In het kader van vernieuwen en verbinden – het thema van ons nieuwe strategisch plan – bracht ik afgelopen week een bezoek aan Brussel. Het is belangrijk de Universiteit Leiden een gezicht in Brussel te geven en te laten zien welke expertise we in huis hebben, bijvoorbeeld op het gebied van Afrika.

Om onze gebouwen en steden duurzamer te maken, is het belangrijk om eerst te begrijpen waar ze van gemaakt zijn. Industrieel ecoloog Tomer Fishman (CML) ontvangt een ERC Starting Grant om de bouwmaterialen van gebouwen in het Zuidelijke deel van de wereld in kaart te brengen. 'Zonder gegevens kun je…

Onderzoekers van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen werken elke dag aan fundamentele vragen over de wereld om ons heen en aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Hiervoor ontvangen zij subsidies, prijzen of andere onderscheidingen. Wij zetten hen in de schijnwerpers.

Het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML) brengt op 21 januari twee rapporten uit over de circulaire economie en urban mining in Nederland. Hierin maken ze, samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek, de balans op van een deel van de Nederlandse ‘stedelijke mijn’: hoeveel grondstoffen…

Oprolbare zonnepanelen, buigbare telefoondisplays of betere computerchips… Het EU-project STIBNITE onderzocht de volgende generatie halfgeleiders, gemaakt van organische materialen gebaseerd op koolstof, stikstof en boor. Het project is nu ten einde. Tijdens het Open Science Debate op 1 juli presenteert…

Vorige week was het Earth Overshoot Day, de dag waarop alle grondstoffen die de aarde in een jaar kan produceren, zijn opgebruikt. Om minder nieuwe grondstoffen te ontginnen, moeten we meer kijken naar de grondstoffen die al in omloop zijn. ‘Dat heet urban mining,’ zegt hoogleraar Duurzaam Grondstofgebruik…

Dankzij een subsidie van 4,8 miljoen euro van de NWO, komt er een nieuwe nationale onderzoeksfaciliteit voor materialen op atomaire schaal. Vier natuurkundigen van de Universiteit Leiden werken mee aan dit initiatief, dat belangrijke innovaties moet opleveren onder andere voor de energietransitie.

Elk jaar wordt de dissertatieprijs uitgereikt aan het beste proefschrift van het afgelopen jaar door de Vereniging voor Onderwijs Research (VOR). Marjon Baas (onderzoeker ICLON) is een van de genomineerden. Zij vertelt over haar proefschrift.

Archeologie is misschien niet het eerste waar je aan denkt als het om klimaatverandering gaat, maar toch heeft het grote gevolgen voor organische materialen zoals hout, bot, gewei, en textiel.

Tegen 2050 kunnen we 40 procent van onze behoefte aan schaarse aardmetalen uit oude smartphones, batterijen en windturbines halen. Hard nodig, want anders hebben we waarschijnlijk niet genoeg om de energietransitie te volbrengen. Dat beschrijft een internationaal onderzoeksteam met de Leidse Tomer Fishman…

Handvatten van pannen, stekkers, remblokken. In tegenstelling tot andere plastics kunnen we deze ‘thermoharders’ niet eenvoudig smelten en opnieuw vormen. Dat maakt ze lastig te recyclen. Chemicus Roxanne Kieltyka en haar team onderzoeken nu een manier om deze materialen wél recyclebaar te maken.

Probeert u in of naast uw werk betrokkenheid bij wetenschap te stimuleren? De International Astronomical Union (IAU) ontwikkelde een unieke set open-source materialen die vrij beschikbaar zijn voor workshops over publieksbetrokkenheid.

Met 2D-materialen ontwikkelde natuurkundestudent Romme van der Kemp een nanochip die behalve extreem klein ook nog schaalbaar is. Dat is nodig om allerlei technologieën nóg beter, nóg sneller en nóg kleiner te maken. Voor zijn onderzoek is hij genomineerd voor de FWN Young Talent Award 2023.

Van idee naar tastbaar ‘pretotype’: tijdens twee nieuwe workshops brachten psychologiestudenten hun innovatieve concepten tot leven. Met simpele materialen en veel creativiteit presenteerden zij oplossingen op het snijvlak van neuropsychologie en ondernemerschap.

