Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…

Bij de meeste mensen zitten er bacteriën in hun mond die tandplak vormen. Soms veroorzaken ze zelfs vervelende tandvleesontstekingen. De bacterie Treponema denticola kan ook een gevaarlijke ziekteverwekker zijn. Toch is er nog niet veel over bekend. Daar brachten Ariane Briegel en haar onderzoeksgroep…

Zonder elektronica die computertaken uitvoert zou ons dagelijks leven er heel anders uitzien. Apparaten zoals liften, verkoopautomaten, draaihekken, wasmachines en zelfs verkeerslichten maken gebruik van een eenvoudige vorm van elektronisch computergebruik om van de ene toestand naar de andere over…

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

Met nieuwe borden in de stad en een vernieuwde website leren alle inwoners en bezoekers van Leiden spectaculaire Leidse ontdekkingen kennen. De wetenschapsroute Leiden Discoveries is ter ere van het lustrum vernieuwd en gelanceerd op de Nacht van Ontdekkingen.

De Japanse bladvlo overwintert, plant zich voort en verspreidt zich. Daarmee heeft het diertje potentie om de woekerende duizendknoopplanten te helpen beheersen. De hoopvolle resultaten zorgden voor een roodgloeiende telefoon bij Suzanne Lommen, projectleider Japanse bladvlo van het #uitdeknoop-proj…

De Leidse promovenda Jo-Anne Verschoor ontdekte dat bijna twintig procent van de bacteriële stammen die ze onderzocht, plastic kon afbreken. Al hadden ze daar wel wat aanmoediging voor nodig. ‘Want bacteriën zijn net als mensen’, zegt Verschoor. Haar onderzoek verscheen in het tijdschrift Communications…

Schokkerige zwart-wit beelden van meer dan 100 jaar geleden, een hospita uit de jaren 60 en Nelson Mandela. Dit en veel meer is te zien in de film Een bewogen geschiedenis, 100 jaar Universiteit Leiden op film.

Is het mogelijk om subtiele trillingen te meten die worden veroorzaakt door donkere materie die door de aarde beweegt? Een team van Nederlandse en Amerikaanse natuurkundigen heeft een nieuwe manier gevonden om mogelijk voor het eerst donkere materie te meten. Ze lieten een microscopisch kleine magneet…

In het jaarverslag 2022 van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) kijken we terug op een jaar waarin we de restricties van de coronapandemie achter ons konden laten. We zetten onze relatie met Indonesië in de schijnwerpers, met name op de activiteiten die we al een aantal jaren ontplooien: digitalisering…

Als je wint, mag je jouw idee op de TEDxDelft conferentie presenteren! Studenten en medewerkers met een geweldig idee kunnen meedoen aan de TEDxDelft Award; een prestigieuze internationale prijs die is verbonden aan de TEDxDelft conferentie.

Buitenpromovendus Auke-Florian Hiemstra maakt met een foto van een vis in een plastic handschoen, kans op de People's Choice Award van het prestigieuze Wildlife Photographer of the Year. De foto laat de impact van corona-afval op de natuur zien.

Lezing, Studium Generale

Dankzij de Rubiconbeurs van NWO kunnen vier jonge, veelbelovende wetenschappers twee jaar onderzoek doen aan een buitenlandse universiteit. De Leidse laureaten zijn Renske Janssen, Girija Joshi, Anne van der Meij en Yana van der Weegen.

Drie Leidse wetenschappers hebben een Vici-beurs gekregen van NWO. Het geldbedrag van maximaal anderhalf miljoen euro is bedoeld als stimulans voor ‘avontuurlijke, talentvolle en baanbrekende onderzoekers’. In totaal ontvangen 39 Nederlandse onderzoeksprojecten de beurs.

De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Met de camera van je telefoon maak je foto’s en selfies, of je scant een QR-code. Maar er is nog veel meer mee mogelijk. Sterrenkundige Olivier Burggraaff ontwikkelde een opzetstukje waarmee je met je smartphone metingen aan oppervlaktewater kan uitvoeren. Hij promoveert op 13 december.

Natalia Sobrino-Saeb heeft in Oslo de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bijgewoond. Ze was hiervoor uitgenodigd na het winnen van een essaywedstrijd van de Nobel Ignitor Fellowship, een programma dat jongeren wereldwijd wil inspireren. Want de wereld veranderen, kunnen we allemaal: “Je weet…

We weten nog niet zo lang dat ook eencelligen (bacteriën en archaea) histonen hebben - eiwitten die het DNA structureren. Nu heeft de Leidse promovendus Samuel Schwab ontdekt dat de histonen in deze organismen diverser zijn dan ooit gedacht. Schwab en zijn collega’s beschrijven maar liefst zeventien…

Meer bouwen in stedelijk gebied is op de meeste plekken in Nederland de slimste manier om de huizencrisis aan te pakken. Dat blijkt uit onderzoek van Janneke van Oorschot, dat in een partnerblad van Nature werd gepubliceerd. En opvallend: dat hoeft niet ten koste te gaan van groen in de stad. Het kan…

Onderzoekers moeten in een gespecialiseerde omgeving werken zodra ze aan de slag gaan met gevaarlijke bacteriën en virussen. Alleen in laboratoria met een hoog bio-veiligheidsniveau mogen ze deze microben bestuderen. Helaas zijn dure microscopen nodig om de microben goed te bekijken, maar is dat soms…

‘Wat ik aantrekkelijk vind aan het bodemleven, is dat het stuurbaar is,’ verklapt onderzoeker Martijn Bezemer van het Instituut Biologie Leiden (IBL). ‘Dat je kan zeggen: wat wil je? En dat ik de bodem dan kan omtoveren tot iets wat jij nodig hebt. Ten minste, dat dachten we.’

