér van de afdeling Economie heeft een Veni-beurs ontvangen. Zijn onderzoek naar de voorspellende waarde van preventieve genetische testen is een goed voorbeeld van de wijze waarop economische wetenschappen en rechtsgeleerdheid samenkomen.

Rector magnificus Carel Stolker neemt op 8 februari afscheid. Als er één thema als een rode draad door zijn carrière loopt, dan is het de verbinding tussen universiteit en maatschappij. In deze serie afscheidsgesprekken gaat Stolker nog eenmaal in gesprek met mensen van binnen en buiten de universiteit.…