Tien Leidse sociale wetenschappers hebben succesvol een aanvraag ingediend voor de NWO Open Competitie. Met deze Open Competitie geeft NWO onderzoekers de kans om kleine, risicovolle, vernieuwende of veelbelovende onderzoeksprojecten te starten.

Leidse onderzoekers hebben een nieuw model ontwikkeld om immunotherapie tegen kanker te verbeteren. Met een 3D-printer creëren ze mini-tumoren in een omgeving die lijkt op menselijk weefsel. Ook ontwikkelden ze een manier om in real-time te volgen wat er tijdens tests in deze mini-tumoren gebeurt.

Om te weten hoe hersenen werken, is het essentieel om ze goed in kaart te brengen. Dat blijkt mogelijk met een microscopietechniek waarin Leidse natuurkundigen uitblinken. Deze Amerikaans-Nederlandse doorbraak kan de menselijke zoektocht naar het begrip van hersenfuncties aanzienlijk vooruithelpen.

Walvissen in de buurt van de stad Auckland, Nieuw-Zeeland, consumeren dagelijks grote hoeveelheden microplastics. Tot die conclusie komt een team van internationale onderzoekers na onderzoek van walvispoep. In dat team zitten Thijs Bosker, universitair hoofddocent Milieuwetenschappen bij Leiden University…

Een ‘atomaire vandaal’ is eindelijk ontmaskerd. Wetenschappers van de Universiteit Leiden en het Amerikaanse SLAC National Laboratory hebben het mysterie achter de snelle corrosie van platina-elektroden ontrafeld. Deze doorbraak opent de deur naar betaalbare waterstofproductie en betrouwbaardere elektrochemische…

Hard werk, gelukte en mislukte experimenten, dwaalsporen en toeval. Slechts zelden komen wetenschappelijke ontdekkingen tot stand door een eenmalige geniale ingeving. Wetenschap is het verhaal van mensen getekend door doorzettingsvermogen en tegenslag, geduld en ongeduld, concurrentie, miskenning en…

Loop door een stad en er is een kans dat je een felgekleurde muurschildering tegenkomt. Hoewel deze schilderingen soms vooral lijken te dienen als achtergrond voor een Instagramkiekje, zegt professor kunstgeschiedenis Minna Valjakka dat er ook een serieuzer aspect aan muurschilderingen zit.

Toen Rusland eind februari Oekraïne binnenviel, kwam het normale leven daar tot een halt. Om ervoor te zorgen dat getroffen studenten en onderzoekers hun studie en werk kunnen voortzetten, richtten hoogleraar Ellen Rutten (UvA) en universitair docent Dorine Schellens een internationaal mentornetwerk…

Het nieuwste boek van politicoloog Matthew Longo kwam dit voorjaar uit: ‘The Picnic: A Dream of Freedom and the Collapse of the Iron Curtain’. Naast vele lovende recensies, ontving het boek deze zomer ook de prestigieuze Orwell Prize, die in het leven geroepen is om bijzondere boeken over politiek in…

Schimmels die groeien in de longen van patiënten. Dat klinkt onprettig, toch? Gelukkig kunnen mensen hier normaal prima mee omgaan, en de infectie zelfstandig verhelpen. Maar als er al andere gezondheidsissues spelen, kan Aspergillose wel schade aanrichten. Zeker als de schimmel resistent is tegen antibiotica.…

Een bacterie die zich verschuilt voor het immuunsysteem en stukjes DNA uit zijn omgeving oppikt. Het resultaat: nieuwe eigenschappen krijgen, zoals beter beschermd zijn tegen antibiotica. Gelukkig hebben we zo’n doemscenario nog niet eerder gevonden. Wel vond promovendus Renée Kapteijn de eerste aanwijzingen,…

Bacteriën leven tijdelijk zonder hun celwand als er voor hen gevaarlijke virussen in de buurt zijn. Opmerkelijk, want de celwand vormt een stevige barrière tegen dreigingen van buitenaf. Toch is de vondst goed te verklaren én kan het een gevolg hebben voor het bestrijden van ziekteverwekkende bacteriën,…

Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…

Tijdens het onderzoek voor haar nieuwe boek, Elizabeth Stuart: Queen of Hearts, stuitte Nadine Akkerman op een relatief onbekend portret van Elizabeth Stuart, koningin van Bohemen en grootmoeder van koning George I. Het schilderij zou volgens Akkerman als majesteitsschennis zijn beschouwd in de tijd…

Bij de meeste mensen zitten er bacteriën in hun mond die tandplak vormen. Soms veroorzaken ze zelfs vervelende tandvleesontstekingen. De bacterie Treponema denticola kan ook een gevaarlijke ziekteverwekker zijn. Toch is er nog niet veel over bekend. Daar brachten Ariane Briegel en haar onderzoeksgroep…

