436 zoekresultaten voor “vroege middeleeuwen” in de Medewerkerswebsite
-
Leiden Gezond Festival - 27 juni
Festival, Kennisfestival
-
In memoriam: Prof.dr. P.C.M. Hoppenbrouwers (1954-2023)
Op 16 oktober 2023 overleed Peter Hoppenbrouwers, emeritus-hoogleraar middeleeuwse geschiedenis, op 69-jarige leeftijd.
-
NIAS-beurs voor Robert Stein: Waar komen de bonnetjes vandaan?
Tegenwoordig kunnen ze de val van ministers veroorzaken, maar ooit waren bonnetjes een nieuw fenomeen. Universitair hoofddocent Robert Stein ontvangt een beurs van het NIAS om hun ontstaan in kaart te brengen.
-
Online boekensalon ‘De Reynaert’ – met Frits van Oostrom
Van den vos Reynaerde geldt als hét meesterwerk van onze middeleeuwse letterkunde, en misschien wel van de hele Nederlandse literatuur. Wat is het geheim van deze klassieker, die in elke tijd ook leest als een moderne roman, en die zoveel heeft betekend voor zovelen?
-
Aandacht voor robotvogel: ‘Zebravinken blijven geïnteresseerd’
De robot-zebravink valt goed in de smaak. ‘Zelfs na een maand blijven de zebravinken gebiologeerd luisteren naar de robot en doen ze hem na,’ vertelt onderzoeker Judith Varkevisser bij Vroege Vogels van BNNVARA.
-
Vervanging ontruimingsalarminstallatie Agoragebouw
Facilitair
-
De ontwikkeling van jonge kinderen met geslachtschromosomale trisomie
Uit de resultaten van het onderzoek van Evelien Urbanus komt naar voren dat kinderen met een extra X of Y-chromosoom zich al vanaf jonge leeftijd anders kunnen ontwikkelen. Er is echter wel sprake van grote variabiliteit. Als zo’n kind vastgestelde mijlpalen voor zijn of haar leeftijd niet tijdig bereikt,…
-
Verkiezing voor nationale bloem
Nederland heeft geen nationale bloem en daar wil het radioprogramma Vroege Vogels verandering in brengen. Verschillende experts van Universiteit Leiden zijn betrokken bij de verkiezing.
-
Thijs Porck in NRC over nieuwe Tolkien-serie
De nieuwe serie ‘The Lord of the Rings: The Rings of Power’ roept gemengde reacties op. Een deel van de Tolkien-fans is boos over de aanpassingen die zijn gedaan aan het werk van de schrijver van Lord of the Rings. Universitair docent Thijs Porck reageert in NRC.
-
Archeoloog Gerrit Dusseldorp over het gebruik van ‘archeologische’ AI-beelden
Hoe was het om wakker te worden tussen dinosauriërs of te leven tijdens de pest in de middeleeuwen? AI-beelden daarvan gaan viraal op Instagram en TikTok, maar zijn deze beelden accuraat?
-
In de Mare: Prof. Dr. Joanita Vroom over het Van Steenis depot
In een afgesloten ruimte in het Van Steenisgebouw staan honderden dozen onder TL-lichten te wachten tot iemand ze komt bekijken. De wirwar van handgeschreven en gedrukte labels verraadt hoe vaak de collectie al is gereorganiseerd, verhuisd en opnieuw ingedeeld. Dozen vol potscherven en aardewerk, menselijke…
-
Jacques van der Vliet in Quest over het verdwijnende christendom in het Midden-Oosten
Eeuwenlang was het christendom de dominante godsdienst in het Midden-Oosten. Inmiddels is dat allang niet meer zo. In 'Quest' legt onderzoeker Jacques van der Vliet uit waar die verandering vandaan komt.
-
Time Talks: tijdsbeleving in verschillende vakgebieden
Lezing, YAL & Studium Generale
-
Kosmische rariteit: een draaiend schijfstelsel op recordafstand
Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…
-
Kauwen blijkt kostbaar: het vermalen van voedsel deed ons evolueren
We doen het allemaal op dagelijkse basis en staan er nauwelijks bij stil: kauwen op ons voedsel. Toch heeft dat 'simpele' proces van het vermalen van eten waarschijnlijk een belangrijke rol gespeeld in de evolutie van onze kaak, de spieren in ons gezicht en onze tanden en kiezen.
