De middeleeuwse geschiedenis is fascinerend: door het verleden te bestuderen, leer je het heden beter kennen. In de minor De middeleeuwen en de vroegmoderne tijd bestudeer je een dynamische periode van 1000 jaar.

Ivo Wolsing vertelt in een tweedelige podcast aflevering over de kruistochten.

Deze geheel herziene editie van Eeuwen des Onderscheids probeert de essentie van de grote middeleeuwse transformatieprocessen te vangen en begrijpelijk te maken.

In de Bibliotheca Thysiana, een zeventiende-eeuwse bibliotheek aan het Leidse Rapenburg, is in een boekband een deel van een Duits ambtelijk archief uit de Late Middeleeuwen aangetroffen. Het betreft niet minder dan 132 handgeschreven papieren bladen en notitievelletjes afkomstig van een ongeïdentificeerd…

Aan de hand van een verzameling tekstuele, literaire en andere bronnen wordt nieuw licht geworpen op de leeftijd waarop vrouwen in de middeleeuwen bevielen.

Archeoloog Roos van Oosten sprak in de uitzending van Science071 over beerputten, hygiëne en afvalscheiding in middeleeuwse steden. Beluister het interview hier.

Ouderen hadden een hoge status in de vroege middeleeuwen, zo concludeerden diverse Britse historici de afgelopen decennia. Een nieuw boek van de Leidse cultuurhistoricus Thijs Porck schept een ander beeld: ouderen moesten het respect wel eerst verdienen en ouderdom werd bepaald niet opgehemeld in teksten…

De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

Drie jaar geleden, op 13 oktober 2017, werd de Leiden Medievalists Blog opgericht. Leidse onderzoekers vanuit alle disciplines vertellen in hun blogs op leuke en interessante wijze over de middeleeuwen. Redacteuren Jip Barreveld, Marlisa den Hartog en Thijs Porck vertellen over de blog en waarom ook…

Dit jaar zal er een digitale editie van de Radboud Studiedag Middeleeuwen georganiseerd worden, waarin Radboud-onderzoekers toegankelijke lezingen zullen verzorgen rondom het thema 'Orde en chaos in de middeleeuwen'. De studiedag zal plaatsvinden verspreid over twee avonden, op woensdag 7 en donderdag…

Coen Maas laat zien hoe politici de middeleeuwen inzetten als retorisch argument. Dat gebeurt nu, dat gebeurde in de vroegmoderne tijd (ca. 1500-1800). Maas onderzocht hoe mensen in die periode dachten over de middeleeuwen. Daarvoor gebruikte hij onder meer oude handschriften als nieuwe bron. Promotie…

Op maandag 17 september is de jubileumeditie van Herfsttij der Middeleeuwen, het bekendste werk van de historicus Johan Huizinga, gepresenteerd. Het eerste exemplaar is door minister-president Mark Rutte, historicus en alumnus van Universiteit Leiden, in ontvangst genomen. Herfsttij der Middeleeuwen…

Ter gelegenheid van het afscheid van Bart Besamusca als hoogleraar Middelnederlandse tekstcultuur in internationaal perspectief aan de Universiteit Utrecht op 25 januari 2023 is de digitale tentoonstelling ‘De verrassende Middeleeuwen’ gemaakt door mediëvisten van het Utrecht University Centre for Medieval…

Aangebrachte verwondingen tastten in middeleeuws Friesland de eer aan en moesten dan ook gecompenseerd worden. Er bestonden hele lijsten van boetes voor elke soort verwonding, maar de betaling liet vaak lang op zich wachten. Han Nijdam promoveert 2 oktober op de Oudfriese boeteregisters.

Het COCO project (Connected Communities in early Medieval Europe), dat in 2025 een European Research Council subsidie ontving, werd afgelopen maand afgetrapt met een driedaags programma. Van 28 tot en met 30 april vonden in het Rijksmuseum van Oudheden en de Faculteit Archeologie bijeenkomsten plaats…

In de rijke middeleeuwse boekencollectie van de UB is een bijzonder manuscript ontdekt door Erik Kwakkel, onderzoeker bij de Faculteit der Geesteswetenschappen. Het betreft een boek uit de eerste helft van de elfde eeuw dat volledig vervaardigd is uit afval van de verwerking van dierenhuiden tot perkament.…

Generaties Leidse studenten en wetenschappers deden archeologisch onderzoek naar de vroeg-middeleeuwse geschiedenis van Oegstgeest. Dat maakt de oude nederzetting een van de best gedocumenteerde vindplaatsen uit die tijd. In een nieuw boek maken Leidse wetenschappers de balans op.

Op donderdagmiddag 15 mei 2025 organiseert Universitaire Bibliotheken Leiden het symposium ‘De Middeleeuwen als inspiratiebron’. Aanleiding voor dit symposium is de publicatie van het rijk geïllustreerde publieksboek 'Schatten op schrift, 50 manuscripten uit middeleeuws Europa'.

Joanita Vroom, universitair hoofddocent archeologie, probeert regelmatig met een groepje archeologiestudenten oude recepten uit. 'Je moet echt van knoflook houden.'