Zonder elektronica die computertaken uitvoert zou ons dagelijks leven er heel anders uitzien. Apparaten zoals liften, verkoopautomaten, draaihekken, wasmachines en zelfs verkeerslichten maken gebruik van een eenvoudige vorm van elektronisch computergebruik om van de ene toestand naar de andere over…

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

Op donderdag 12 december 2024 houdt historicus en terrorisme-expert Beatrice de Graaf de 53e Huizingalezing in de Stadsgehoorzaal te Leiden. Onder de noemer 'Wij zijn de tijden. Geschiedenis in crisistijd' laat De Graaf zien hoe geschiedenis in crisistijd wordt gebruikt om zin en betekenis aan de tijden…

Politici van Forum voor Democratie retweeten regelmatig antisemitische accounts. Zo promoten FVD-politici spelers in een socialemedianetwerk waarin antisemitisme gemeengoed is, variërend van complottheorieën rond George Soros tot extreme haatberichten over Joden die kinderbloed drinken. Dat blijkt uit…

Met nieuwe borden in de stad en een vernieuwde website leren alle inwoners en bezoekers van Leiden spectaculaire Leidse ontdekkingen kennen. De wetenschapsroute Leiden Discoveries is ter ere van het lustrum vernieuwd en gelanceerd op de Nacht van Ontdekkingen.

Waarom heeft de Surinaamse verzetsheld en onafhankelijkheidsstrijder Anton de Kom geen herdenkingsplek in zijn voormalige woonplaats Den Haag, maar zijn er wel straten vernoemd naar koloniale kopstukken? De studenten van universitair docent Anne Marieke Van der Wal-Rémy zetten zich in voor de oprichting…

In november 2021 organiseerde het ICLON een nascholingsdag filosofie over het thema ‘Vrijheid en gelijkheid, maar voor wie?’ Dit naar aanleiding van het nieuwe examenthema voor havo Filosofie in de examenjaren 2022 –2024 dat in het teken staat van Denken over Democratie.

De Japanse bladvlo overwintert, plant zich voort en verspreidt zich. Daarmee heeft het diertje potentie om de woekerende duizendknoopplanten te helpen beheersen. De hoopvolle resultaten zorgden voor een roodgloeiende telefoon bij Suzanne Lommen, projectleider Japanse bladvlo van het #uitdeknoop-proj…

De Leidse promovenda Jo-Anne Verschoor ontdekte dat bijna twintig procent van de bacteriële stammen die ze onderzocht, plastic kon afbreken. Al hadden ze daar wel wat aanmoediging voor nodig. ‘Want bacteriën zijn net als mensen’, zegt Verschoor. Haar onderzoek verscheen in het tijdschrift Communications…

Is het mogelijk om subtiele trillingen te meten die worden veroorzaakt door donkere materie die door de aarde beweegt? Een team van Nederlandse en Amerikaanse natuurkundigen heeft een nieuwe manier gevonden om mogelijk voor het eerst donkere materie te meten. Ze lieten een microscopisch kleine magneet…

Schokkerige zwart-wit beelden van meer dan 100 jaar geleden, een hospita uit de jaren 60 en Nelson Mandela. Dit en veel meer is te zien in de film Een bewogen geschiedenis, 100 jaar Universiteit Leiden op film.

Lezing, Studium Generale

Lezing, Lezingenreeks vergelijkende Indo-Europese taalwetenschap (VIET)

Het afgelopen jaar was voor de Faculteit Sociale Wetenschappen opnieuw een jaar vol bijzondere prestaties en grote betrokkenheid. In deze eregalerij lichten we met trots een selectie van prijzen, beurzen en benoemingen uit, als onderdeel van de vele waardevolle, al dan niet zichtbare, bijdragen die…

De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Als je denkt aan politieke filosofie, dan denk je aan Immanuel Kant, Georg Hegel en Johann Fichte. Deze filosofen worden gezien als grote vertegenwoordigers van het Duitse idealisme. Universitair docent Contentinale Filosofie Marie Louise Krogh heeft een Veni ontvangen om dieper op de Duitse idealisten…

Op donderdag 15 april verdedigt buitenpromovendus Sabine Mengelberg, universitair docent aan de Faculteit Militaire Wetenschappen van de Nederlandse Defensie Academie (NLDA), haar proefschrift over veranderingen in de Europese veiligheidsarchitectuur. 'Permanent Change? The Paths of Change of the European…

Met de camera van je telefoon maak je foto’s en selfies, of je scant een QR-code. Maar er is nog veel meer mee mogelijk. Sterrenkundige Olivier Burggraaff ontwikkelde een opzetstukje waarmee je met je smartphone metingen aan oppervlaktewater kan uitvoeren. Hij promoveert op 13 december.