-
Agressief gedrag al vroeg zichtbaar
Gedragsproblemen worden vaak voor het eerst erkend als kinderen naar school gaan. De problemen lijken echter al eerder te zijn ontstaan. Daarom is het belangrijk deze zo vroeg mogelijk te identificeren, evenals de factoren die hieraan ten grondslag liggen. Het onderzoek van Dide van Adrichem laat zien…
-
Petra Sijpesteijn verkozen tot buitenlands corresponderend lid van de Académie des Inscriptions et Belles-Lettres
De Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (AIBL), een van de vijf academies die gezamenlijk het Institut de France vormen, heeft prof.dr. Petra Sijpesteijn verkozen tot buitenlands corresponderend lid (correspondant étranger), in de zetel van de beroemde egyptologe Edda Bresciani.
-
Nina Witteman wint Fruinprijs 2025
Er worden veel goede afstudeerscripties geschreven door de studenten die hun Leidse geschiedenisopleiding ermee afronden. Alleen de allerbeste scripties worden voorgedragen voor de Fruinprijs: de jaarlijkse prijs voor de beste onderzoeksmaster-, master- of Europaeumscriptie van de Opleiding Geschied…
-
Facultair Impactfonds steunt vijf maatschappelijke impact initiatieven
Jaarlijks stelt het Faculteitsbestuur een bedrag van 10.000 euro ter beschikking om initiatieven op het gebied van maatschappelijke impact (gedeeltelijk) mee te financieren. Het doel van deze initiatieven moet zijn: het vergroten en/of beter zichtbaar maken van de maatschappelijke impact van het Leids…
-
Kijkoperatie bij oude boeken leidt tot ontdekking van middeleeuwse fragmenten
Middels een endoscopische camera zijn opnames gemaakt van hergebruikte middeleeuwse fragmenten aan de binnenkant van boekbanden uit de 16e en 17e eeuw. De unieke beelden werden gemaakt in het kader van het project ‘FragmEndoscopy: An Innovative Way to Discover Hidden Heritage inside Early Modern Book…
-
Afzetten tegen Franse deelwoordconstructie
Het zinnetje ‘ijs en weder dienende’ is een goed voorbeeld van de zogenoemde deelwoordconstructie en misschien wel een van de meest ondoorgrondelijke van het Nederlands. Want wat (of wie) dient nu wie (of wat)? De betekenis is eigenlijk ‘als het ijs en weer meezitten’. De oratie van Gijsbert Rutten,…
-
Leidse wetenschappers maken Ted Ed-video’s: ‘We willen de islamitische geschiedenis integreren in de wereldgeschiedenis’
Hoe is het Islamitische Rijk ontstaan? En hoe was het dagelijks leven daar? Twee nieuwe Ted Ed-animaties geven in eenvoudige taal het antwoord op die vragen. Arabisten Petra Sijpesteijn en Birte Kristiansen vertellen hoe het was om de video’s te ontwikkelen.
-
Met een camera door de rug van een boek: ‘Je zult maar net die ene zeldzame tekst vinden’
Wat doe je als je een boek uit de zestiende of zeventiende eeuw hebt, maar je vermoedt dat in de boekrug een fragment van een middeleeuws handschrift is verwerkt? Universitair docent Thijs Porck kreeg een NWO-beurs om aan de slag te gaan met een camera aan een slang. ‘Het project komt neer op kijkoperaties…
-
Bijzonder hoogleraar Mariken Teeuwen: ‘In het onderzoek naar middeleeuwse handschriften is nu zoveel meer mogelijk’
Per 1 maart is Mariken Teeuwen gestart als bijzonder hoogleraar schriftcultuur in de middeleeuwen bij het Instituut voor Geschiedenis. ‘Ik kijk ernaar uit om samen met studenten onderzoek te doen.’
