ESA’s ruimtelescoop Gaia, die de Melkweg in kaart brengt, voltooit op 15 januari zijn actieve fase van het scannen van de hemel. In het afgelopen decennium heeft Gaia meer dan drie biljoen waarnemingen gedaan van ongeveer twee miljard sterren en andere kosmische objecten. ‘Gaia is nu al de ontdekkingsmachine…

Haarscherp en het diepste kijkje in ons universum ooit: de eerste beelden van de nieuwe James Webb-ruimtetelescoop zorgden gisteren voor veel verwondering en aandacht. De Leidse hoogleraar moleculaire astrofysica, Ewine van Dishoeck, gaf bij meerdere media uitleg over de eerste beelden, waarop onder…

De twee instrumenten van ESA’s ruimtetelescoop Euclid hebben hun eerste testopnamen gemaakt. De eerste beelden geven aan dat de ruimtetelescoop zijn wetenschappelijke doelen zal bereiken waarvoor hij is ontworpen - en mogelijk nog veel meer. Euclid zal een 3D-kaart maken van een derde van de hemel,…

Sterrenkundigen hebben voor het eerst de massa gemeten van een slapend, superzwaar zwart gat in het vroege heelal. Dankzij een combinatie van de James Webb Space Telescope en een natuurlijk kosmisch vergrootglas konden onderzoekers het zwarte gat rechtstreeks wegen aan de hand van zijn zwaartekracht…

Hoe ontstaan sterrenstelsel? Daar gaat astronoom Mariska Kriek de komende jaren onderzoek naar doen. Ze krijgt een NWO Vici-subsidie van 1.5 miljoen euro om sterrenstelsels in het vroege heelal te bestuderen. ‘Dit onderzoek gebruikt nieuwe en ongekende waarnemingen van de James Webb-ruimtetelescoop…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Ardjan Sturm van de Sterrewacht heeft voor het eerst een tweedimensionale inventaris gemaakt van ijs in een planeetvormende schijf van stof en gas rond een jonge ster. Ze deden dat met de James Webb-ruimtetelescoop. De onderzoekers, onder…

Een ster staat niet zomaar van de ene op de andere dag aan de hemel. Het ontstaan duurt enkele tienduizenden jaren. Twintig jaar geleden maakten astronomen een plaatje van een ster in zijn geboortefase. De James Webb Space Telescoop (JWST) kon diezelfde ster nu veel gedetailleerder vastleggen. Dat levert…

Van het ontstaan van het heelal tot de moleculen in de atmosfeer van een planeet. De eerste vijf foto’s van de James Webb Space Telescoop (JWST) laten de enorme verscheidenheid zien waarbinnen de ruimtetelescoop kan werken. Ewine van Dishoeck, hoogleraar moleculaire astrofysica, wierp dinsdag in Rijksmuseum…

Een internationaal team onder leiding van sterrenkundigen van de Universiteit Leiden heeft met laboratoriumexperimenten aangetoond dat zwavel onder ijzige heelalcondities kan binden met ammonium en als zout op stof en kiezels kan plakken. Het zo ontstane zwavelzout helpt niet alleen het mysterie van…

Studievoorlichting

Twee teams van astronomen, waaronder een van de Universiteit Leiden, hebben zuurstof ontdekt in het verst bekende sterrenstelsel, JADES-GS-z14-0. Deze baanbrekende ontdekking toont aan dat sterrenstelsel veel sneller konden ontstaan in het vroege heelal dan tot nu toe gedacht.

Protosterren, data science en de James Webb ruimtetelescoop, Adriaan Janssens nieuwsgierigheid reikt tot de sterren. In de dubbele bachelor Natuurkunde en Sterrenkunde kwam hij perfect tot zijn recht, blijkt ook uit zijn nominatie voor de titel Leiden Science Young Talent 2024.

Sterrenstelsels in het vroege heelal bevatten meer stof en verborgen stervorming dan gedacht. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ivana van Leeuwen, die data van verschillende telescopen combineerde om een completer beeld te krijgen.

Onderwijs

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

Leidse wetenschappers leiden het COLIBRE-project, een baanbrekende reeks simulaties van het heelal. Door ook koude gaswolken en kosmisch stof te modelleren—de fysica die eerdere simulaties misten—tonen ze voor het eerst een realistisch beeld van hoe sterrenstelsels ontstaan en zich ontwikkelen.

Is er in een planeetvormende schijf al water aanwezig voordat rotsachtige planeten ontstaan? Daar heeft de James Webb Space Telescope misschien bewijs voor gevonden. De ruimtetelescoop heeft voor het eerst water waargenomen in de binnenste schijf rond een jonge ster waar op grotere afstand al reuzenplaneten…

Rutger Leukfeldt, hoogleraar Governing Cybercrime, vertelt bij Omroep West over de inhaalslag die gemaakt moet worden op het gebied van cybercrime.

Onderwijs

Een team onder leiding van de Universiteit Leiden en het National Radio Astronomy Observatory heeft voor het eerst halfzwaar waterijs gedetecteerd rond een jonge zonachtige ster. In dit ijs is een deel van de gewone waterstofatomen vervangen door deuterium, een zwaardere variant van waterstof.

Een groep van dertig eerstejaars Bestuurskunde studenten bezocht binnen het mentoraatprogramma het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en het Ministerie van Financiën in het kader van een werkveldbezoek en kennismaking met jonge Bestuurskunde alumni.

