Van academische vrijheid tot medische doorbraken en digitale veiligheid: tijdens de 451ste dies natalis van de Universiteit Leiden reflecteerden sprekers op de rol van de universiteit in een wereld vol maatschappelijke en geopolitieke spanning.

De Engelstalige interdisciplinaire minor ‘AI and Society’ behandelt de rol van kunstmatige intelligentie in onze samenleving. Het interdisciplinaire karakter biedt student én docenten een grote meerwaarde. Kijk mee in de collegezaal.

AI wordt veel gebruikt in HR-processen, maar we weten nog weinig over de bijdrage van deze applicaties aan eerlijke en inclusieve beslissingen. Leids onderzoeker Carlotta Rigotti is betrokken bij BIAS, een groot consortiumonderzoeksproject om de rol van AI te verduidelijken én een nieuwe app voor HR-professionals…

Bijna alle aanvoerders van de interfacultaire thema’s zijn bekend. Op donderdag 5 februari kwamen ze voor het eerst bijeen. We vroegen drie aanvoerders: welke kansen zie je bij jouw thema voor de samenleving, de universiteit en voor individuele medewerkers?

Wie is de echte maker als een musicus AI gebruikt? Dat onderzocht Adam Lukawski die ook componist is. Tijdens een fascinerende première in de Haagse cultuurtempel Amare liet hij horen hoe dat klinkt.

Onderzoek doen met wetenschappers van verschillende disciplines is niet eenvoudig. ‘Maar voor de samenleving is die samenwerking juist van levensbelang’, zegt hoogleraar Milieu en Duurzaamheid Jan Willem Erisman. Vanuit het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma Liveable Planet organiseert hij…

Hoogleraar Privacy en Cybercrime Bart Schermer doet onderzoek naar de relatie tussen nieuwe digitale technologieën, opsporing en mensenrechten. Welke trends ziet hij op het gebied van cybercrime die relevant zijn voor een organisatie zoals Universiteit Leiden?

Het leven werd weer enigszins normaal na corona, maar we kregen er andere crises voor terug. Ook op de universiteit zijn die grote uitdagingen voelbaar en werken onze wetenschappers aan oplossingen. De stikstofcrisis, problemen in de jeugdhulpverlening en een steeds nijpender wordende klimaatcrisis:…

Vrijdagmiddag 1 oktober. Locatie: een van de meest trilvrije plekken ter wereld. In dit decor lanceerden Leidse onderzoekers Quantum Leiden. Deze topwetenschappers van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen doen al decennia op het hoogste niveau onderzoek naar quantum-technologieën, en naar hoe…

Tussen 7 en 9 juni vindt in Den Haag de jaarlijkse conferentie plaats van het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Global Transformations and Governance Challenges (GTGC). Waarom je als Leids onderzoeker zou moeten komen? ‘Bijna elk onderzoek heeft een beleidsdimensie, maar vaak weten wetenschappers…

Mama werkt in de zorg, papa in de techniek en iedereen is hetero: veel schoolboeken tonen nog altijd mannen en vrouwen in stereotiepe rollen, ontdekte promovendus Tessa van de Rozenberg. Ook constateert ze dat opvattingen van kinderen over deze onderwerpen vaak sterk lijken op die van hun ouders.

De Franse politicoloog Hélène Landemore, bekend om haar kritische blik op moderne democratieën, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar. De Yale-professor onderzoekt hoe democratieën minder elitair en inclusiever kunnen worden. Op 26 november houdt ze haar oratie.

Onderzoeken én uitvinden, dat is wat betreft Daniël Pijnappels, hoogleraar Cellulaire elektrofysiologie, beide belangrijk voor een wetenschapper.

Gezamenlijke masters, promotietrajecten en een ‘hub’ voor onderwijs en onderzoek. Een delegatie van de University of Edinburgh bezocht de Universiteit Leiden om de samenwerking te verstevigen. Waarom is Edinburgh zo’n aantrekkelijke partner? Vier vragen aan Erwin Muller, bestuurder Campus Den Haag.

Een internationale studie laat veelbelovende eerste resultaten zien: uit stamcellen gekweekte insulineproducerende cellen kunnen de ziekte genezen. Het nieuwe LUMC-onderzoekscentrum Cure One moet deze doorbraak versnellen.

