Promovendus Julia Wąsala zoekt naar uitstoot van broeikasgassen in satellietdata. Als informaticus slaat ze zo een brug tussen computerwetenschappen en ruimteonderzoek. 'We kunnen dit onderzoek echt niet zonder samenwerking doen.'

Van het voorspellen van Alzheimer tot de groei van schadelijke bacteriën in water: de algoritmes van psycholoog Marjolein Fokkema zijn toepasbaar in vele disciplines. Ze leveren ook inspiratie voor haar liedjes, theater én levenslessen. Wat drijft deze rockende wetenschapper in de wereld van AI?

Steeds meer mensen krijgen te maken met klimaatverandering. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we klimaatbestendig en -neutraal handelen? We vroegen het aan klimaat- en aardwetenschapper en docent bij de leergang Klimaatverandering Joeri Reinders. Joeri: ‘Hoe klimaatverandering wordt gezien staat de mens…

Omdat het economisch recht, het milieurecht en de rechten van de mens onvoldoende op elkaar inspelen, is de implementatie van duurzame ontwikkeling lastig.

Technologie en privacy, vertrouwen en wantrouwen. De discussie hierover laaide op toen de universiteit scanners plaatste en studenten in verzet kwamen. Woensdag 2 februari onderzoeken experts van de Universiteit Leiden dit thema op het gelijknamige symposium. We bellen met Roy de Kleijn, als informaticus…

Hoe vergelijk je de leefomgeving van Nederlandse koeien met de koeien van de Masai in Oost-Afrika? Hoe kunnen we het verlies van biodiversiteit omdraaien? Daarover gaat CurveBend; een internationaal onderzoeksconsortium waar ecoloog Michiel Veldhuis deel van uit maakt.

De toeslagenaffaire onthulde dat er nog veel te verbeteren valt aan het gebruik van algoritmen door de overheid. Volgens universitair docent Melanie Fink moeten empathie en waardigheid terugkeren bij bestuursorganen. Zij kreeg een Veni-subsidie om dit te onderzoeken.

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Universitair docent Astrid Van Weyenberg heeft de Onderwijsprijs van de Faculteit Geesteswetenschappen gewonnen. ‘Astrid is een mooi mens dat goed kan lesgeven.’

De tragedie staat schijnbaar diametraal tegenover moraal en recht. Waar de tragedie de grillige breuklijnen en troebele wateren van denken en doen confronteert, bewegen recht en moraal in andere richting, naar heldere orde, herstel en behoud. Toch moeten beide in samenhang worden bezien, zoals in dit…

In deze aflevering praten we met Mariska Kret over de uitingen van emoties in mens en dier. Mariska onderzoekt de overeenkomsten en verschillen in de emotie expressie bij mensen en primaten. Wil je meer te weten te komen over Mariska's onderzoek en ontdekken waarom het belangrijk is dat we meer leren…

De Gezondheidsraad heeft een advies gepubliceerd onder de titel ‘Ethische en juridische overwegingen Covid-19’. Bedrijven en instellingen mogen volgens de raad vaccinatiebewijzen eisen, maar alleen onder strikte voorwaarden.

AI kan elke dag meer dan de dag ervoor, maar niemand kan uitleggen hoe AI precies doet wat het doet. In het nieuwe televisieprogramma 'We gaan er allemaal aan' onderzoekt Valerio Zeno verschillende rampscenario’s waardoor de mensheid ten onder kan gaan.

Hoogleraar Mariska Kret ontvangt de Mercator Sapiens Stimulus, een nieuwe wetenschapsprijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij (KHMW). Aan de prijs is een geldbedrag van 1 miljoen euro verbonden.

Stel dat niemand in Nederland nog dierlijke producten zou eten, wat zou er dan gebeuren? En zou het bijdragen aan meer klimaatrechtvaardigheid? Met die denkoefening gaan milieuwetenschapper Jan Willem Erisman en landschapsarchitect Berno Strootman aan de slag. ‘Soms moet je extreem denken om nieuwe…

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

Het havo-eindexamen filosofie staat de komende vier jaar in het teken van het thema ‘Mens, dier en natuur: dierethiek en milieufilosofie’. De Nascholingsdag Filosofie bood een goede gelegenheid voor docenten om met collega’s de eerste ervaringen met dit nieuwe examenprogramma uit te wisselen. Daarnaast…

Het Klokhuis had een tijdje terug een bijzondere gast. Luc Amkreutz, curator bij het RMO en bijzonder hoogleraar publieksarcheologie, was te zien in een aflevering over de moderne mens en hoe deze is ontstaan.

