Het blad Science publiceert drie artikelen tegelijk over een belangrijke ontdekking in vastestoffysica. Leids natuurkundige Jan Zaanen bespreekt deze ontdekking in dezelfde uitgave van 4 maart.

Als groente en fruit rijp worden, komt het gas etheen vrij. Etheen beïnvloedt ook de snelheid van de rijping. Chemicus Tom van Dijkman onderzocht hoe kleine en goedkope sensoren gemaakt kunnen worden om etheenconcentraties te meten tijdens het transport. Promotie op 12 mei 2016.

Nederland was vorig jaar in de ban van het mishandelde meisje uit Vlaardingen. Vandaag start de rechtszaak tegen haar pleegouders. De casus bleek een belangrijk omslagpunt voor de jeugdzorg. Mariëlle Bruning, hoogleraar Jeugdrecht, sprak hierover met verschillende nieuwsmedia.

Recentelijk verscheen het boek van Paul Abels; ‘Spionkoppen’. Hij schreef dit boek samen met studenten Marijn Adams en David Mendelsohn. In zijn boek beschrijft Abels de AIVD, waarvoor hij zelf decennia werkte, aan de hand van zijn leidinggevenden.

Nederlandse astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Ignas Snellen namen voor het eerst een superstorm waar in de atmosfeer van een exoplaneet. De koolmonoxide-wind bereikt snelheden van 5000 tot 10.000 kilometer per uur wanneer hij van de hete dag- naar de koude nachtzijde stroomt. Dit stond…

De wijze waarop de leeftijd wordt bepaald door de IND staat onder druk door verschillende rechtbankuitspraken. Het probleem is dat het moeilijk is om te bepalen of een jonge asielzoeker net boven of onder de 18 jaar oud is. Er is tot nog toe geen geschikte manier om precies vast te stellen hoe oud iemand…

Een internationaal team van astronomen heeft een zware cluster met rode, volwassen sterrenstelsels gevonden in het vroege heelal. Hij bevindt zich op een afstand van 10,5 miljard lichtjaar van de aarde en is daarmee de verst verwijderde rode cluster dat ooit is waargenomen.

In het Leidsch Dagblad vertelt AI-onderzoeker Thomas Moerland over zijn nieuwe boek Van IQ naar AI, waarin hij laat zien hoe kunstmatige en menselijke intelligentie elkaar spiegelen. Hij benadrukt dat een beter begrip van AI ons juist helpt grip te krijgen op ons eigen denken.

Wetenschappers van de TU Delft en de Universiteit Leiden hebben superstromen geobserveerd in grafeen die heen en weer kaatsen tussen de randen van het grafeen zonder verstrooiing onderweg.

Volgens Reijer Passchier, hoogleraar Digitalisering en de democratische rechtsstaat aan de OU en universitair docent Staatsrecht in Leiden, bevinden we ons inmiddels in een digitale noodsituatie. In zijn opiniestuk in de Volkskrant stelt hij dat de situatie ‘vraagt om een andere (strategische) kijk…

Het blad New Scientist heeft, uit kandidaten aangedragen door alle Nederlandse en Belgische universiteiten, 25 genomineerden geselecteerd voor de New Scientist Wetenschapstalent 2015 verkiezing. Eén van deze genomineerden is Dr. Marieke Liem, werkzaam bij het Centre for Terrorism & Counterterrorism.

Vandaag zijn de eerste fullcolour beelden van de kosmos van ESA’s ruimtetelescoop Euclid gepresenteerd. Nooit eerder was een telescoop in staat om zulke haarscherpe astronomische beelden te maken van zo'n groot deel van de hemel en zo ver het diepe heelal in. De vijf beelden illustreren het volledige…

Wat doet de Universiteit Leiden om haar gebouwen en campussen toekomstbestendig en onafhankelijk van fossiele energie te maken?

Quantummechanica voor iedereen

Verbinden van wetenschap en praktijk: opleidingen die jouw leiderschap en impact versterken.

Een internationaal team van wetenschappers, met onderzoekers van twee Nederlandse universiteiten, Leiden en Groningen, heeft de structuur bepaald van chlorofyl in chlorosomen van groene bacteriën. Chlorosomen zijn de lichtantennes van deze bacteriën. Het zijn langwerpige zakjes die tot 250.000 chlorofylmoleculen…

Na elke aanslag krijgen terrorismeonderzoekers vaak dezelfde vraag: wie heeft het gedaan? Onderzoeker Jeanine de Roy van Zuijdewijn heeft niet altijd een pasklaar antwoord.

De Universiteitsraad-vergadering van 2 juni stond vooral in het teken van de demonstratie, bezetting en het politieoptreden in Den Haag van vorige maand.