Om studenten beter voor te bereiden op hun laboratoriumonderwijs, heeft een team van onderwijsdeskundigen en studenten van het LACDR interactieve video’s gemaakt. Na de lancering van hun website labprep.video is het materiaal beschikbaar voor iedereen in het hoger onderwijs. Projectleider Marjo de Graauw:…

Natuurkundige Sense Jan van der Molen onderzoekt materialen die niet in de natuur bestaan. ‘Het is fascinerend om te zien hoe de eigenschappen van een materiaal veranderen als we het superdun weten te maken.’ Op 21 oktober spreekt hij zijn oratie uit.

Lezing

Leidse natuurkundigen en technici bouwden een microscoop die in één meting maar liefst vier belangrijke karakteristieken van een materiaal meet, en dat met nanoschaal-precisie. Deze microscoop kan zelfs complete quantumchips bekijken en brengt onderzoek en innovaties op het gebied van quantummaterialen…

In het hoger onderwijs zijn open leermaterialen beschikbaar die iedereen mag gebruiken, maar ze worden niet zo veel gebruikt. Marjon Baas, promovenda bij het ICLON, onderzocht hoe docenten omgaan met open leermaterialen. Promotie op 5 oktober.

Zachte structuren die van vorm veranderen, zonder aandrijving van buitenaf. De Leidse natuurkundigen Daniela Kraft en Julio Melio creëerden dit in hun laboratorium. Ze presenteren hun baanbrekende onderzoek naar metamaterialen op microschaal in Nature. Een doorbraak die slimme, zelfaanpassende materialen…

Natuurkundige Milan Allan gaat een instrument bouwen dat het onderzoek naar supergeleiding verder kan brengen. Hij krijgt daarvoor een ERC Consolidator Grant van twee miljoen euro in vijf jaar tijd. Met zijn programma PairNoise wil hij gepaarde elektronen kunnen waarnemen die ook blijken voor te komen…

Organisatie

Onderzoeker van metamaterialen Martin van Hecke is door de American Physical Society (APS) verkozen als fellow, een eer die slechts voor een half procent van de leden weggelegd is.

De Leidse natuurkundige Anne Meeussen maakt kans om dit keer New Scientist Wetenschapstalent van het jaar te worden. In de wedstrijd neemt ze het op tegen veertien jonge wetenschappers van andere Nederlandse en Belgische universiteiten. De stembussen zijn inmiddels geopend!

Luning en Hein ontvangen een LUF-beurs voor onderzoek naar de ingewikkelde relatie tussen infrastructuurprojecten en hun invloed op geopolitiek, economie, politiek en cultuur in Afrika.

LUC-alumna Malou den Dekker vertelt hoe haar academische reis leidde tot een carrière in het onderwijs.

Hoe is om les te geven in een ander land, omringd door talen, culturen en onderwijstradities die voor jou nieuw zijn? Het World Teachers Programme (WTP), een profiel binnen de lerarenopleiding van het ICLON Universiteit Leiden, biedt studenten de kans om dat in de praktijk te ervaren.

Bibliotheek

Jeugdzorgdirecteur Koos Föllings kreeg een Verklaring Omtrent het Gedrag van Justitie, ondanks zijn recente veroordeling wegens stalking en bedreiging met ernstig geweld. Met die VOG op zak kon hij minderjarige jeugdzorgcliënten behandelen. Een fout, zei minister Sander Dekker in antwoord op Kamervragen.…

Op dinsdag 6 september is het facultaire jaar 2022-2023 begonnen met Leiden Law Op 1, onze jaarlijkse live talkshow vanuit het Kamerlingh Onnes Gebouw. Met het bestuur, wetenschappers en studenten keken we vooruit naar het nieuwe collegejaar.

Een ‘instituut van wereldklasse’ dat onderzoek doet op een continent dat ‘steeds belangrijker wordt’. Zo omschreef Annetje Ottow, voorzitter van het College van Bestuur, het Afrika-Studie Centrum Leiden (ASCL) bij het 75-jarig bestaan ​​op 8 september.

Benieuwd wat studenten antropologie kunnen bijdragen in de praktijk? Zowel tijdens de bachelor als de master doen studenten onderzoek in opdracht van maatschappelijke organisaties in Leiden. Afgelopen week presenteerden studenten via een filmpje hun bevindingen op de onderzoeksvragen in opdracht van…

Kapotte materialen werden in de steentijd vaker hergebruikt dan altijd gedacht werd. Zo werd een defecte bijl een schrapertje. Het NRC interviewde promovendus Lasse van den Dikkenberg over dit fenomeen.

