Onderwijs, Organisatie, Onderzoek
AI-gebruik in schrijfopdrachten: vier niveau’s voor docenten en studenten
De werkgroep AI van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid heeft een helder kader opgesteld voor het gebruik van generatieve AI bij schrijfopdrachten (denk aan modellen van OpenAI, Anthropic of Google).
Keuzemenu
Het kader fungeert als een keuzemenu waarmee docenten kunnen bepalen:
- Of het gebruik van GenAI is toegestaan;
- Waarvoor studenten het mogen gebruiken;
- Waarom die keuze is gemaakt;
- Met welke kansen en bedreigingen studenten rekening moeten houden;
- Waarop studenten worden beoordeeld.
Het biedt docenten handvatten om het gebruik van GenAI af te stemmen op het leerdoel en leerjaar. Zo wordt voorkomen dat studenten alles aan GenAI uitbesteden en niets leren, of dat GenAI hallucineert en studenten dat niet corrigeren.
Implementatie
Het faculteitsbestuur heeft dit kader goedgekeurd en het staat gepland voor implementatie in het onderwijsbeleid van de faculteit. De tabel wordt in het nieuwe academische jaar in de studiegids opgenomen. Zo kunnen docenten ruim vooraf bepalen wat de rol van GenAI is bij de schrijfopdracht die wordt gegeven en weten studenten waar ze aan toe zijn. Bovendien wordt er met een dergelijk kader één lijn gehanteerd die herkenbaar is voor studenten en docenten.
GenAI-niveau afgestemd op leerdoel
Tycho de Graaf stond aan de wieg van het kader: ‘Met deze tabel kunnen docenten bepalen waarvoor studenten GenAI mogen gebruiken. Dat doe je natuurlijk aan de hand van wat je ze wilt leren. Om daarbij te helpen hebben we in de tabel bij elke GenAI-niveau aangegeven hoe onze standaard leerdoelen en beoordelingscriteria moeten worden toegepast in het licht van het toegestane gebruik. Denk aan de spellingscheck in Word. We oordelen over spelling wetende dat studenten dat hulpmiddel gebruiken en we dat toestaan.’
Faculty talk en AI-symposium
Op dinsdag 19 mei geeft Tycho de Graaf een Faculty Talk over GenAI in het onderwijs. Dit is voorafgaand aan het facultair Symposium: ‘Samen verder met AI’ op donderdag 28 mei. Het symposium gaat over GenAI in onderzoek, onderwijs en organisatie en is bedoeld voor alle medewerkers van de faculteit. Schrijf je hier in.
Gebruik van GenAI bij schrijfopdrachten
Wat houdt de tabel in? Hieronder staat het in het kort beschreven. Voor een uitgebreide beschrijving verwijzen we naar de LTC HUB.
Niveau 1: verbieden van gebruik AI
De student leert zelfstandig onderzoeksvragen op te stellen, bronnen te analyseren, structuren te creëren, te argumenteren en teksten te formuleren. Dit niveau stimuleert kritisch denken en zelfredzaamheid, ook essentieel om later AI-output goed te kunnen beoordelen.
Tycho de Graaf: ‘De docent legt uit waarom daarvoor wordt gekozen. Dat betekent ook dat het belangrijk blijft om te leren hoe zonder GenAI onderzoek te doen en te schrijven, ook om beter te controleren of het klopt wat GenAI produceert als je het wel mag gebruiken.’
Niveau 2: toestaan voor redactioneel werk
GenAI mag hier worden ingezet om de vorm van een tekst te verbeteren, zoals spelling, grammatica en bronvermeldingen. Er zijn twee varianten: GenAI gebruiken tijdens het hele schrijfproces of alleen voor de laatste versie. Student blijft verantwoordelijk voor de inhoud en leert AI-output kritisch te beoordelen.
Tycho de Graaf: ‘Als je ze wilt leren GenAI te gebruiken om een zelfgeschreven tekst te verbeteren, dan legt de student uit hoe en welke GenAI is gebruikt bij de opdracht. Daarmee kan de docent nagaan of GenAI op een goede manier is gebruikt. Ook zonder taalfouten en goedlopende zinnen beoordelen docenten of de tekst toegespitst en betekenisvol is.’
Niveau 3: toestaan of verplichten voor brainstormen, bronnenonderzoek en het creëren van eerste structuren
GenAI mag of moet worden gebruikt voor het bedenken van onderzoeksvragen, het vinden van bronnen en het opzetten van een eerste structuur. Het genereren van teksten is niet toegestaan. Student leert GenAI als hulpmiddel te gebruiken, maar blijft zelf verantwoordelijk voor de uiteindelijke inhoud en argumentatie.
Niveau 4: toestaan of verplichten voor het uitvoeren van bepaalde of alle taken
GenAI mag of moet worden ingezet voor taken zoals het schrijven van teksten of het opbouwen van argumenten. Kritische reflectie en menselijke evaluatie blijven cruciaal. De student leert GenAI te gebruiken en de output te beoordelen, aan te passen en te verantwoorden.