Een internationaal onderzoeksteam, onder wie drie Leidse astronomen, heeft met de Hubble en Spitzer ruimtetelescopen vier ongewoon heldere, zeer jonge sterrenstelsels gevonden en gekarakteriseerd. Het gaat om stelsels van meer dan 13 miljard jaar geleden, van slechts 500 miljoen jaar na de oerknal.…

Jonge kinderen die moeilijk corrigeerbaar grensoverschrijdend of agressief gedrag vertonen, kunnen zich veelal lastig inleven in een ander. Vaak hebben zij moeite met het herkennen van emoties bij anderen en deze kinderen zijn minder goed in staat om hun gedrag te reguleren. Het promotieonderzoek van…

Kunnen we de leefomgeving van mensen met dementie verbeteren met behulp van software en smartwatches? Daniela Gawehns deed onderzoek in een zorginstelling voor mensen met dementie in het kader van het project 'Dementie terug in het hart van de samenleving'. Hier keek ze of een open woonomgeving leidt…

Hoe ontstaan sterrenstelsels? Door technologische sprongen vooruit krijgen we daar steeds beter inzicht in, vertelt sterrenkundige Mariska Kriek in haar oratie. ‘Het is nauwelijks te geloven hoeveel belangrijke resultaten de James Webb-telescoop in korte tijd al heeft opgeleverd. En het leukste moet…

Op een miljard lichtjaar van de aarde is een gigantisch radiobrug ontdekt die twee clusters van sterrenstelsels verbindt. Uit de gloed van deze brug zijn magnetische velden waarneembaar. Dat ontdekten astronomen, waaronder Huub Röttgering en Reinout van Weeren van de Sterrewacht Leiden, met behulp…

Meer dan 60 Europese wetenschappers en partners uit het bedrijfsleven ontvouwen in het tijdschrift Nanoscale hun stappenplan voor de toepassing van grafeen in producten voor de markt. Scheikundige Grégory Schneider gelooft dat grafeen en andere gelaagde materialen in de toekomst gebruikt kunnen worden…

Psycholoog Leonie Vreeke start met een nieuw 5-jarig onderzoeksproject dat door ZonMw is gehonoreerd met bijna € 600.000,-. Een promovendus en een onderzoeksassistent worden aangesteld om dit project uit te voeren, samen met maatschappelijke partners zoals de GGD, ouder/kind stakeholders, gemeenten…

De Europese Unie heeft tien miljoen euro geïnvesteerd in het zogeheten iNEXT-Discovery consortium. Het consortium wil innovatief structureel biologisch onderzoek beter toegankelijk maken voor Europese onderzoekers. Ook het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN) maakt deel uit van iNEXT-Disovery,…

De groep van Tjerk Oosterkamp doet misschien wel het koudste onderzoek ter wereld. De onderzoekers hebben een sensor afgekoeld tot minder dan 2 millikelvin - bijna zo koud als het absolute nulpunt. Daarmee kunnen ze extreem gevoelige metingen doen. Promovendus Jaimy Plugge hielp bij het bouwen van de…

Geweldsconflicten en burgeroorlogen in Tsjaad belemmeren voor de meeste plattelandshuishoudens de weg naar voedselzekerheid, landbouwactiviteiten en toegang tot essentiële diensten zoals gezondheidszorg. In haar proefschrift stelt Nakar Djindil Syntyche dit probleem aan de kaak. Ze promoveerde op 24…

Kim Jong Il, leider van Noord-Korea is dood. Zijn jongste zoon Kim Jong Eun is de gedoodverfde opvolger. Maar wordt hij dat ook? Remco Breuker, Leids hoogleraar Koreastudies maakt een profielschets voor de nieuwe leider.

Moderne mensen en neanderthalers leefden in Frankrijk en Noord-Spanje mogelijk tot 2.900 jaar naast elkaar totdat de neanderthalers verdwenen. Dat schrijven archeologen van de Universiteit Leiden en Cambridge University in een nieuwe publicatie in Scientific Reports.

Natuurkundigen, onder wie de Leidse Dorothea Samtleben, bouwen aan een reusachtige onderwatertelescoop om de oorsprong van neutrinos te ontrafelen en het mysterie rond donkere materie op te helderen. De eerste detector is inmiddels geïnstalleerd. Eenmaal af heeft de telescoop het volume van drie kubieke…

Het Kamerling Onnes Gebouw (KOG), waar Heike Kamerligh Onnes in 1908 in zijn koudelab temperaturen nabij het absolute nulpunt bereikte (-269 Celcius) en waar Hendrik Lorentz en Pieter Zeeman in 1896 ontdekten dat er lichte geladen deeltjes (elektronen) in de materie rondbewegen, is erkend als ‘EPS Historic…

Vier jaar lang bestudeerde Vicky Beckers houten plakjes onder de microscoop. Zo bracht ze de anatomie van twee plantenfamilies in kaart. Haar onderzoek helpt om houtsoorten te herkennen. Dat is handig voor de houthandel én de archeologie.

Promovenda Jiangnan Ding onderzoekt hoe je een blok rubber zo kunt ontwerpen dat het dienst kan doen als een mechanische computerbit. Zo'n zogenaamd mechanisch metamateriaal wordt op een specifieke manier samengeperst om de vorm te veranderen. ‘Met een heel eenvoudig materiaal kunnen we in de toekomst…

Het lijkt een paradox: ultradun materiaal dat al het licht absorbeert. Toch bestaat het. Twee Leidse onderzoekers berichtten over hun onderzoek in ‘Applied Physics Letters’. Het artikel staat in de Top 20 van meest gedownloade artikelen van mei van het gerenommeerde tijdschrift.