Natalia Sobrino-Saeb heeft in Oslo de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bijgewoond. Ze was hiervoor uitgenodigd na het winnen van een essaywedstrijd van de Nobel Ignitor Fellowship, een programma dat jongeren wereldwijd wil inspireren. Want de wereld veranderen, kunnen we allemaal: “Je weet…

Wat weten we over de kinderen die achterblijven na (ex-)partnerdoding? Regisseur Sara Kolster en hoogleraar Marieke Liem sloegen de handen ineen om deze groep slachtoffers in beeld te brengen: met de indrukwekkende documentaire ‘Blauwdruk’ en nieuwe cijfers uit de Femicide Monitor.

We weten nog niet zo lang dat ook eencelligen (bacteriën en archaea) histonen hebben - eiwitten die het DNA structureren. Nu heeft de Leidse promovendus Samuel Schwab ontdekt dat de histonen in deze organismen diverser zijn dan ooit gedacht. Schwab en zijn collega’s beschrijven maar liefst zeventien…

De Verenigde Staten maakten veelvuldig gebruik van dreigementen om de kernwapenprogramma’s van Iran, Libië en Zuid-Afrika te beïnvloeden.

Meer bouwen in stedelijk gebied is op de meeste plekken in Nederland de slimste manier om de huizencrisis aan te pakken. Dat blijkt uit onderzoek van Janneke van Oorschot, dat in een partnerblad van Nature werd gepubliceerd. En opvallend: dat hoeft niet ten koste te gaan van groen in de stad. Het kan…

Onderzoekers moeten in een gespecialiseerde omgeving werken zodra ze aan de slag gaan met gevaarlijke bacteriën en virussen. Alleen in laboratoria met een hoog bio-veiligheidsniveau mogen ze deze microben bestuderen. Helaas zijn dure microscopen nodig om de microben goed te bekijken, maar is dat soms…

‘Wat ik aantrekkelijk vind aan het bodemleven, is dat het stuurbaar is,’ verklapt onderzoeker Martijn Bezemer van het Instituut Biologie Leiden (IBL). ‘Dat je kan zeggen: wat wil je? En dat ik de bodem dan kan omtoveren tot iets wat jij nodig hebt. Ten minste, dat dachten we.’

Op 28 maart 2023 is onze gewaardeerde collega prof.dr. Harry Wijshoff overleden. Hij overleed na een strijd van enkele maanden tegen een ernstige ziekte.

Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Wat zou er gebeuren als je antibioticum dat al 70 jaar bekend is, verbetert met de nieuwste tools uit de moderne chemie? Hoogleraar Biologische chemie Nathaniel Martin nam de proef op de som. Het resultaat? Een antibioticum dat tot wel honderd keer krachtiger is en de groei van sommige antibiotica-resistente…

Cultureel antropoloog Sabine Luning, cultuur historicus Paul van de Laar en hoogleraar architectuur en stedebouw geschiedenis Carola Hein pleitten dat wat niet getoond wordt op afbeeldingen ook de moeite waard is om bestudeerd te worden

Wat gebeurt er eigenlijk in de ruimte tussen de cellen in je lichaam? Met het project Collagen Canvas laten studenten van de Universiteit Leiden je het antwoord ervaren door wetenschap en kunst te combineren. Het interactieve kunstwerk neemt je mee in de dynamiek van de extracellulaire matrix, de onzichtbare…

Nanoplastics kunnen zich ophopen in harten die nog in ontwikkeling zijn. Dat blijkt uit een studie van Leidse biologen. Hun onderzoek naar kippenembryo’s werpt nieuw licht op hoe de piepkleine plastic deeltjes een gevaar vormen voor onze gezondheid.

Een internationaal onderzoeksteam heeft voor het eerst het moment vastgesteld waarop zich planeten begonnen te vormen rond een andere ster dan onze zon. Met behulp van de ALMA-telescoop, waarin de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner is, en de James Webb ruimtetelescoop (JWST), hebben ze het…

Met vurige pamfletten en zelfs een staatsgreep streed de Leidse patriot Pieter Vreede (1750–1837) voor meer volksinvloed. In zijn proefschrift laat historicus Dirk Alkemade zien hoe deze idealistische pionier met radicale middelen de Nederlandse democratie hielp vormgeven.

Op 18 april 2021 overleed Leo van Maris op 86-jarige leeftijd. Leo was een veelzijdig man: niet alleen was hij als vertaler van Franse literatuur alom bekend en gewaardeerd, maar hij was ook, op een heel ander taalniveau, docent mondelinge taalvaardigheid. Vele Leidse studenten Frans hebben zijn colleges…

Nederlandse muggen zijn beter bestand tegen zout water dan verwacht. Dat ontdekte milieuwetenschapper Sam Boerlijst tijdens zijn promotieonderzoek in de Hortus botanicus. De kennis is belangrijk om beter te begrijpen hoe de verspreiding van ziektes door muggen in de toekomst kan veranderen.