Het oudste bekende kledingstuk van Nederland is een felrood en blauw geblokte wollenjurk van bijna 2800 jaar oud, zo blijkt uit recent onderzoek. Fragmenten van dit kledingstuk zijn samen met bronzen en ijzeren sieraden in 2010 gevonden in een rijk graf uit de ijzertijd, tijdens opgravingen van een…

Het zichtbaar maken van ongeschreven verhalen van inheemse culturen en volken van de Cariben. Dat doet de tentoonstelling ‘Caribbean Ties’ in de Oude UB.

Op vrijdag 10 december houdt cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver David Van Reybrouck (50) de 50e Huizingalezing. In de Pieterskerk in Leiden zal Van Reybrouck een rede houden met als titel ‘De kolonisatie van de toekomst. Leven aan de vooravond van de klimaatcatastrofe’.

Botanisch filosoof Norbert Peeters vertelt over hoe mensen omgaan met planten in het algemeen, en met onkruid in het bijzonder.

Nieuw archeologisch onderzoek naar grafgiften en botmateriaal uit het oudste grafveld van Nederland laat zien dat klassieke man-vrouw rolpatronen 7000 jaar geleden minder traditioneel waren dan gedacht. Het onderzoek is uitgevoerd door een multidisciplinair team wetenschappers onder leiding van Archol,…

De Russische dreiging voor Europa, pro-Palestinaprotesten, het overlijden van psycholoog Andrea Evers en speculaties over buitenaards leven. Deze artikelen behoorden tot de best gelezen stukken van dit jaar.

Met behulp van AI reconstrueerden onderzoekers de spelregels van een in steen gekerfd bordspel uit de Romeinse tijd. De steen is gevonden in Heerlen. Het team concludeert dat dit speltype al eeuwen eerder gespeeld werd dan tot nu bekend was.

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Hoe vind je als jonge onderzoeker je weg in een academische snelkookpan?

Ze zou onderzoek doen naar de totstandkoming van het karakteristieke H.P. Berlagegebouw van Kunstmuseum Den Haag, maar door de lockdown heeft universitair docent Laurie Kalb Cosmo het museum nauwelijks kunnen bezoeken. Toch slaagt ze erin onderzoek te blijven doen voor het programma Museums, Collections…

De uitslagen van de universitaire verkiezingen 2026 zijn bekend. Wie gaan ons vertegenwoordigen in de medezeggenschapsraden?

Eerder dit jaar verbleef Leids hoogleraar Archeologie van Middeleeuws en Vroegmodern Eurazië, Joanita Vroom, zo’n drie maanden in het Nederlands Instituut in Rome. ,,Het is er geweldig’’, zegt ze. Met haar eigen appartement in de villa en een eigen plekje in de bibliotheek was het volgens Vroom “heerlijk…

Archeoloog Nathalie Brusgaard ontving dit jaar 1,5 miljoen euro van de Europese Onderzoeksraad voor onderzoek naar de band tussen vroege boeren en wilde dieren. Ook na de landbouwrevolutie, zo’n zesduizend jaar geleden, bleven mensen jagen en gebruikmaken van materialen van dieren als herten.

Bij de overgang van het Neolithicum naar het Bronzen Tijdperk vond er een maatschappelijke botsing plaats tussen een door mannen gedomineerde oligarchie (ook wel het patriarchaat genoemd) en het matriarchaat. De laatste slaagde erin kwetsbaarheden in de 'bro-code' uit te buiten om het besturingssysteem…

Mischa Dekker geeft in Trouw zijn visie op de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag in het hoger onderwijs.

In Noorwegen bij het plaatsje Vingen zijn door de jaren heen op een paar vierkante kilometer meer dan 2.200 tekeningen gevonden en is dus ook het grootste en belangrijkste gebied in Noord-Europa met rotstekeningen. Universitair hoofddocent archeologie, verbonden aan het universiteitsmuseum van Bergen,…

Naast het grootste aantal waterbouwkundige werken bij elkaar dat in Nederland onderzocht is, is er nog een bijzondere vondst gedaan. Naast een van de opgegraven bruggen stak een stuk leer uit de grond, deze is als een blok uitgegraven en voor verder onderzoek overgebracht naar de Faculteit Archeologie…

Onderzoek, Veiligheid

Presentator Jort Kelder is op tournee langs de meest toonaangevende universiteiten van Nederland. Zaterdag 14 mei deed hij de Universiteit Leiden aan voor zijn NPO Radio 1-programma Dr Kelder en Co en zijn podcast De Jortcast.

In 2011 startten de Universiteit van Hussein Bin Talal in Maan en de Universiteit Leiden het gezamenlijke Udhruh Archeologisch Project, geleid door de professoren Fawzi Abudanah en Mark Driessen.

Rond 2000 v.Chr. begon de Bronstijd in Nederland, een tijd van technologische en sociale doorbraken in heel Noordwest-Europa. In de tentoonstelling van het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) staat brons centraal, een legering van koper en tin, die leidde tot superieure werktuigen, sieraden en wapens en…

Hoe voelt het om advocaat te zijn in een oefenrechtbank? En hoe speel je twister met organen? Tijdens het Weekend van de Wetenschap op 4 oktober veranderde onze locatie Wijnhaven in Den Haag in een bruisende plek vol ontdekkingen, experimenten en minicolleges.