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), de Universiteit Leiden en Philips ontvangen samen ruim 2 miljoen euro van NWO om een artificial intelligence (AI) laboratorium op te zetten. Het doel van dit lab is om MRI-scans te versnellen en te verbeteren met behulp van AI. Fijn voor de patiënt, én…

SAILS hield samen met CAIRELab, het AI-expertisecentrum van het LUMC, een bijeenkomst waar zorgprofessionals en computerwetenschappers elkaar ontmoetten. De ontmoeting bleek vruchtbare aarde voor het ontstaan van samenwerkingen.

Gemeenten digitaliseren in hoog tempo, bijvoorbeeld met virtuele loketten en fraudeopsporende algoritmes. Hoogleraar Jiska Engelbert waarschuwt: de digitale stad dient niet per se het welzijn van bewoners. In haar oratie pleit ze voor kritische ambtenaren die tegengas durven geven.

De Universiteit Leiden heeft zes bachelor-topopleidingen volgens de Keuzegids universiteiten 2025. De Leidse universiteit staat hierdoor op de vierde plaats van brede universiteiten met de meeste topopleidingen.

Een delegatie van de Zhejiang University uit het Chinese Hangzhou is twee dagen op bezoek bij de Universiteit Leiden. Doel is om verdere samenwerking te verkennen en kennis te delen met deze Chinese topuniversiteit.

De aanvoerderteams van de thema’s, waarmee de Universiteit Leiden zich de komende jaren profileert, zijn samengesteld.

'Wat als we één avond alle lichten uitdoen. Dat idee dook af en toe in mijn hoofd op. En op een dag vertelde ik het aan een taxichauffeur, en hij zei: "Oh,je bedoelt: lichten uit, sterren aan!" Dat is natuurlijk niet helemaal waar, want de sterren staan altijd aan, maar zijn uitspraak vatte het idee…

Protonentherapie is een nieuwe manier om kanker te behandelen waarbij de bestralingsdoses preciezer worden afgegeven. Dit zorgt voor minder schade aan omliggend weefsel en minder bijwerkingen. Prof. dr. Marco van Vulpen is medisch directeur van HollandPTC in Delft waar wordt onderzocht wat de maatschappelijke…

Prof. dr. Andrea Evers is gezondheidspsycholoog en onderzoekt de rol van gedragsfactoren voor gezondheid en ziekte. Als Medical Delta hoogleraar is ze nu verbonden aan de Universiteit Leiden (faculteit der Sociale Wetenschappen), TU Delft (Industrieel Ontwerpen) en de Erasmus Universiteit (ESHPM). Vanuit…

Prof.dr.ir. Marcel Reinders is data science specialist aan de TU Delft. Met slimme algoritmes zoekt hij naar verbanden in complexe data. Zo bestudeert hij bijvoorbeeld patronen in DNA die leiden tot afwijkend gedrag van cellen. Met die kennis kunnen ernstige ziektes zoals alzheimer en verschillende…

Honderdduizenden Nederlanders kampen met pijn door knieartrose en dat aantal is snel stijgende. Prof.dr.ir. Jaap Harlaar is gespecialiseerd in klinische biomechanica en draagt met zijn onderzoek bij aan een betere behandeling van artrose. Harlaar is benoemd tot Medical Delta hoogleraar en heeft nu een…

Op de verjaardag van de universiteit gaven hoogleraren traditiegetrouw les aan groep 7 tijdens Meet the professor. De professoren kregen een stortvloed aan vragen om te beantwoorden.

Prof.dr. Sarah de Rijcke wordt de nieuwe rector magnificus in het College van Bestuur van de Universiteit Leiden. De Rijcke volgt per 15 januari 2026 prof.dr.ir. Hester Bijl op, die rector magnificus wordt aan de TU Delft.

Voor zeven interdisciplinaire projecten waarbij Leidse wetenschappers betrokken zijn is tot € 27.000 aan seed funding toegekend. In samenwerking met partners van andere Una Europa-universiteiten wordt onderzoek gedaan naar onderwerpen als academische vrijheid, AI binnen de geesteswetenschappen, duurzame…

De Universiteit Leiden stelt twee commissies in die zich richten op zaken die veel aandacht krijgen binnen de eigen gemeenschap en de samenleving. Het gaat om de Commissies Kennisveiligheid en de Commissie Samenwerking fossiele industrie. Oud-decaan Joanne van der Leun zal beide commissies voorzitte…

50 jaar geleden publiceerde Lauterburhet basisprincipe van MRI. Sindsdien is MRI steeds duurder geworden. Hoogleraar Andrew Webb beschrijft wat er nodig is om iedereen te laten profiteren van MRI.