In deze podcast-aflevering van Beyond Japan onderzoeken Oliver Moxham en Andrew Littlejohn hoe ramp-erfgoed het debat aanwakkert over de relatie tussen de mens en zijn omgeving, en hoe het het geautoriseerde erfgoeddiscours kan verstoren.

Museum Naturalis gaat 28.000 fossielen teruggeven aan Indonesië, waaronder de beroemde ‘Java-mens’. In Trouw vertelt universitair docent Fenneke Sysling meer over de teruggave van deze Dubois-collectie.

Eduard Fosch-Villaronga, Hadassah Drukarch en Bart Custers van eLaw - Centrum voor Recht en Digitale Technologie, onderzoeken met Pranav Khanna , eLaw alumnus, de invloed van automatisering op de interactie tussen mens en robot en verantwoordelijkheid bij chirurgische innovatie.

Hoogleraar Jeugdrecht Mariëlle Bruning signaleerde eerder in Argos dat zij zich zorgen maakt over de terugplaatsing naar huis na een uithuisplaatsing van een kind. Dit was aanleiding voor Argos om een uitzending te wijden aan dit thema.

Een perspectief, een cel, een levensopvatting: waarin kunnen we wel allemaal niet gevangen zitten? Dit is de vraag die Vrij Nederland stelde aan verschillende experts, waaronder universitair docent en research fellow bij de afdeling Criminologie, Joni Reef.

Twee getalenteerde, recent gepromoveerde Leidse wetenschappers ontvangen een Rubicon-beurs van NWO. De beurs geeft hen de kans om tijdelijk te werken bij een buitenlands instituut dat de beste omgeving biedt voor hun onderzoek.

Computer says no: einde verhaal. Twintig jaar geleden een hilarische uitspraak in de Britse tv-serie Little Britain, nu de werkelijkheid. We volgen allemaal weleens blind de technologie, met wisselende gevolgen. Voor ISGA-docent en onderzoeker Daan Weggemans een onderwerp om op te promoveren.

Als student meepraten op bestuursniveau? Jonatan Wirix-Speetjens deed het de afgelopen twee jaar als assessor van de Faculteit Geesteswetenschappen. Vanaf september neemt Ebrar Kaya het stokje van hem over. In dit interview blikken we met hen terug én vooruit op het assessorschap.

Met de zogeheten Kwaliteitsafspraken werkt de Universiteit Leiden aan het verbeteren van de onderwijskwaliteit. Sinds de start eind 2018 is er al veel gebeurd op dat gebied. Tijdens een tussentijdse bijeenkomst voor afgevaardigden van alle faculteiten en de Universiteitsraad op 11 juni werd duidelijk…

Yuchen Lian verdedigde haar proefschrift over AI en taalevolutie bij de Universiteit Leiden.

Als je online iets koopt, kan de webwinkel de prijs aanpassen op basis van jouw data. Kimia Heidary deed onderzoek naar dit fenomeen: online prijsdiscriminatie. ‘Het hóeft niet oneerlijk te zijn. Prijsverschillen tussen mensen bestaan offline sinds jaar en dag.’

De rol van artsen gaat veranderen door de ontwikkeling van AI, betoogt hoogleraar en intensive care-arts Sesmu Arbous. Haar leerstoel gaat over de integratie van technologie in de patiëntenzorg. 'Als we dit slim aanpakken, krijgen artsen meer tijd voor patiënten.'

Er is iets vreemds aan die nieuwe student Angela Ignatius. Ze is briljant, behulpzaam en altijd beschikbaar. Ze vat lesstof voor je samen, helpt met opdrachten en is zelfs bereid je thesis voor je te schrijven. Maar in hoeverre laat je dat toe? Het is de grote vraag in dit – soms prettig ongemakkelijke…

Kan een robot net zoals een monnik een religieus ritueel uitvoeren? En wat is een religieus ritueel eigenlijk? Robots en religie lijken twee verschillende onderwerpen, maar volgens universitair docent Elpine de Boer kunnen beide ons laten nadenken over wat het betekent om mens te zijn en wat we van…

