Lezing | LUCL Retired and Kicking series
Zesde LUCL Retired & Kicking Symposium
- Datum
- dinsdag 26 mei 2026
- Tijd
- Serie
- Retired and Kicking series
- Bezoekadres
-
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden - Zaal
- 1.21
Programma
Lachlan Mackenzie (VU Amsterdam) – In case: Betekenissen, functies, gebruik
In deze lezing bespreek ik de uitdrukking in case als complex grammaticaal voorzetsel en onderschikkend voegwoord in het Engels, o.m. met aandacht voor de historische ontwikkeling en een schetsmatige uitwerking in Functional Discourse Grammar (FDG). In case is sinds de veertiende eeuw als voegwoord in gebruik en wordt in de Oxford English Dictionary (OED) aanvankelijk met een duidelijk voorwaardelijke betekenis (synoniem met if, in the event of) gedocumenteerd. Pas later ontwikkelt zich de betekenis ‘potentiële omstandigheid’, met een doorgaans ongunstige connotatie. Deze betekenis blijft tot vandaag productief, terwijl het gebruik als voegwoord van voorwaarde “tegenwoordig zeldzaam” is (OED). Declerck & Reed (2001) onderscheiden op basis van corpora vijf betekenissen van in case-zinnen (voorwaarde, voorzorg, preventie, bezorgdheid, relevantiecreatie); deze belicht ik vanuit FDG-perspectief.
Daarnaast wijs ik op twee recente ontwikkelingen waarin de conditionele lezing weer prominent wordt: just in case in formeel-logisch jargon als parafrase van if and only if (‘desda’) en het gebruik van in case om bijzinnen van voorwaarde in te leiden in het academisch Engels van niet-moedertaalsprekers. In de context van Non-Native Academic English (NNAE) ontstaat momenteel een complex normenkader, beïnvloed door factoren als moedertaalinterferentie en blootstelling aan niet-native input. In een corpus (ELFA 2008) van 1 miljoen woorden gesproken academisch Engels worden 31 relevante gevallen van in case gevonden. Daaruit blijkt dat in spontaan NNAE in case overwegend een conditionele betekenis heeft. Ten slotte zijn er aanwijzingen dat in case ook in het ‘Euro-Engels’ vaak wordt gebruikt met een betekenis van voorwaardelijkheid, mogelijk gestimuleerd door gelijkenissen met structuren in de moedertalen van Euro-Engels-gebruikers: In case there is a fall in cabin pressure, oxygen masks … .
Literatuurverwijzing
Declerck, Renaat en Susan Reed. 2001. Conditionals. A Comprehensive Empirical Analysis. Berlijn: Mouton De Gruyter.
Marlou Schrover (Universiteit Leiden) – Wijze lessen uit het verleden en mooie plannen voor de toekomst: immigratiebeleid in historisch perspectief
Het migratiebeleid is vanuit een bestuurhistorisch perspectief een van de meest interessante beleidsvelden. Er worden beleidsvoorstellen gedaan (en ingevoerd) voor beleid dat al decennia geleden is uitgeprobeerd en heeft gefaald. Tegelijkertijd geldt dat het ook een veld is waarbij beleid het allermoeilijkst is omdat voorspellingen zelden uitkomen en omdat het veld zeer gepolitiseerd is. Dat laatste bekent dat wijs beleid niet altijd politiek haalbaar beleid is. Dat geldt nu, maar gold ook reeds in het verleden. In mijn praatje kijk ik vooruit en terug.
André Bouwman (Universitaire Bibliotheken Leiden) – Het Wolkers-archief in de Leidse Universiteitsbibliotheek
Sinds 2019 berust het archief van Jan Wolkers (1925–2007) in de Universiteitsbibliotheek. Het bestaat uit persoonlijke stukken en (werk)documenten betreffende zijn jeugd, persoonlijke leven en zijn werk als beeldend kunstenaar en schrijver. Door de omvang en de opname van nog twee grote aanvullingen is de ordening en beschrijving van het archief pas onlangs afgerond. De inventaris zal later dit jaar feestelijk gepresenteerd worden.
In de laatste jaren van mijn aanstelling als conservator westerse handschriften heb ik mij onder meer beziggehouden met afdeling C van het Wolkersarchief: ‘Literair werk’. Aan de hand van de typoscripten van Wolkers’ roman De walgvogel (1974) bespreek ik kort de rijkdom van het archief, de uitdagingen bij het ordenen en beschrijven van de documenten, en het belang ervan voor de interpretatie van Wolkers’ verhalen en romans.