Rector magnificus Carel Stolker neemt op 8 februari afscheid. Als er één thema als een rode draad door zijn carrière loopt, dan is het de verbinding tussen universiteit en maatschappij. In deze serie afscheidsgesprekken gaat Stolker nog eenmaal in gesprek met mensen van binnen en buiten de universiteit.…

Goldband, Skrillex, Róisín Murphy en … quantum: die laatste is niet de naam van een band, maar ze behoort wel degelijk tot de line up van Lowlands. Wetenschappers van de Universiteit Leiden gebruiken het festival om onderzoek te doen naar de allerkleinste deeltjes.

Antoaneta Dimitrova, hoogleraar Comparative Governance, spreekt over de protesten in Georgië bij EenVandaag

Falling in love with the Honours Academy. Zo heet de bijeenkomst op 14 februari 2013, Valentijnsdag, waarop zo’n 150 docenten, contactpersonen, studenten en vertegenwoordigers van middelbare scholen en bedrijven brainstormen over de ware Honours Academy. Hierin zijn extra onderwijs en activiteiten voor…

Zes onderzoekers zijn voor twee jaar aangesteld als themaleider voor de onderzoeksthema's van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

De Universiteit Leiden is bezorgd over de plannen van minister Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen om Engelstalig onderwijs in het hoger onderwijs aan banden te leggen. Als deze plannen worden doorgezet, kan dit namelijk grote gevolgen hebben voor onze internationale studenten en medewerkers,…

Geef organismen zoals planten en dieren de vrijheid om zich te verplaatsen, op elkaar te reageren en in hun levensbehoeften te voorzien. Dan zullen ze vanzelf floreren, stelt hoogleraar Geert de Snoo. Onze bemoeienis werkt herstel alleen maar tegen.

Zoekmachines proberen steeds beter onze vragen te beantwoorden. En chatbots gaan steeds vaker het internet op om op zoek te gaan naar relevante bronnen. ‘Zoekmachines en chatbots zullen steeds meer vervlochten raken’, zegt hoogleraar Suzan Verberne.

Het kabinet-Schoof heeft de rijksbegroting gepresenteerd. Zoals verwacht krijgt het hoger onderwijs te maken met zeer forse bezuinigingen. Het college van bestuur gaat de komende tijd regelmatig in op de gevolgen van dit in hun ogen onverantwoorde beleid.

Grote dubbele planeten die om elkaar zouden draaien zonder ster, blijken toch niet te bestaan. Dat stellen Leidse onderzoekers na uitgebreide computerberekeningen en simulaties. Wat de dubbele stipjes dan wel zijn die de James Webb-ruimtetelescoop zag, blijft onbekend.

Gezamenlijke masters, promotietrajecten en een ‘hub’ voor onderwijs en onderzoek. Een delegatie van de University of Edinburgh bezocht de Universiteit Leiden om de samenwerking te verstevigen. Waarom is Edinburgh zo’n aantrekkelijke partner? Vier vragen aan Erwin Muller, bestuurder Campus Den Haag.

De ruim 370 sensoren die in de gebouwen van de Universiteit Leiden hangen om aanwezige personen te tellen, gaan niet meer aan. De apparatuur wordt op termijn uit de gebouwen verwijderd.

Ijeoma Uchegbu is hoogleraar Farmacie aan het University College Londen (UCL). Als vrouwelijke wetenschapper van kleur stond ze in eerste instantie niet te springen om een actieve rol te spelen in het diversiteitsbeleid. Totdat ze radicaal van mening veranderde: ‘Ik wist: ik moet evangelist worden.’

Er worden steeds meer robots ontwikkelt voor allerlei taken, leidt deze automatisering tot minder banen? Olaf van Vliet vertelt hierover in Trouw.

Hoe leg je kinderen iets uit over verlies, sociale ongelijkheid of psychische gezondheid, zonder de ernst van het onderwerp uit het oog te verliezen? Het nieuwe Honoursvak Van Onderzoek naar Kinderboek, gedoceerd door Annelies van Bentum, daagt studenten uit om complexe wetenschappelijke thema’s toegankelijk…

Wat kunnen we leren van falende bedrijven? Die vraag staat centraal bij een Bachelor Honours Class over het belang van falen. Curator Derk van Geel begeleidt faillissementen en deelt in een gastcollege zijn lessen over onze faalcultuur met de studenten. ‘In onze omgang met faillissementen zit het idee…

Elise Swart gaat systematisch het effect van verschillende typen feedback op leesbegrip onderzoeken gesteund met een subsidie van het Stichting Elise Mathilde Fonds en het Leids Universiteits Fonds. Feedback kan namelijk een effectieve instructiemethode zijn, maar de effectiviteit ervan hangt sterk…

Hoe ontstaan moleculen in de ruimte, en hoe evolueren ze? En hoe bepaalt dat uiteindelijk de chemische samenstelling van planeten en hun atmosferen? Het Dutch Astrochemistry Network (DANIII) krijgt 1,6 miljoen euro van NWO om dat uit te zoeken. Een grote groep Leidse astronomen en chemici neemt draagt…

Weinig details, relatief weinig woorden. Het gepresenteerde coalitieakkoord is een van de kortste in de afgelopen twintig jaar, weet Arco Timmermans. Heel lang is er dan ook niet onderhandeld over de hoofdlijnen. ‘De komende weken gaan we vooral het morningafter-effect zien. Ik heb grote twijfels of…

Op woensdag 27 september gaan we met elkaar in gesprek over onze banden met de fossiele industrie in relatie tot het thema duurzaamheid. Alle studenten en medewerkers zijn van harte uitgenodigd. Twijfel jij nog of je wilt komen? Mogelijk helpen deze vier vragen en antwoorden je bij je beslissing.