Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…

Leidse wetenschappers Remco Breuker en Auke-Florian Hiemstra maken kans op de titel Persoon van het Jaar.

Vorig jaar ontving Dr. Henk van Steenbergen, universitair hoofddocent bij de sectie Cognitieve Psychologie, een Grass Shoot subsidie om het onderzoeksmaster vak “Experimentation I: Programming Psychological Experiments” volledig opnieuw te ontwikkelen. Het vak werd afgelopen blok voor het eerst aangeboden…

Donderdag 14 oktober 2021 verschijnt het publieksboek Inkomen verdeeld, trends 1977-2019. In de publicatie worden voor het eerst uitkomsten gepresenteerd op basis van de consistent gemaakte inkomensgegevens over veertig jaren.

De cursus AI en Ethiek is vanaf nu gratis online te volgen voor iedereen die meer wil weten over de ethische implicaties van kunstmatige intelligentie. Eén van de acht experts die in de cursus aan het woord komen, is universitair docent en hoogleraar Reijer Passchier. ‘Artificiële intelligentie verspreidt…

Meerdere Nederlandse universiteiten hebben aangegeven de toename van buitenlandse studenten bij sommige studies te willen stoppen. Ze lopen tegen de grenzen van hun capaciteit aan. Ook in Leiden zijn we alert op dit gebied, maar ik zie vooral heel veel positieve kanten aan de instroom van internationale…

Sinds de invasie van Oekraïne in 2022 voert Rusland een geheime campagne van sabotage tegen Europa. Het projectteam Bewaken en Beveiligen van de Universiteit Leiden heeft de omvang van deze operaties onderzocht en de bevindingen verwerkt in het rapport ‘Russian Operations Against Europe’.

Ilze Bot wil hart- en vaatziekten helpen verminderen. Daarvoor kijkt ze onder meer naar de mestcel die ons beschermt tegen ziekten. Maar die ons soms ook ziek maakt.

Bibliotheek, Onderzoek

Ontbrekende legenda’s, onlogische verbanden of driedimensionale grafieken. Er zijn veel verschillende manieren waarop data kan bedriegen. Vijf studenten bonden de strijd aan met misleidende statistieken. Hun lespakket staat nu online.

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Jaap van den Herik is op 8 oktober – bij zijn afscheid als hoogleraar Recht en Informatica – benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hij ontving de onderscheiding in het Academiegebouw uit handen van Francisca Ravestein, burgemeester van Pijnacker-Nootdorp.

Het project van Rodrigo Ochigame onderzoekt hoe AI wetenschappelijk bewijs herdefinieert. Met de Veni-subsidie wil het project wetenschappers helpen om kritisch te navigeren door deze transformaties.

Ondanks dat de COVID-crisis telkens weer wordt gekenmerkt door een nieuwe realiteit en nieuwe onzekerheid, kunnen we al wel voorzichtig de balans opmaken – terugkijkend op de eerste fasen van het Nederlandse crisismanagement. Wat kunnen we leren als we reflecteren op de crisisaanpak van Nederlandse…

Researchmasterstudent geschiedenis Jesse Dijkshoorn werkte mee aan een transcriptiesysteem voor middeleeuwse teksten. ‘Leuk om de middeleeuwen toegankelijk te maken voor mensen.’

Vier jaar lang bestudeerde Vicky Beckers houten plakjes onder de microscoop. Zo bracht ze de anatomie van twee plantenfamilies in kaart. Haar onderzoek helpt om houtsoorten te herkennen. Dat is handig voor de houthandel én de archeologie.

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben een AI-model ontwikkeld dat het risico op de terugkeer van baarmoederkanker nauwkeurig kan voorspellen.