Op 28 maart 2023 is onze gewaardeerde collega prof.dr. Harry Wijshoff overleden. Hij overleed na een strijd van enkele maanden tegen een ernstige ziekte.

Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Wat zou er gebeuren als je antibioticum dat al 70 jaar bekend is, verbetert met de nieuwste tools uit de moderne chemie? Hoogleraar Biologische chemie Nathaniel Martin nam de proef op de som. Het resultaat? Een antibioticum dat tot wel honderd keer krachtiger is en de groei van sommige antibiotica-resistente…

Wat gebeurt er eigenlijk in de ruimte tussen de cellen in je lichaam? Met het project Collagen Canvas laten studenten van de Universiteit Leiden je het antwoord ervaren door wetenschap en kunst te combineren. Het interactieve kunstwerk neemt je mee in de dynamiek van de extracellulaire matrix, de onzichtbare…

Nanoplastics kunnen zich ophopen in harten die nog in ontwikkeling zijn. Dat blijkt uit een studie van Leidse biologen. Hun onderzoek naar kippenembryo’s werpt nieuw licht op hoe de piepkleine plastic deeltjes een gevaar vormen voor onze gezondheid.

Een internationaal onderzoeksteam heeft voor het eerst het moment vastgesteld waarop zich planeten begonnen te vormen rond een andere ster dan onze zon. Met behulp van de ALMA-telescoop, waarin de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner is, en de James Webb ruimtetelescoop (JWST), hebben ze het…

Met vurige pamfletten en zelfs een staatsgreep streed de Leidse patriot Pieter Vreede (1750–1837) voor meer volksinvloed. In zijn proefschrift laat historicus Dirk Alkemade zien hoe deze idealistische pionier met radicale middelen de Nederlandse democratie hielp vormgeven.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden, de University of York, de Universiteit van Barcelona/IQTCUB/ICREA en het Francis Crick Institute hebben een nieuwe klasse experimentele verbindingen ontdekt die het influenzavirus krachtig blokkeren. De bevindingen bieden een mogelijke nieuwe strategie voor de…

Leidse onderzoekers hebben een verrassende manier ontdekt om piepkleine druppeltjes van moleculen in levende organismen te vormen en te sturen. Het onderzoek opent deuren naar slimme biomaterialen, gerichte medicijnafgifte en misschien zelfs nieuwe inzichten over hoe het leven op aarde ooit begon.

Nederlandse muggen zijn beter bestand tegen zout water dan verwacht. Dat ontdekte milieuwetenschapper Sam Boerlijst tijdens zijn promotieonderzoek in de Hortus botanicus. De kennis is belangrijk om beter te begrijpen hoe de verspreiding van ziektes door muggen in de toekomst kan veranderen.

Een internationaal team van astronomen, met onder anderen de Leidse promovendus Elia Pizzati, heeft een aantal oude quasars waargenomen die verrassend genoeg in hun eentje lijken te zweven in het vroege heelal (minder dan een miljard jaar na de oerknal). Tot nu toe gingen astronomen er op basis van…

Wat doen vleermuizen ’s nachts als ze niet aan het jagen zijn? Met behulp van piepkleine gps-trackers ontdekten Leidse onderzoekers dat meervleermuizen een groot deel van de nacht rusten – in de buitenlucht. Een verrassend inzicht dat gevolgen kan hebben voor hoe we deze dieren beschermen.

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Natuurlijk schrijven we volgens de regels van de Nederlandse spelling. Toch blijft er nog van alles te kiezen. De basisregel is: kies de soberste optie en pas onderstaande regels consequent toe.

Uitgeverij Lannoo en de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) organiseren gezamenlijk de feestelijke boekpresentatie van 'Kaarten die geschiedenis schreven - 1000 jaar wereldgeschiedenis in 100 oude kaarten'. De boekpresentatie wordt gehouden op donderdagavond 13 oktober 2022, van 19.30 tot 22.30…

Het boek ‘The Best of Times, The Worst of Times: Futures from the Frontiers of Climate Science’ van Paul Behrens is in de VS gelanceerd, een jaar nadat het in Europa is uitgebracht. In zijn boek beschrijft Behrens zowel hoopvolle als pessimistische scenario's voor onze planeet.

Biologen vonden een mutatie in meelkevers die ervoor zorgt dat ze zich sneller ontwikkelen. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Ecology and Evolution.

Alex Geurds, hoogleraar Archeologie van Midden-Amerika, wordt vanaf 1 januari decaan van de Faculteit der Archeologie.

Donderdag 18 januari 2024 is onze gewaardeerde collega Jan Zaanen overleden. Jan was één van onze sterwetenschappers, groter dan het leven, met een ongegeneerd ongeremde gedrevenheid voor het beste van de natuurkunde bij het Instituut Lorentz, bij het Leids Instituut voor Natuurkunde en bij de gehele…

Sommige bacteriën blijken net als wij eiwitten te hebben die het DNA in hun cellen organiseren. Die doen dat alleen net even anders. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van bio-chemici van het Leiden Institute of Chemistry en het Max Planck Institute for Biology. De ontdekking helpt ons beter begrijpen hoe…

Studieondersteuning

Alleen de fitste renners maken kans op geel in de loodzware Tour de France. Team Jumbo-Visma werkt samen met Leidse datawetenschappers. Zij analyseerden de etappes en prestaties van Jumbo-Visma’s renners in voorgaande grote rondes. En ze onderzoeken hoe de fitheid van klassementrijders als Primož Roglič…