Universiteit Leiden is deel van een Nederlands consortium dat 4,7 miljoen euro van NWO ontvangt voor de bouw van een faciliteit die gecontroleerd dunne laagjes materiaal kan maken. De faciliteit kan kleine én grote lagen produceren en is daarmee uniek in de wereld. Zulke grote lagen zijn belangrijk…

Voor zonnepanelen, windturbines en batterijen moeten veel metalen gedolven worden. Tegelijkertijd vermindert hierdoor de mijnbouw naar kolen, olie en gas.

In zijn serie over de materialen die onze wereld vormgeven werpt Maikel Kuijpers nu een blik op hout. Hout is overal en van alle tijden; de mens is een houtbewerker. Dat we de afgelopen 150 jaar onze huizen nauwelijks meer van hout bouwden, is een modegril. Tijd voor een comeback van het duurzaamste…

Jasper Knoester startte op 1 januari als onze nieuwe decaan. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Promovenda Jiangnan Ding onderzoekt hoe je een blok rubber zo kunt ontwerpen dat het dienst kan doen als een mechanische computerbit. Zo'n zogenaamd mechanisch metamateriaal wordt op een specifieke manier samengeperst om de vorm te veranderen. ‘Met een heel eenvoudig materiaal kunnen we in de toekomst…

De energietransitie staat hoog op de Europese agenda, maar wat is er precies voor nodig? René Kleijn onderzoekt hoe we grondstoffen op een verantwoorde manier kunnen winnen, gebruiken en hergebruiken. Per 1 maart is hij benoemd tot hoogleraar Toekomstbestendige grondstofvoorziening.

Röntgen- en CT-scanners zijn veelgebruikte apparaten bij onderzoek, diagnostiek en in de industriële sector. Toch zijn ze nog lang niet zo snel en nauwkeurig als we zouden willen. Mathé Zeegers onderzoekt bij het Centrum Wiskunde en Informatica de nieuwste techniek in het vakgebied: spectrale röntgenbeeldvorming.…

Een complete transformatie van de staalcyclus in Nederland met als ultiem doel een koolstof-neutrale staalsector in 2050. Daarvoor krijgt het programma Groeien met groen staal 100 miljoen euro van het Nationaal Groeifonds. Vanuit Leiden helpt hoogleraar Industriële ecologie René Kleijn mee.

Enorme toename van de vraag naar bouwzand leidt tot tekorten en ongelijkheid die tot een grote, mondiale crisis leiden. Onderzoekers van het Centrum voor Milieuwetenschappen van de Universiteit Leiden brachten de groeiende behoefte aan zand in kaart, evenals de knelpunten en mogelijke oplossingen. Ze…

Een grote beurs voor onderzoek naar ‘machine learning’ algoritmes voor quantumcomputers. Met deze ERC Consolidator-beurs hopen Vedran Dunjko en zijn collega’s te ontdekken welke problemen uit de echte wereld een quantumcomputer sneller kan oplossen dan een normale.

Twee Leidse onderzoekers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen hebben een NWO-XS-subsidie ontvangen voor hun onderzoek. Het gaat om veelbelovende, maar ook risicovolle projecten. Macrofagen die bacteriën vangen en dataopslag gemaakt van 2D-materialen vielen bij de jury in de smaak.

Nanomaterialen kunnen veel verder doordringen in onze voedselketen dan tot nu toe werd gedacht. Dat komt doordat de deeltjes in elk organisme in de keten van vorm en grootte blijken te veranderen. Onderzoekers van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden ontdekten dit bij toeval, toen zij een door…

Studenten beter voorbereiden op hun practica, zodat ze er meer van leren. Op die manier willen Marjo de Graauw en haar collega’s het bètaonderwijs vernieuwen. Samen gaan ze interactief lesmateriaal ontwikkelen om studenten kennis te laten maken met laboratoriumonderwijs. Ze ontvangen hiervoor een SURF-subsidie…

Elk jaar reikt het CML drie Stans Awards uit. Medewerkers konden studenten en collega's nomineren voor de prijzen: beste studentenscriptie, beste PhD paper en beste outreach van het afgelopen jaar. Juryleden Jan Willem Erisman en Nicole de Voogd maakten de uiteindelijke keuze.

Het Griekse alfabet dateert uit de achtste eeuw voor Christus. Althans, dat is waar de wetenschap lange tijd van uitging. Universitair hoofddocent Willemijn Waal gaat met een Vici-beurs onderzoeken of het Griekse alfabet niet al eeuwen ouder is, en in eerste instantie alleen werd geschreven op vergankelijke…