Als universiteit hebben we ons recent aangesloten bij de Europese Universitaire alliantie Una Europa. Afgelopen week kwamen medewerkers van de elf aangesloten universiteiten bij elkaar in Leiden.

De deadline voor het indienen van aanvragen voor fellowships van het Scaliger Instituut van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) is vastgesteld op 1 februari 2026. Het Scaliger Instituut, het onderzoekscentrum voor Bijzondere Collecties van de UBL, ondersteunt wetenschappers in elk vakgebied en…

Van documentaires, zines en tentoonstellingen tot een video-installatie. Studenten van de master Visual Ethnography haalden alles uit de kast om hun studie op een fantastische manier af te sluiten.

De groep van Tjerk Oosterkamp doet misschien wel het koudste onderzoek ter wereld. De onderzoekers hebben een sensor afgekoeld tot minder dan 2 millikelvin - bijna zo koud als het absolute nulpunt. Daarmee kunnen ze extreem gevoelige metingen doen. Promovendus Jaimy Plugge hielp bij het bouwen van de…

Kastelen, kloosters en bruggen, maar ook stadsprofielen, historieprenten en waterstaatkundige werken. De Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) beheert een van de belangrijkste verzamelingen topografische afbeeldingen van Nederland. De collectie, verzameld door Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis (1797-1872)…

De in 1830 getekende kaart van Suriname die in 2023 door de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) werd verworven is nu open access online beschikbaar gemaakt via Digital Collections. De kaart kan in hoge resolutie worden bestudeerd en gedownload worden.

Chemicus Tobias Bauer ontdekte manieren om medicijnen te verbeteren door ze in te kapselen. Verpakkingen in nanodeeltjes met ijzer kunnen bijvoorbeeld immuuncellen stimuleren. Bauer promoveert op 9 juni.

Kan een robot helpen bij het bereiden van kankermedicatie in de ziekenhuisapotheek? Dat onderzocht ziekenhuisapotheker Tjerk Geersing tijdens zijn promotieonderzoek. Hij vergeleek handmatige en geautomatiseerde bereidingen op kwaliteit, efficiëntie en veiligheid. Hij promoveerde op 19 maart.

Universiteit Leiden maakt deel uit van de Europese alliantie Una Europa, een universitair samenwerkingsverbond dat werkt aan de universiteit van de toekomst.

Het is de groep van Daniela Kraft gelukt om een netwerk van microdeeltjes te maken dat zowel sterk als volledig flexibel is. Dat klinkt misschien simpel, maar toch zijn ze wereldwijd de eersten die hierin geslaagd zijn. Een heuse doorbraak in de natuurkunde van zachte materie.

Om windmolens en elektrische auto’s efficiënt en onderhoudsvriendelijk te maken, hebben we veel magneten nodig. Die magneten komen grotendeels uit China. Voor onze energietransitie zijn we dus afhankelijk van deze grootmacht. ‘In 2010 zagen we al hoe de export zeldzame aardmetalen werd ingezet als wapen,’…

Onderzoekers van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen werken elke dag aan fundamentele vragen over de wereld om ons heen en aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Hiervoor ontvangen zij subsidies, prijzen of andere onderscheidingen. Wij zetten hen in de schijnwerpers.

Hoe worden superzware zwarte gaten geboren? Die vraag probeert sterrenkundige Elena Maria Rossi te beantwoorden. Maar hoe onderzoek je iets wat niet is te zien?

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Meer dan twintig jaar geleden werd het plan geboren voor een Japans-Nederlands woordenboek. Nu bevat het ruim 65.000 woorden en komt de afronding voorzichtig in zicht. Woordenboekmakers Oscar Veltink en Hetty Geerdink-Verkoren vertellen over hun enthousiasme voor deze decennia omspannende monsterklu…

'Wat als we één avond alle lichten uitdoen. Dat idee dook af en toe in mijn hoofd op. En op een dag vertelde ik het aan een taxichauffeur, en hij zei: "Oh,je bedoelt: lichten uit, sterren aan!" Dat is natuurlijk niet helemaal waar, want de sterren staan altijd aan, maar zijn uitspraak vatte het idee…

Een microscoop die ongelooflijk scherp kijkt en daarbij preparaten intact laat: Guido Stam hielp bij de ontwikkeling ervan. In zijn promotieonderzoek combineerde hij licht met elektronen – en kon hij zelfs levende bacteriën bestuderen. ‘We kunnen meten wat eerder niet kon.’