Lezing

In het programma ‘Verder met publiek leiderschap’ werken het Leiden Leadership Centre van de Universiteit Leiden en verschillende publieke organisaties samen om leiderschap goed te onderzoeken en verder te ontwikkelen. Leiderschapsontwikkeling wordt daarmee evidence-based en wetenschappelijk onderzoek…

De NTR, EO, KRO-NCRV, BNNVARA en het Caribisch Netwerk nemen ieder één nacht voor hun rekening. Jonge makers verzorgen vernieuwende nachtradio met scherpe en persoonlijke verhalen over onderwerpen die raken en aanzetten tot nadenken. De programma’s kenmerken zich door een onvoorspelbare en kwetsbare…

In het programma ‘Verder met Publiek Leiderschap’ werkt het Leiden Leadership Centre samen met zeven verschillende publieke organisaties om gezamenlijk leiderschap te onderzoeken en verder te ontwikkelen.

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden bij opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in twee podcasts.

Ons beeld van middeleeuwse steden is dat ze smerig en onhygiënisch waren. Het onderzoek van archeoloog Roos van Oosten wijst echter uit dat een simpel systeem van beerputten voor een relatief goede hygiëne zorgde. In een lang artikel op de website Archaeology.org wordt Roos van Oosten gevolgd tijdens…

In het programma ‘Verder met publiek leiderschap’ werken het Leiden Leadership Centre van de Universiteit Leiden en verschillende publieke organisaties samen om leiderschap goed te onderzoeken en verder te ontwikkelen. Leiderschapsontwikkeling wordt daarmee evidence-based en wetenschappelijk onderzoek…

In de 19e eeuw eigenden verschillende Europese landen zich Oudengelse gedichten toe als hun erfgoed. Dit onderzoek laat zien hoe die internationale belangstelling de basis legde voor de Oudengelse studies.

Had niet alleen de pest, maar óók malaria een grote impact op het leven in Vlaardingen in de middeleeuwen? Osteoarcheoloog Dr. Rachel Schats promoveerde in 2016 op verschillende skeletcollecties uit voornamelijk waterrijke en in het westen gelegen gebieden. Toen al vond ze bijzonder veel aanwijzingen…

De basiliek van Sint-Servatius in Maastricht is de oudste kerk van Nederland. Al in de zesde eeuw na Christus wordt hier een gebedshuis gebouwd. Het monument, zijn omgeving en de archeologische ondergrond zijn een belangrijke bron voor de kennis van middeleeuws en vroeg-Christelijk Nederland, maar ook…

De relatie tussen christenen en moslims in het Midden-Oosten in de middeleeuwen wordt vaak getypeerd met termen als ‘conflict’ en ‘onderling geweld’. In zijn proefschrift zet Bas Snelders vraagtekens bij dat beeld. Analyse van kunst uit die periode laat namelijk zien dat beide gemeenschappen niet naast,…

Osteoarcheoloog Rachel Schats onderzoekt sporen van malaria in oude skeletten. Hoewel malaria als ziekte niet is terug te zien in botmateriaal, kun je wel sporen ervan terugvinden, bijvoorbeeld in de vorm van porositeit ontstaan door de bloedarmoede die door de ziekte wordt veroorzaakt. Rachel was te…

Middeleeuwse boeren leefden niet altijd in armoede, blijkt uit archeologisch onderzoek. Volgens emeritus hoogleraar Frans Theuws tonen sieraden, importgoederen en vakmanschap aan dat boeren in de Lage Landen deel uitmaakten van bloeiende handelsnetwerken. Hun bestaan bewoog zich van vrijheid en welvaart…

In de meest recente podcast 'Enkeltje wetenschap', van Universiteit Leiden, treedt Middeleeuws archeoloog Roos van Oosten op. In de podcast, getiteld 'Kopje onder in een Leidse beerput', spreekt ze over het fenomeen dat middeleeuws Leiden een stuk schoner was dan het Leiden vanaf de 17e eeuw.

Eerstejaarsstudenten van de Faculteit der Archeologie werken de komende vier weken op de archeologische opgraving aan de Ehrenfestweg in Leiden. Dit doen zij als onderdeel van hun studie Archeologie. Ze graven er naar bewoningsresten uit de Middeleeuwen.

Hoe gingen negentiende-eeuwse niet-Engelstalige vertalers en auteurs creatief om met het gedicht Beowulf?

Malaria. Dat is toch een tropische ziekte? Niet alleen. Nederland is bijvoorbeeld pas sinds 1970 officieel malaria-vrij. Ook in de middeleeuwen kwam de ziekte hier waarschijnlijk veel voor. Rachel Schats onderzoekt sporen van malaria in middeleeuwse skeletten. 'We hebben het altijd over de pest als…

Een peiling van onderzoeksinstituut Clingendael laat zien dat Nederlanders zich grote zorgen maken over de internationale rechtsorde en de internationale samenwerking. Hoogleraar internationaal recht, Larissa van den Herik, begrijpt deze zorgen en zegt tegen de NOS dat 'de veranderende opstelling van…

Hieronder wordt per deelnemende universiteit een kort overzicht van lopende programma's en projecten gegeven.