Bibliotheek, Onderzoek

Eeuwenoude teksten vertalen, ontbrekende delen van kleitabletten aanvullen: steeds vaker duiken artikelen op over de mogelijkheden die kunstmatige intelligentie biedt voor het onderzoek naar documenten in de oudste schriften. Kunnen we de ontcijfering van eeuwenoude teksten voortaan beter overlaten…

Scholen doen hun uiterste best om de fijnste plek voor ieder kind te zijn. Toch blijft de vraag of leerlingen zich welkom en gerespecteerd voelen op school. Worden kinderen met ‘speciale behoeften’ ook gezien als volwaardig onderdeel van de klas? Help mee de cirkel te doorbreken en doe mee met het schoolpleinproject…

Psychologiedocent van het jaar is Marc Molendijk. De Masterscriptieprijzen zijn voor Kim Houwaart en Linda Bomm. Hans van Lennep wint de PhD Publicatieprijs; Nina Komrij wint de PhD Wild Card: Maatschappelijke Impact. De OBP-prijs is voor het hele Instituutsbureau en Remond Wulff en Sara Borelli winnen…

Kun je door wekelijkse metingen voorspellen met welk eindcijfer een student een vak afrondt? Die vraag en meer stond centraal in het Hoger Onderwijs Kenniscafé, georganiseerd door het ICLON.

‘Inlichtingen- en veiligheidsdiensten moeten zich dringend aanpassen aan hun steeds veranderende omgeving,’ stelt bijzonder hoogleraar Bas Rietjens.

Met twee bestaande Amerikaanse meetinstrumenten zijn depressie en angst flexibeler te meten dan nu het geval is in Nederland. ‘Ondanks een beperkter aantal vragen blijft de betrouwbaarheid van de depressie- en angstscores behouden. Nederland is klaar voor efficiënter en effectiever behandelen’, verwacht…

Bibliotheek, Organisatie, Onderzoek

Een CT-scanner voor de behandeling van oogkanker, energiezuinige software voor de toekomst en een test om mannelijke kuikeneieren te identificeren. Drie projecten van wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen geld vanuit het Open Technologieprogramma van wetenschapsfinancier NWO, waaraan ook…

Veel gepensioneerden in Nederland hebben geldzorgen. Sociale wetenschappers van Universiteit Leiden en Universiteit Utrecht ontvangen een Netspar-beurs om te onderzoeken wat deze ouderen kwetsbaar maakt. Ook gaan ze gerichte oplossingen ontwikkelen om hun financiële weerbaarheid te versterken.

Floor van Meer won de eerste Trial & Error Award voor haar onderzoek naar het effect van afgeleid zijn tijdens eten op eetgedrag. Deze prijs van het Journal of Trial & Error (JOTE) is een eerbetoon aan het vaak ondergewaardeerde aspect van onderzoek: leren van fouten. Voor haar publicatie ontving Van…

Bestrijdingsmiddelen kunnen een giftige cocktail vormen als ze in combinatie voorkomen in het oppervlaktewater. Dat blijkt uit onderzoek dat de Universiteit Leiden en het RIVM maandag 14 oktober presenteerden. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vroeg het Leidse Centrum voor Milieuwetenschappen…

Psycholoog Hilmar Zech ontdekte dat mensen met overgewicht na het eten juist meer aangetrokken worden tot voedselplaatjes dan ervoor. Hij deed dat met een oude onderzoeksmethode die hij vernieuwde voor gebruik op de smartphone. Zech promoveert op 30 april.

Zorgprofessionals in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) kunnen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) snel en gemakkelijk berekenen of een coronapatiënt ernstige longschade heeft opgelopen. Dit doen ze door een CT-scan door de AI-software van het programma CAD4COVID-CT te halen.

Met een penseel of camera: al eeuwenlang brengen schilders en fotografen in beeld hoe Leidse studenten studeren. Een expositie in de Hortus botanicus wijst op de verschillen en overeenkomsten in 450 jaar studentenleven. Bij de opening werd ook vooruitgeblikt: hoe ziet onderwijs er in de toekomst uit…

Archeoloog prof.dr. Bleda Düring heeft een prestigieuze ERC Advanced Grant toegekend gekregen voor zijn onderzoek naar het ontstaan van sociale ongelijkheid in de overgang van de koper- naar de bronstijd op Cyprus. Aan de hand van opgravingen, isotopenanalyse en culturele interpretaties onderzoekt hij…

Meer legale vuurwapens leiden niet tot meer dodelijk geweld in Europa, maar wel tot meer dodelijke vrouwelijke slachtoffers.

Met meer dan duizend kilometer per seconde razen ze voort: de allersnelste sterren in ons Melkwegstelsel. Promovendus Fraser Evans deed onderzoek naar deze ongrijpbare hypersnelle sterren en ontdekte dat ze ons veel kunnen leren over bijvoorbeeld zwarte gaten en supernova’s.