-
Individuele zorg voor kinderen met extra chromosoom onontbeerlijk
Het onderzoek van orthopedagoog Nienke Bouw laat zien dat de sociale ontwikkeling van jonge kinderen met een extra X- of Y-chromosoom kwetsbaar is. Die kwetsbaarheden worden groter naarmate deze kinderen ouder zijn. Ook blijkt dat een gedeelte van de kinderen met een extra X- of Y-chromosoom de diagnose…
-
Hoogleraar Joanita Vroom over het KNIR, onderzoek en de P.J. Bloklezing
Eerder dit jaar verbleef Leids hoogleraar Archeologie van Middeleeuws en Vroegmodern Eurazië, Joanita Vroom, zo’n drie maanden in het Nederlands Instituut in Rome. ,,Het is er geweldig’’, zegt ze. Met haar eigen appartement in de villa en een eigen plekje in de bibliotheek was het volgens Vroom “heerlijk…
-
De boer op met Middelnederlandse letterkunde. Geslaagd symposium ter ere van Frits van Oostrom
Twintig jaar geleden verliet de succesvolle hoogleraar Nederlandse letterkunde tot de Romantiek Frits van Oostrom de Leidse faculteit Geesteswetenschappen om universiteitshoogleraar in Utrecht te worden. Maar zijn Leidse vakgenoten zijn hem niet vergeten, integendeel! Vanwege Van Oostroms naderende…
-
Terug naar de wortels van het sjiïsme: ‘We moeten hier een compleet beeld van krijgen’
In teksten over de geschiedenis van de islam ligt de nadruk bijna altijd op de geschiedenis van de soennitische meerderheid. Universitair hoofddocent islamgeschiedenis Edmund Hayes wil dat dit verandert. Zijn nieuwe door de ERC gefinancierde project richt zich op de ontwikkeling van de vroege sjiitische…
-
Vici-subsidie voor onderzoek naar het ontstaan van sterrenstelsels
Hoe ontstaan sterrenstelsel? Daar gaat astronoom Mariska Kriek de komende jaren onderzoek naar doen. Ze krijgt een NWO Vici-subsidie van 1.5 miljoen euro om sterrenstelsels in het vroege heelal te bestuderen. ‘Dit onderzoek gebruikt nieuwe en ongekende waarnemingen van de James Webb-ruimtetelescoop…
-
Zetmeel bepaalde de menselijke mondflora, ook al vóór de landbouw
Als onderdeel van het onderzoeksteam onderzocht Dr. Amanda Henry de evolutie van bacteriën die in onze mond leven en die daar helpen met de spijsvertering. Op basis van prehistorisch tandplak van de vroege mens en neanderthalers hebben ze hier uitspraken over kunnen doen. De meest opmerkelijke vinding…
-
Promotieonderzoek Ivana van Leeuwen
Sterrenstelsels in het vroege heelal bevatten meer stof en verborgen stervorming dan gedacht. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ivana van Leeuwen, die data van verschillende telescopen combineerde om een completer beeld te krijgen.
- Vergeten helden
-
'Historische atlas van misdaad en straf' door Paul Nieuwbeerta et al. verschenen
Een samenleving kan niet zonder regels. Maar wat te doen met hen die zich daar niet aan houden? Daarover gaat de Historische atlas van misdaad en straf. Nederlanders over de schreef.
-
Leidse boekhistoricus maakt leermodules voor Khan Academy
Boekhistoricus Erik Kwakkel heeft twee onderwijsmodules over het middeleeuwse boek beschikbaar gemaakt op het online leerplatform Khan Academy. Dit online onderwijsplatform werd in 2009 opgericht door Salman Khan en kent momenteel zo’n 10 miljoen unieke gebruikers per maand.
-
Ervaar de Leidse archeologie tijdens de ArcheoHotspot op 1 maart
Iedereen, van jong tot oud, is van harte welkom om langs te komen bij de ArcheoHotspot in de Faculteit der Archeologie op woensdag 1 maart, van 11.00 tot 17.00 uur!
-
Publiekslezing Bidden met boeken - Bijzondere Collecties in de schijnwerpers
Welke rol speelden boeken bij het gebed in de late middeleeuwen? Wat was de interactie met deze boeken door lezers en gebruikers? En hoe kunnen we dat terug zien in de boeken die zijn overgeleverd?