Het lager zetten van de verwarming is goed voor het klimaat én de gasrekening. Maar er zijn nog veel meer manieren om energie te besparen. In oktober deed de universiteit een oproep aan medewerkers en studenten: wat zijn jullie gouden energiebesparende tips? De leukste inzendingen zijn nu ter ere van…

Je kan prachtige plaatjes schieten met alleen een gat in een doos. Geïnspireerd door de viering van Leiden als Europese stad van de wetenschap, plaatste hoogleraar Matthew Kenworthy in 2021 verschillende gaatjescamera’s bij de Oude Sterrewacht. Dit is hoe de simpelste apparaten de grootste patronen…

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

Met een extra grote en muzikale optocht op 7 februari luidt de universiteit haar 450e verjaardag in. Net als in 1575 loopt een gemengd gezelschap van wetenschappers, studenten en muzikanten naar de Pieterskerk. Ook zijn er vele andere bijzondere gasten bij.

Het zijn de laatste loodjes voor de studenten van FGGA. De zomer komt in zicht en er wordt hard gewerkt om alles voor de vakantie af te ronden. Wij vroegen aan een aantal van hen hoe zij terugkijken op het academische jaar, of zij nog tips hebben en wat hun zomer- en toekomstplannen zijn. ‘Mentor zijn…

De Verenigde Staten maakten veelvuldig gebruik van dreigementen om de kernwapenprogramma’s van Iran, Libië en Zuid-Afrika te beïnvloeden.

De donkere materie van de biologie: kluwens van suikermoleculen die bijvoorbeeld als suikerspinnen om ziekteverwekkers heen zitten. We weten er nog maar weinig van. Wouter Remmerswaal gooide al zijn talent in de strijd – in het lab en als modelleur – en had succes. Hij promoveerde 12 september.

De verwachtingen van sterrenkundigen worden al meer dan een jaar overtroffen door de prachtige beelden van de James Webb-telescoop. De foto’s zijn fascinerend om te zien, maar waar kijken we nou eigenlijk naar? Universitair docent Melissa McClure legt uit.

Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’

Hoe gaan we om met erfgoed uit de koloniale tijd? En hoe toegankelijk en digitaal zijn de collecties? Demissionair staatssecretaris Fleur Gräper sprak op 25 januari in de Leidse Universiteitsbibliotheek met onderzoekers en erfgoedspecialisten over de rol van erfgoed voor de samenleving.

Een timelapse van het universum met een hogere resolutie dan ooit tevoren. Dat is het doel van het NSF-DOE Vera C. Rubin Observatorium in Chili, dat op 23 juni zijn eerste beelden van het heelal onthult. Onderzoekers van de Leidse Sterrewacht hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de realisatie…

Astronomen hebben met de James Webb Space Telescope een nieuw ‘deep field’ vastgelegd van Pandora's Cluster (Abell 2744). De beelden laten nooit eerder vertoonde details zien. De resultaten zijn beschreven in vier wetenschappelijke artikelen. Leidse astronomen Marijn Franx en Mariska Kriek werkten mee…

De rol van artsen gaat veranderen door de ontwikkeling van AI, betoogt hoogleraar en intensive care-arts Sesmu Arbous. Haar leerstoel gaat over de integratie van technologie in de patiëntenzorg. 'Als we dit slim aanpakken, krijgen artsen meer tijd voor patiënten.'