Er worden steeds meer AI-tools ontwikkeld voor de juridische sector. Hiermee kunnen professionals teksten doorzoeken of rechterlijke beslissingen analyseren. Leids SAILS-onderzoeker Masha Medvedeva, expert op gebied van de technische ontwikkeling van AI-tools, waarschuwt: ‘Gebruikers moeten weten wat…

Op maandag 28 maart wordt een zogeheten pentest uitgevoerd om de veiligheid te checken van de classroom scanners. Deze personentellers in universitaire gebouwen zijn in december tijdelijk uitgezet na de onrust die ontstond over privacy-aspecten van de apparaten. De pentest wordt uitgevoerd in het Lipsius-gebouw…

Afgelopen voorjaar heeft meer dan de helft van de collega’s meegedaan aan het werkbelevingsonderzoek. Begin juli werden de eerste bevindingen gedeeld. Inmiddels is verder gekeken naar wat de resultaten betekenen en hoe we ermee aan de slag gaan. Voor CvB-vicevoorzitter Timo Kos is de richting helder…

Chris Suijker, vanaf 1 juli de nieuwe directeur Vastgoed, houdt van gezonde en duurzame universiteitsgebouwen waarin je ‘het gevoel krijgt dat je middenin de maatschappij staat’. Haar doel is om dat met nóg meer gebouwen te realiseren.

Universiteitscampus Spui, de vierde locatie van de Universiteit Leiden in Den Haag, opent bijna zijn deuren. De transformatie van voormalig warenhuis V&D naar een universiteitscampus wordt met de week zichtbaarder. Verhuiswagens rijden de komende tijd af en aan om al het losse meubilair op tijd daar…

Van echografieonderzoek oefenen in augmented reality tot praten met virtuele oude Grieken over hoe een archeologische vindplaats er vroeger uitzag: video- en innovatiespecialist Nathan Saucier vertelt over de vele mogelijkheden van de interactieve media- en simulatiestudio van het Leiden University…

Een consortium met onder meer Leidse economen, psychologen en bestuurskundigen gaat het maatschappelijk draagvlak voor de waterstoftransitie in Nederland onderzoeken. Ze kijken naar gevolgen op de arbeidsmarkt, de houding van burgers ten opzichte van waterstof en de investeringsbereidheid van bedrij…

Op maandag 22 januari ontvingen vijftien gedreven docenten hun Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO). Rector magnificus Hester Bijl feliciteerde hen in het Academiegebouw. Vier docenten vertellen over wat hen motiveerde het SKO-traject te volgen en wat het hen heeft opgeleverd.

Universitair docent Max van Duijn is de nieuwe voorzitter van De Jonge Akademie. Hij wil jonge academici ondersteunen, onderzoek dichter bij de samenleving brengen en bijdragen aan de weerbaarheid van de wetenschap.

Universitaire plechtigheid

Didactiek, Onderzoek, ICT

Al twintig jaar werkt expertisecentrum Luris samen met Leidse onderzoekers en studenten om impact in de samenleving te creëren. Ter ere van dit jubileum blikken medewerkers terug op projecten waar ze trots op zijn of die er voor hen bovenuit sprongen. Spoiler: ze konden geen van allen slechts één project…

De universiteit lijkt wat stil in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober. (Hoger) onderwijs en onderzoek zijn in de media ook amper een verkiezingsthema. Maar achter de schermen wordt druk gelobbyd. Waarnemend CvB-voorzitter Timo Kos: ‘We vechten voor de toekomst van onze universite…

Hoe organiseer je co-creatie met wetenschappers in andere werelddelen? LDE wil internationaal kennis delen én ophalen rondom de grote maatschappelijke vraagstukken. Eind oktober reist daarom een delegatie van 27 wetenschappers af naar Indonesië om deel te nemen aan de LDE-BRIN Academy.

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Hoe zorgen onze onderzoekers en research support professionals er samen voor dat baanbrekende uitvindingen hun weg vinden van het lab naar de samenleving? Hoogleraar Huub de Groot en business developer Serkan Esiner vertellen over hun samenwerking binnen een door de EU gefinancierd project over het…

Onderzoekers en beleidsmakers bespraken de belangrijke kwesties op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) tijdens de SAILS-conferentie The Future of AI is Here (and Guess What … it’s Human). Waar liggen de kansen en wat zijn de gevaren?