In de Changemakers Lab-cursus ontdekten psychologiestudenten Diana Shalkivska en Anna Rytirova wat er gebeurt als academische kennis samenkomt met de complexiteit van de echte wereld.

Hoe kom je van een immens grote gaswolk ergens in het heelal tot een ster met planeten? Onderzoek van promovendus Sterrenkunde Martijn van Gelder werpt meer licht op de vroegste fases van dit proces. Hij promoveert op 24 november.

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

De Universiteit Leiden strijkt deze zomer neer op Lowlands met twee onderzoeksprojecten. Van een bloedstollend spookhuis tot een stilteperformance vol symboliek – bezoekers worden uitgenodigd om hun eigen angsten en gevoelens te onderzoeken, en daarmee de wetenschap vooruit te helpen.

Röntgen- en CT-scanners zijn veelgebruikte apparaten bij onderzoek, diagnostiek en in de industriële sector. Toch zijn ze nog lang niet zo snel en nauwkeurig als we zouden willen. Mathé Zeegers onderzoekt bij het Centrum Wiskunde en Informatica de nieuwste techniek in het vakgebied: spectrale röntgenbeeldvorming.…

Luc Amkreutz, conservator prehistorie bij het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en bijzonder hoogleraar Public Archaeology aan de Universiteit Leiden, heeft een missie: het verleden toegankelijk en relevant maken voor een breed publiek. Hij is de nieuwe Eugene Dubois Wisselhoogleraar aan de Faculty…

Het superzware zwarte gat in het centrum van het Circinusstelsel slokt gas op via twee spiraalarmen. Dat ontdekte promovendus Wout Goesaert. Maar slechts een klein deel van het gas verdwijnt uiteindelijk in het zwarte gat, de rest wordt uitgespuugd.

De masterscriptie: voor vele studenten een ware kroon op het werk. Sommige scripties zijn echte uitblinkers. Die worden beloond met de FSW Scriptieprijs. Dit jaar werd deze prijs gewonnen door Roosmarijn Goldbach (master Psychologie) en Matija Čuljak (researchmaster Psychologie), die respectievelijk…

Te dure boodschappen, plotseling uitbrekende ziekten: vanaf de zestiende tot de negentiende eeuw doen honderden mensen verslag van de wereld om hen heen in kronieken. Een groot deel van deze teksten is de afgelopen jaren gedigitaliseerd. Hoogleraar Vroegmoderne Nederlandse Geschiedenis en projectleider…

Alumna Simay Çetin heeft de Speckmann prijs gewonnen voor haar masterscriptie 'Interpreting Culture through Embodied Practice: An anthropological study of sexuality between Dutch Women with Turkish Migrant backgrounds'. Nova Folkersma, Marta Mas Castella, Iris Molenaar and Emma van der Plas kregen de…

Van een nieuwe generatie antibiotica en een betere werking van vaccins tot een routekaart voor donkere materie en nieuw licht op Hindoetradities. Vier wetenschappers van de Universiteit Leiden ontvangen de prestigieuze ERC Advanced Grant van 2,5 miljoen euro om hun onderzoek uit te bouwen.

Op vrijdag 23 juni vindt in Den Haag de conferentie ‘AI & Society’ plaats, bedoeld voor wetenschappers en beleidsmakers. Het interdisciplinaire onderzoeksprogramma SAILS biedt met deze conferentie een actuele, genuanceerde stand van zaken over AI-technologie. En ook: frisse perspectieven.

Neeltje Blankenstein ontvangt een LUF-beurs om onderzoek te doen naar online risicogedrag bij jongeren. Welke risico’s nemen jongeren online en waarom? ‘Met dit onderzoek willen we niet alleen helpen ernstig gedrag voorkomen, maar ook begrijpen wat jongeren drijft.’

Met de toevoeging van ruim 16.500 nieuwe catalogusrecords is de collectie van Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis (1797-1872) nu vrijwel geheel online doorzoekbaar. De particuliere collectie van de Leidse kaartenverzamelaar legde het fundament voor de bijzondere collectie kaarten en atlassen van de Universiteit…

Leidenaren hebben samen 2265 soorten gevonden tijdens Expeditie Stadsnatuur. Ongeveer 1300 waarnemers deden mee aan de inventarisatie van de natuur in Leiden. ’Het was een groot succes’, zegt wetenschappelijk coördinator Frederic Lens.