Niet alle studenten brengen de feestdagen door met familie en vrienden. Tijdens de Leiden University Winter Weeks kunnen zij daarom gratis deelnemen aan allerlei leuke activiteiten. Ook dit jaar werkte team Studentenwelzijn voor de organisatie samen met Leidse en Haagse gezelligheidsverenigingen. ‘We…

Ruim 160 jaar geleden was het de Haagse fotopionier en reiziger Alexine Tinne (1835-1869) die het huidige Zuid-Soedan en haar bewoners vastlegde op de gevoelige plaat. Ze behoren tot de aller vroegste foto’s die in het hart van het Afrikaanse continent werden gemaakt.

Voor haar onderzoek haalde promovenda Liselore Tissen het ene na het andere wereldberoemde schilderij door een 3D-scanner. De reproducties die dat opleverde, waren niet van echt te onderscheiden. Wat betekent dat voor onze interpretatie van kunst?

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Als wiskundige ontleedde Fred Rohde (1948) de wereld van getallen. Als fotograaf dook hij in demonstraties. Nu reconstrueert hij de oorlogsjaren van zijn moeder. Een verhaal over een bijzonder verblijf bij een Oostenrijkse familie, de uitvinders van asbestcement.

In een wervelende mix van wetenschap, natuur en kunst brengt de expositie Planten & Planeten beide werelden samen. De expositie is vanaf 7 februari vijf jaar lang te zien in de Oude Sterrewacht in de Hortus botanicus.

Directoire, buitendien, Parbo-bier en vanzelfsprekend: voetbal. In de tentoonstelling ‘Lieve tante Olga’ staat de gedeelde Surinaams-Nederlandse cultuur centraal. Met haar lichtvoetigheid en levenservaring neemt ‘icoon’ tante Olga (95) bezoekers mee langs een gedeelde geschiedenis en schuwt daarbij…

Alumnus Jelte Liemburg (29 jaar) heeft een bijzondere hobby: alle 500 musea bezoeken die aangesloten zijn op de museumjaarkaart.

Na maanden voorbereiding werd het heel spannend: zou de lucht boven Leiden op tijd opklaren voor de beloofde voorstelling van flonkerende sterren en planeten? Honderden Leidenaren gingen op 25 september op sterrenjacht. Ze werden zich meer dan ooit bewust van de effecten van lichtvervuiling.

Hoe dragen ouders via lichaamstaal en woorden angst over op hun kind? Dat onderzocht psycholoog Cosima Nimphy voor haar promotieonderzoek. Uit experimenten bleek dat kinderen van angstige ouders niet gevoeliger zijn om die angst van hun ouder over te nemen.

In zijn nieuwe boek 'Overstromingen en beheer van grote laaggelegen rivieren' onderzoekt Paul Hudson, universitair hoofddocent fysische geografie bij Leiden University College in Den Haag, de menselijke invloed op rivieren in laagland. De afgelopen twintig jaar is de druk op grote laaggelegen rivieren…

Tuberculosebacteriën overleven door zich te verstoppen in onze afweercellen. In haar promotieonderzoek kijkt bioloog Salomé Muñoz Sánchez hoe we het afweersysteem kunnen helpen deze dodelijke bacterie te slim af te zijn. Ze ontdekte dat twee specifieke eiwitten in onze afweercellen een sleutelrol spelen…

Sterrenstelsels in het vroege heelal bevatten meer stof en verborgen stervorming dan gedacht. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ivana van Leeuwen, die data van verschillende telescopen combineerde om een completer beeld te krijgen.

Astronomen die een sterrenstelsel simuleren, krijgen niet altijd hetzelfde resultaat, zelfs niet als ze met identieke beginvoorwaarden starten. Nieuw onderzoek van de Universiteit Leiden laat zien dat dit geen fout is, maar een gevolg van de manier waarop sterrenstelsels werken én hoe ze worden gemo…

Lezing

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven. Hij schreef zijn column eerst vanuit Kuala Lumpur, en die stond klaar om te delen. En toen…

Terwijl de één een eindsprint trekt, staat de ander klaar in de startblokken: over enkele weken draagt decaan Mark Rutgers het stokje over aan zijn opvolger Henk te Velde. Ondertussen werken beiden hard aan een soepele overgang naar een nieuw faculteitsbestuur. Henk neemt nu al regelmatig deel aan overleggen…