Cryptograaf Max Fillinger ontwikkelde nieuwe methodes om een groep algoritmes genaamd commitment schemes te analyseren. Deze schema’s zijn bouwstenen voor een cryptografisch protocol, dat het mogelijk maakt voor partijen die elkaar niet vertrouwen om toch veilig samen te werken. Op 19 maart verdedigt…

Julia van Alem had nog nooit een camera vastgehad. Toch werd ze samen met haar studiegenoten benoemd tot stadsfotograaf. ‘Door dit project heb ik beter geleerd mijn eigen werk te creëren.’

Twee teams met sterrenkundigen van onder andere de universiteiten van Amsterdam en Leiden hebben ontdekt hoe hete gasreusplaneten zijn gehuld in grote halo’s van ijl heliumgas, een teken dat ze langzaam hun atmosfeer verliezen. Het helium, dat onlangs voor het eerst door de Hubble-ruimtetelescoop is…

Hoe kan het dat vlinders van dezelfde vlindersoort verschillende patronen op hun vleugels hebben? Volgens onderzoekers Ben Wielstra en Emma Berdan, van het Institute of Biology Leiden (IBL), ligt het antwoord bij supergenen. Dit zijn stukken van een chromosoom met daarin veel genen die sterk aan elkaar…

Leids fysicus Sander Otte heeft samen met een onderzoeksteam van IBM in Californië een doorbraak bereikt in het begrijpen van een fascinerend fundamenteel wetenschappelijk fenomeen: het Kondo-effect. De onderzoekers beschrijven de resultaten van hun onderzoek deze maand in het tijdschrift Nature Phy…

Leidse fysici en chemici zijn erin geslaagd om twee grafeenlagen zo dicht bij elkaar te brengen dat een elektrische stroom spontaan overspringt. In de toekomst stelt dit wetenschappers mogelijk in staat om de randen van grafeen te bestuderen en ze te gebruiken voor het uitlezen van DNA met een hogere…

In 2015 dacht Jorryt Matthee een extreem ver sterrenstelsel ontdekt te hebben waarin geen elementen zwaarder dan helium aanwezig waren, genaamd CR7. Drie jaar later toont hij via metingen met de ALMA-telescoop aan dat het sterrenstelsel toch koolstof bevat en zelfs in normale concentraties. De American…

Van colleges met Robbert Dijkgraaf tot een telescoop in de diepzee: tijdens zijn dubbele bachelor Natuur- en Sterrenkunde ontdekte Jelle Oonk dat de weg naar grote kosmische antwoorden soms loopt via de kleinste, nauwelijks te vangen deeltjes: neutrino’s.

Leidse natuurkundigen Tjerk Oosterkamp en Dirk Bouwmeester ontvangen 1,3 miljoen euro voor het betrappen van een mysterie in de quantummechanica, samen met natuurkundige Jasper van Wezel van de Universiteit van Amsterdam. Het gaat om een ENW-Groot-beurs.

Deeltjesversnellerinstituut CERN gaat de detector SND@LHC bouwen, een neutrinodetector bij de Large Hadron Collider (LHC). Dit is een voorganger voor SHiP, een detector die donkere materie moet gaan detecteren. Leids natuurkundige Alexey Boyarsky is een van de initiatiefnemers van beide projecten.

Zoals geologen aardbevingen bestuderen om meer te weten te komen over het binnenste van de aarde, kijken sterrenkundigen naar sterbevingen. Maarten van Hoven deed onderzoek naar trillingen van magnetars, neutronensterren met een extreem sterk magnetisch veld. En ontdekte dat het standaardmodel dat astronomen…

Een Indiase getrapte waterput op nanoschaal. Zo noemt postdoc Nakkiran Arulmozhi het patroon dat hij zag ontstaan toen hij een speciaal soort platinum-kristal liet corroderen. De unieke beelden tonen de destructiviteit van het proces aan, maar laten ook zien hoe voorspelbaar het is.

Vanaf volgende week rekken de Fijn-Mechanische Dienst van de Universiteit Leiden en de Leidse Instrumentmakersschool de grens van mogelijke weer wat op. Dan wordt de nieuwe ultrasoon freesmachine in gebruik genomen. Hiermee kunnen harde materialen als keramiek worden bewerkt tot op 1/1000 mm nauwkeu…

De evaluaties van een zeer uitdagend jaar voor zowel personeel als studenten in termen van onderwijs en onderwijsondersteuning zijn opmerkelijk goed uitgevallen. Hoewel we bijna van de ene op de andere dag moesten overschakelen op online onderwijs, is het ons gelukt!

Hoe herstellen cellen hun beschadigde DNA – en wat gebeurt er als dat proces verstoord raakt en kanker ontstaat? Tijdens haar promotieonderzoek dook Sarah Moser in deze vragen en ontdekte verrassende inzichten die kunnen bijdragen aan betere kankerbehandelingen in de toekomst.