In Memoriam Erik Deul 1958 – 2026
Op 13 maart is dr. Erik Deul op 67-jarige leeftijd overleden. Hij laat zijn vrouw Wilma, zijn kinderen Caroline en Wouter, en zijn kleinkinderen Joris, Stach, Viggo, Archie en een kleindochter die later dit jaar wordt verwacht, achter. Erik was 35 jaar lang hoofd ICT van de Sterrewacht Leiden en deed dit werk later ook voor het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde, tot aan zijn pensionering vorig jaar.
Maar hij was veel meer dan dat: hij was ook een zeer gewaardeerd medewerker. Voor zijn uitzonderlijke inzet en leiderschap bij de ontwikkeling en het beheer van ICT-systemen die wetenschappelijk onderzoek aan de Universiteit Leiden ondersteunen, werd hij onderscheiden en benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Bezoek hier het online condoleanceregister
Online Condoleanceregister Erik Deul 1958 – 2026.
Erik Deul werd geboren op 23 juli 1958 in Hilversum. In 1988 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden op het proefschrift ‘Interstellar Dust and Gas in the Milky Way and M33.’ Met nieuwe gegevens van de Nederlandse infrarode ruimtetelescoop IRAS, ontwikkeld in samenwerking met partners in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, liet hij zien dat zowel onze eigen Melkweg als nabije sterrenstelsels uitgestrekte gebieden bevatten die rijk zijn aan kosmisch stof. Dit werk leverde een belangrijke bijdrage aan ons begrip van de vorming van sterren en sterrenstelsels, aangezien sterren ontstaan in gebieden met veel stof en gas, en sterren de bouwstenen van sterrenstelsels vormen. In zekere zin werkte Erik al met wat later ‘Big Data’ zou worden genoemd. Na zijn werk aan IRAS werd hij gevraagd een leidende rol te spelen in de data-analyse van DENIS (Deep Near Infrared Survey of the Southern Sky), een Europees project onder leiding van Frankrijk. Hij speelde een sleutelrol bij het samenstellen van een betrouwbare catalogus van bronnen — ongeveer 17 miljoen in totaal — wat destijds een ongekend grote hoeveelheid astronomische data was.
Vervolgens ging Erik Deul werken bij het Koninklijke/Shell Exploratie en Productie Laboratorium (KSEPL) in Rijswijk. De academische wereld bleef echter trekken en in 1990 keerde hij terug naar Leiden als wetenschappelijk systeemprogrammeur bij de Sterrewacht Leiden, onderdeel van de Universiteit Leiden. Daar hielp hij bij het verwerken van de snel groeiende hoeveelheid data die moderne optische, infrarode en radiotelescopen produceren, en leverde hij een belangrijke bijdrage aan de onderzoeksinfrastructuur waarop astronomen vertrouwen. In de jaren dat Erik bij de Sterrewacht werkte, groeide de Leidse sterrenkunde van een relatief kleine groep — ooit gevormd door figuren als Jan Oort en Henk van de Hulst — uit tot een groot en internationaal toonaangevend instituut dat vele generaties studenten en promovendi heeft opgeleid.
Sterrenkundig onderzoek is sterk afhankelijk van geavanceerde computerfaciliteiten. In de afgelopen decennia is de computerinfrastructuur van de Sterrewacht Leiden enorm uitgebreid om de groeiende datastromen van moderne telescopen en instrumenten te ondersteunen. Erik speelde een centrale rol bij de opbouw en ontwikkeling van deze infrastructuur en bij het vormen van een toegewijd ICT-team dat onderzoekers ondersteunt. Onder zijn leiding leverde dit team ook ondersteuning aan het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde (LION) en de Leidse Instrumentmakers School (LIS).
Collega’s herinneren zich Erik niet alleen vanwege zijn grote technische kennis, maar ook om zijn zorgzame en doordachte manier van leidinggeven. Hij had oog voor de mensen achter het werk en wist een stabiel en zeer capabel team op te bouwen. Met zijn expertise en zijn positieve en coöperatieve houding wist hij de vaak zeer gespecialiseerde ICT-behoeften van de Sterrewacht te verbinden met de meer algemene systemen van de universiteit, waarmee hij veel respect afdwong bij collega’s binnen de instelling.
Erik was zeer toegewijd aan de Sterrewacht en aan de universiteit en nam vaak taken op zich die ruim buiten zijn formele functie vielen. Vaak werkte hij op de achtergrond aan praktische oplossingen die het dagelijks functioneren van het instituut mogelijk maakten. Zo ontwikkelde hij software voor onder meer studentenadministratie, kamerindelingen en evenementagenda’s. Ook bouwde en beheerde hij de websites van de Sterrewacht en van vele conferenties die in Leiden werden georganiseerd. Daarmee liep hij vaak vooruit op ontwikkelingen die later door standaardsoftware werden overgenomen.
Ook in het dagelijkse reilen en zeilen van het instituut speelde Erik een belangrijke rol. In een omgeving met veel tijdelijke onderzoekers en bezoekers vraagt het toewijzen en inrichten van werkruimtes voortdurend aandacht. Erik nam deze taak op zich met een groot gevoel voor rechtvaardigheid en met oog voor de wensen van individuen, en zorgde er vaak persoonlijk voor dat werkplekken goed waren ingericht.
Daarnaast speelde Erik een belangrijke rol in de ontwikkeling van grootschalige computerfaciliteiten voor de hele universiteit. Met zijn technische expertise, organisatorisch talent en heldere visie droeg hij bij aan de basis voor een centrale high-performance computing omgeving die onderzoekers uit vele disciplines ondersteunt. Hij werd ook regelmatig gevraagd advies te geven aan instituten buiten Nederland, waaronder de European Southern Observatory, en nam actief deel aan de jaarlijkse internationale conferentie Astronomical Data Analysis Software & Systems.
Naast zijn professionele prestaties zal Erik door collega’s en vrienden worden herinnerd om zijn vriendelijkheid, rustige aanwezigheid en bereidheid anderen te helpen. Hij vond er voldoening in het werk van wetenschappers en studenten mogelijk te maken en werkte daarbij vaak liever op de achtergrond, terwijl hij ervoor zorgde dat alles goed bleef functioneren. Voormalige leden van de Sterrewacht uit de hele wereld spreken nog altijd vol lof over hem en verzuchten dat zij zouden willen dat hun eigen instituut zo goed georganiseerd was als dat in Leiden. Velen binnen en buiten de Sterrewacht hebben geprofiteerd van zijn kennis, inzet en gulheid met zijn tijd: Erik heeft werkelijk een verschil gemaakt in ons leven.
Hij zal zeer gemist worden door zijn familie, vrienden en de vele collega’s die het voorrecht hadden met hem samen te werken.