-
Archeoloog Amanda Henry verbonden aan Naturalis als Bijzonder Hoogleraar over de Evolutie van het Menselijke Dieet
Vanaf september 2024 is Amanda Henry begonnen in een nieuwe rol als bijzonder hoogleraar over de evolutie van het menselijke dieet bij Naturalis Biodiversity Center in Leiden. Ze zal deze positie gebruiken om nauwere banden te smeden tussen de Faculteit der Archeologie en Naturalis, en manieren te verkennen…
-
Bouwstenen van leven ontdekt in ijs rond jonge ster buiten de Melkweg
Astronomen hebben voor het eerst buiten de Melkweg complex organisch ijs gevonden. De ontdekking laat zien dat de bouwstenen van leven al vroeg in het heelal konden ontstaan – en onder uiteenlopende omstandigheden, aldus de Leidse astronoom Will Rocha.
-
Vier Vici-beurzen voor wetenschappers Universiteit Leiden
Maar liefst vier wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een prestigieuze Vici-beurs gekregen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft dat bekendgemaakt. De gehonoreerde aanvragen zijn afkomstig van onderzoekers van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, de Sterrewacht…
-
Lange geschiedenislijnen vormden Nederlanders en Belgen
Nederlanders zijn veel gezagsgetrouwer dan ze zelf denken. Heel anders dan de Belgen. Dat de twee regeringen verschillend omgaan met bijvoorbeeld de coronacrisis, is te verklaren uit de geschiedenis vanaf de Middeleeuwen. Leidse historici Judith Pollmann en Henk te Velde vertellen.
-
Patricia Kret over oude amuletten in het Leidsch Dagblad
Promovendus en Face of Science Patricia Kret vertelt in het Leidsch Dagblad over haar onderzoek naar het gebruik van amuletten in de Romeinse oudheid en het vroege christendom. Hoe gingen mensen van toen met hun onzekerheden en angsten om?
-
Archeoloog Peter Akkermans over het onderzoek in de basaltwoestijn van Jordanië
‘Vanaf de vroege steentijd zijn mensen door het gebied getrokken en hebben ze hier geleefd’
-
Leanne Jansen in NRC over Cicero
De Romeinse politicus Cicero was een briljant staatsman, maar ook een blaaskaak. Dat stelt universitair docent Leanne Jansen in een interview in NRC.
-
Ellen de Bruijn onderzoekt met Vici-beurs hormonale veranderingen van puberteit tot menopauze
Psycholoog Ellen de Bruijn onderzoekt wat hormonale schommelingen doen met gedrag en welzijn van vrouwen. De nationale wetenschapsfinancier NWO honoreert haar onderzoek met een Vici-beurs; eerder dit jaar ontving ze een ERC Consolidator Grant. Lees het interview met De Bruijn over haar onderzoek.
-
Labelactie tegen weesfietsen – voorkom verwijdering
Facilitair
-
‘Niet alles wat technisch mogelijk is, is automatisch ook wenselijk’
In een wereld waarin medische vooruitgang snel gaat, pleit hoogleraar Obstetrie en Gynaecologie Ben Cohlen ervoor dat dit altijd hand in hand moet gaan met ethische reflectie en zorgvuldige besluitvorming. Want achter die techniek schuilt hoop, onzekerheid en soms verdriet.
-
Jiyan Ilbrink: ‘Door te tuinieren breng ik mijn onderzoek in de praktijk’
Als universitair docent Jiyan Ilbrink niet aan het werk is voor de universiteit, is ze in haar moestuin te vinden. Op het lapje grond bij haar om de hoek kweekt ze de lekkerste tomaten, courgettes en aardappelen.
-
Ontgroening in het weiland, scheppen naar het verleden
Veertig archeologiestudenten staan onwennig met een schep tussen de weilanden in Oss. Tijdens hun allereerste dag veldwerk gaan ze spieren aanspreken waarvan ze nog niet wisten dat die bestonden.
-
Internationale studenten ontdekken de archeologie van Oss: ‘Ik vond 50% van de aardewerkscherven’
De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…
-
In memoriam: Mireille Madou (1931-2020)
December jl. overleed na een kort ziekbed op 89-jarige leeftijd dr. Mireille Madou, van 1976-1992 wetenschappelijk medewerker middeleeuwse kunst aan het Kunsthistorisch Instituut. Hoewel Mireille al vele jaren uit Leiden weg was, bleef zij nog immer actief en publiceerde zij ‘aan de lopende band’.