De film Blade Runner als onderdeel van het rechtencurriculum? Helemaal niet zo gek vinden hoogleraar Rechtssociologie, Maartje van der Woude en hoogleraar Literatuur, Cultuur en Recht, Frans-Willem Korsten. ‘De film stelt een heel principiële vraag: wat is mens en wat niet?’ Vanaf komend studiejaar…

Het Instituut voor Wijsbegeerte breidt zijn kennis verder uit: Annemie Halsema bekleedt sinds 1 september de leerstoel Wijsgerige antropologie en de grondslagen van het humanisme. De komende vijf jaar bekijkt ze hiervoor actuele maatschappelijke problemen vanuit een humanistisch perspectief.

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

De snelste chemische reactie in het universum vindt plaats in ons oog.

Mirjam Luijten, toxicoloog bij het RIVM, gaat per 1 juli aan de slag als bijzonder hoogleraar bij het LACDR.

Anne Urai krijgt de kans om gedurende vier jaar haar ideeën verder te ontwikkelen over hoe het brein keuzes maakt. Waarom zij in de prijzen valt? Neurowetenschapper Urai beantwoordt vijf vragen over haar Veni-beurs voor jonge onderzoekers.

De uitdrukking ‘zingen als een nachtegaal’ moet misschien wel letterlijker worden genomen dan gedacht. Gedragsbioloog Verena Ohms toont in haar promotieonderzoek aan dat menselijke spraak en vogelzang meer overeenkomsten hebben dan eerst werd aangenomen. Ohms promoveert dinsdag 3 mei.

‘AI kan echt nog niet zoveel als een hoop mensen denken’, zegt informaticus en psycholoog Roy de Kleijn. Hij probeert robots schijnbaar eenvoudige dingen te leren, en ontdekt daardoor telkens weer hoe knap de menselijke intelligentie in elkaar zit. Drie dingen die computers nog lang niet kunnen.

Op 11 januari 2026 is onze gewaardeerde en geliefde oud-collega prof.dr. Marc Spijker overleden.

AI wordt steeds menselijker. Zo lijkt AI in staat tot creatieve dingen, denk aan de schilderijen die DALL-E kan maken of de gedichten die ChatGPT schrijft. Maar creativiteit, dat is toch ons menselijke ding? Zijn we nog wel bijzonder als mens? Informaticus Maarten Lamers (Universiteit Leiden) legt uit…

Als onderdeel van het onderzoeksteam onderzocht Dr. Amanda Henry de evolutie van bacteriën die in onze mond leven en die daar helpen met de spijsvertering. Op basis van prehistorisch tandplak van de vroege mens en neanderthalers hebben ze hier uitspraken over kunnen doen. De meest opmerkelijke vinding…

In het zuid-oosten van Zuid-Afrika graaft steentijd-archeoloog Gerrit Dusseldorp van de Universiteit Leiden een bijzondere vindplaats op. Op die plek leefde 70.000 jaar geleden de vroeg-moderne mens. Dusseldorp is op die plek op zoek naar de spullen van die allereerste mensen. Gerrit Dusseldorp werd…

We zijn het er inmiddels over eens dat de moderne mens zijn oorsprong heeft in Afrika. Maar wanneer en waar die dat continent verliet om zich te verspreiden over Eurazië is onderwerp van een verhit debat. Een reconstructie van het klimaat van de afgelopen 300.000 jaar moet helderheid verschaffen over…

Programmeren is een belangrijke vaardigheid die kinderen niet of nauwelijks leren op school. Dat is vreemd, want inmiddels komt ieder mens dagelijks in aanraking met codes en algoritmes.

In zijn serie over de materialen die onze wereld vormgeven werpt Maikel Kuijpers nu een blik op hout. Hout is overal en van alle tijden; de mens is een houtbewerker. Dat we de afgelopen 150 jaar onze huizen nauwelijks meer van hout bouwden, is een modegril. Tijd voor een comeback van het duurzaamste…

Als de tokay gekko zijn staart verliest, groeit de nieuwe aan vanuit stamcellen bij de stomp. Spieren, bot en huid ontstaan elk vanuit specifieke stamcellen. Deze vinding van bioloog Luthfi Nurhidayat kan interessant zijn voor regeneratieve geneeskunde bij mensen. Hij promoveert 9 januari.