Nieuw onderzoek werpt licht op de vermenging tussen neanderthalers en vroegmoderne mensen, die plaatsvond tussen 50.500 en 43.000 jaar geleden. Dit korte maar invloedrijke tijdvak, vastgesteld via DNA-analyse van meer dan 300 individuen, markeert een cruciale periode in onze evolutie.

Organisatie

Met dit fonds op naam ondersteunt een alumnus – die graag in naam anoniem wil blijven – het archeologische en historische onderzoek van dr. Miriam Müller naar de vroegste fasen van de Egyptische beschaving.

In het jaar 2020 is een recordaantal onderzoekers gepromoveerd aan de Universiteit Leiden. Ondanks de coronacrisis kwam het aantal promoties uit op 447. Precies evenveel als het vorige recordjaar 2018.

NWO heeft elf Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend.

Hoe kun je ervoor zorgen dat meer experimentele medicijnen de eindstreep halen? Nu haalt slechts één op de twintig kankermedicijnen die op mensen worden getest, uiteindelijk de markt. Een enorm verlies voor patiënt en maatschappij. Oncode-PACT wil met een subsidie van het Nationaal Groeifonds de beste…

Ter gelegenheid van het 450-jarig bestaan van de Universiteit Leiden brengt deze tentoonstelling historische foto’s samen met hedendaags onderzoek. Zeven ‘Toen & Nu’-tweeluiken laten zien hoe het Instituut voor Natuurkunde een rijke geschiedenis combineert met baanbrekende wetenschap.

Een pil tegen kanker, het liefst zonder zware bijwerkingen. Dat zouden we allemaal wel willen. Is het een kwestie van tijd voor zo’n pil er komt? We legden deze vraag voor aan drie Leidse wetenschappers en vroegen hoe zij zelf bijdragen aan nieuwe behandelingen tegen kanker.

Met de opkomst van AI heeft de aandacht voor computerlinguïstiek en taalmodellen een enorme vlucht genomen. Maar machines kunnen het nog lang niet alleen af. In haar oratie bepleit hoogleraar Carole Tiberius het belang van onderzoek naar woordcombinaties. ‘We weten een heleboel, maar ook een heleboel…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden ontvangen een EU-subsidie van 4 miljoen euro voor het ontwikkelen van klimaatneutrale brandstoffen. Met dit geld gaan zij de brede onderzoeksgemeenschap die zich richt op groene energie verder uitbouwen. ‘Als we samen de schouders eronder zetten kunnen we de snelle…

ChatGPT, vertaalmachines en bots: voor Carole Tiberius zijn ze gesneden koek. 1 januari is ze benoemd tot hoogleraar Computerlinguïstiek. ‘Het vakgebied bestaat uit twee componenten: informatica en taalkunde.’

Hoe kan het toch dat het internet zo goed werkt, met miljarden gebruikers die elke dag samen miljoenen gigabytes versturen? Dat komt omdat het fundament van het internet solide is ingericht. Toch zijn er soms problemen op het internet. Bijvoorbeeld als bepaalde systemen zich misdragen en de route verstoren…

Technologie en privacy, vertrouwen en wantrouwen. De discussie hierover laaide op toen de universiteit scanners plaatste en studenten in verzet kwamen. Woensdag 2 februari onderzoeken experts van de Universiteit Leiden dit thema op het gelijknamige symposium. We bellen met Roy de Kleijn, als informaticus…

Recent werd Jaap van den Herik, emeritus hoogleraar Recht en Informatica, geinterviewd door de BNVKI (Benelux Vereniging voor Kunstmatige Intelligentie).

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Als hoogleraar Informatica bij het LIACS en programmadirecteur van stimuleringsprogramma SAILS weet Joost Batenburg als geen ander wat er in de faculteit speelt. De afgelopen drie jaar leerde hij in sneltreinvaart wat er goed gaat en waar de gevoeligheden liggen. ‘We moeten meer naar het wij-gevoel.…

Het project van Rodrigo Ochigame onderzoekt hoe AI wetenschappelijk bewijs herdefinieert. Met de Veni-subsidie wil het project wetenschappers helpen om kritisch te navigeren door deze transformaties.

Hoe kan je de slagkracht van inspecteurs vergroten met behulp van verantwoorde artificiële intelligentie (AI)? Met deze vraag gaat het Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) Lab AI4Oversight zich bezighouden. Door het ontwikkelen van algoritmes en werkwijzen proberen ze inspecteurs van…

Dertien uitwisselingsprojecten van de Universiteit Leiden hebben een Erasmus+ International Credit Mobility-onderwijssubsidie toegekend gekregen. In totaal gaat het om zo’n 450.000 euro waarmee 103 studenten en medewerkers op uitwisseling gaan.

Een digitale gastles voor middelbare scholieren ontwikkelen. Jan Sleutels was meteen enthousiast toen hem dat werd gevraagd. Het eindresultaat? Samen met zijn collega Maarten Lamers maakte hij de gastles 'Thinking about Artificial Intelligence'.

Treinen die niet rijden, enorme rijen op Schiphol, kinderopvang die dicht blijft en lange wachttijden in de zorg. Het zijn allemaal gevolgen van het personeelstekort. Econoom Lars van Doorn ziet een paar oplossingen die kunnen helpen, maar heeft ook minder goed nieuws.